अष्टाशीतिसहस्राणि स्नातका गृहमेधिनः ॥
त्रिंशद्दासीक एकैको यान् बिभर्ति युधिष्ठिरः ॥
सुप्रीताः परितुष्टाश् च ते ऽप्य् आशंसन्त्य् अरिक्षयम् ॥
दशान्यानि सहस्राणि यतीनाम् ऊर्ध्वरेतसाम् ॥
भुञ्जते रुक्मपात्रीषु युधिष्ठिरनिवेशने ॥
भुक्ताभुक्तं कृताकृतं सर्वम् आकुब्जवामनम् ॥
अभुञ्जाना याज्ञसेनी प्रत्यवैक्षद् विशां पते ॥
द्वौ करं न प्रयच्छेतां कुन्तीपुत्राय भारत ॥
वैवाहिकेन पाञ्चालाः सख्येनान्धकवृष्णयः ॥
aṣṭāśītisahasrāṇi snātakā gṛhamedhinaḥ ||
triṃśaddāsīka ekaiko yān bibharti yudhiṣṭhiraḥ ||
suprītāḥ parituṣṭāś ca te 'py āśaṃsanty arikṣayam ||
daśānyāni sahasrāṇi yatīnām ūrdhvaretasām ||
bhuñjate rukmapātrīṣu yudhiṣṭhiraniveśane ||
bhuktābhuktaṃ kṛtākṛtaṃ sarvam ākubjavāmanam ||
abhuñjānā yājñasenī pratyavaikṣad viśāṃ pate ||
dvau karaṃ na prayacchetāṃ kuntīputrāya bhārata ||
vaivāhikena pāñcālāḥ sakhyenāndhakavṛṣṇayaḥ ||
«Восемьдесят восемь тысяч снатаков-домохозяев, каждого с тридцатью служанками, содержит Юдхиштхира; десять иных тысяч подвижников, хранящих семя обращённым вверх, вкушают из золотых блюд в обители Юдхиштхиры. Кто поел и кто нет, что сделано и что нет, всё — вплоть до горбунов и карликов — сама не вкушая, надзирала дочь Яджнасены [Драупади], о владыка народа. Лишь двое не платили дани сыну Кунти, о Бхарата: Панчалы — по брачному родству, Андхаки-Вришнии — по дружбе».
2228b322cd43 · published Jun 16, 2026, 3:55:00 PM UTC
Page between verses with
Среди исчисления богатств сияет образ Драупади: царица, «сама не вкушая», надзирает, чтобы накормлены были все — «вплоть до горбунов и карликов». Знаменательно, что владычица обширнейшего царства служит прежде, чем вкусить, и печётся о последнем, ничтожнейшем из домочадцев. Стих учит, что истинное величие — в служении: царица являет дхарму хозяйки, для которой свой голод — после голода всех. И заключение дивно: двое не платят дани — Панчалы по родству, Вришнии по дружбе. Узы крови и любви выше дани: где есть родство и дружба, там не платят — там принадлежат. Так писание тонко возвышает любовь над всякою данью: Кришна и Его род связаны с Пандавами не податью, а сердцем.