Padma Purāṇa
The story of Ākatha5.116.86-93
3481 / 5781
LinuxTurn pages
Padma Purāṇa · 5.116.86-93
Devanāgarī

भूस्पृष्टदक्षजानुस्तु द्विजहस्ते जलार्पणम् । पुरूरवार्द्रवाणां वै देवानामिदमासनम्
इति दत्त्वासनं तेषां श्राद्धदः प्रार्थयेत्क्षणम्
अर्घं वृत्वा ततः पश्चादुत्तराग्रेषु दर्भेषु । न्युब्जं पात्रं ततः कृत्वा कुशग्रन्थिमथोपरि
उत्तानं तु ततः कृत्वा जलैरभ्युक्ष्य रौक्मकैः । पवित्रान्तर्हिते पात्रे शं नो देव्या जलं क्षिपेत्
वैश्वदेव्याखिलं कर्म यावत्तद्विधिचोदितम् । यवोऽसि धान्यराजो वा इति पात्रे क्षिपेद्यवान्
मधुमिश्रांस्तु करकान्गन्धपुष्पैस्ततो ददेत् । द्विज तेऽस्त्वर्घ इत्युक्त्वा त्वस्त्वर्घोत्तरतस्ततः
आवाहयिष्ये तान्देवानिति पृष्ट्वा तदुत्तरम् । विश्वेदेवास इत्युक्त्वा विप्रमूर्ध्नि कुशान्क्षिपेत्
विश्वेदेवाः शृणुतेममागच्छन्त्विति सञ्जपेत् । समागतो निषण्णोऽथ सदर्भं पात्रमाहरेत्

Transliteration (IAST)

bhūspṛṣṭadakṣajānustu dvijahaste jalārpaṇam | purūravārdravāṇāṃ vai devānāmidamāsanam
iti dattvāsanaṃ teṣāṃ śrāddhadaḥ prārthayetkṣaṇam
arghaṃ vṛtvā tataḥ paścāduttarāgreṣu darbheṣu | nyubjaṃ pātraṃ tataḥ kṛtvā kuśagranthimathopari
uttānaṃ tu tataḥ kṛtvā jalairabhyukṣya raukmakaiḥ | pavitrāntarhite pātre śaṃ no devyā jalaṃ kṣipet
vaiśvadevyākhilaṃ karma yāvattadvidhicoditam | yavo'si dhānyarājo vā iti pātre kṣipedyavān
madhumiśrāṃstu karakāngandhapuṣpaistato dadet | dvija te'stvargha ityuktvā tvastvarghottaratastataḥ
āvāhayiṣye tāndevāniti pṛṣṭvā taduttaram | viśvedevāsa ityuktvā vipramūrdhni kuśānkṣipet
viśvedevāḥ śṛṇutemamāgacchantviti sañjapet | samāgato niṣaṇṇo'tha sadarbhaṃ pātramāharet

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
भू-स्पृष्ट-दक्ष-जानुःbhū-spṛṣṭa-dakṣa-jānuḥс правым коленом у земли
तुtuже
द्विज-हस्तेdvija-hasteв руку брахмана
जल-अर्पणम्jala-arpaṇamподнесение воды
पुरूरवः-आर्द्रवाणाम्purūravaḥ-ārdravāṇāmПурураваса и Ардравы
वैvaiпоистине
देवानाम्devānāmбогов
इदम्idamэто
आसनम्āsanamсиденье
इतिitiтак
दत्त्वाdattvāдав
तेषाम्teṣāmих
श्राद्ध-दःśrāddha-daḥсовершающий шраддху
प्रार्थयेत्prārthayetда испросит
क्षणम्kṣaṇamмгновение
अर्घम्arghamаргхью
वृत्वाvṛtvāизбрав
ततःtataḥзатем
पश्चात्paścātпосле
उत्तर-अग्रेषुuttara-agreṣuобращённых концами на север
दर्भेषुdarbheṣuна травинках дарбхи
न्युब्जम्nyubjamвниз дном
पात्रम्pātramсосуд
कृत्वाkṛtvāпоставив
कुश-ग्रन्थिम्kuśa-granthimузел из куши
अथathaзатем
उपरिupariсверху
उत्तानम्uttānamкверху дном
जलैःjalaiḥводами
अभ्युक्ष्यabhyukṣyaокропив
रौक्मकैःraukmakaiḥзолотыми
पवित्र-अन्तर्हितेpavitra-antarhiteс положенной внутрь павитрой
पात्रेpātreв сосуд
शम्-नः-देव्याśam-naḥ-devyāмантрой «шам но деви»
जलम्jalamводу
क्षिपेत्kṣipetда прольёт
वैश्वदेव्याvaiśvadevyāпо чину вайшвадевы
अखिलम्akhilamвсё
कर्मkarmaдействие
यावत्yāvatсколько
तत्-विधि-चोदितम्tat-vidhi-coditamпредписано тем уставом
यवः-असिyavaḥ-asi«ты ячмень»
धान्य-राजःdhānya-rājaḥ«царь злаков»
वाили
यवान्yavānячмень
मधु-मिश्रान्madhu-miśrānсмешанные с мёдом
करकान्karakānплоды карака
गन्ध-पुष्पैःgandha-puṣpaiḥс благовониями и цветами
ददेत्dadetда поднесёт
द्विजdvijaо брахман
तेteтебе
अस्तुastuда будет
अर्घःarghaḥаргхья
उक्त्वाuktvāсказав
उत्तरतःuttarataḥв ответ
आवाहयिष्येāvāhayiṣyeпризову
तान्tānтех
देवान्devānбогов
पृष्ट्वाpṛṣṭvāспросив
तत्-उत्तरम्tat-uttaramответ на то
विश्वे-देवासःviśve-devāsaḥ«вишведевасы»
विप्र-मूर्ध्निvipra-mūrdhniна голову брахмана
कुशान्kuśānтравинки куши
विश्वे-देवाःviśve-devāḥвишведевы
शृणुतśṛṇutaуслышьте
इमम्imamэто
आगच्छन्तुāgacchantuда придут
सञ्जपेत्sañjapetда прочтёт
समागतःsamāgataḥпришедший
निषण्णःniṣaṇṇaḥсевший
स-दर्भम्sa-darbhamс дарбхой
आहरेत्āharetда принесёт
Translation

С правым коленом у земли — поднесение воды в руку брахмана: «Это сиденье богов, Пурураваса и Ардравы». Дав так им сиденье, совершающий шраддху да испросит мгновение. Избрав затем аргхью, на травинках дарбхи, обращённых концами на север, пусть поставит сосуд вниз дном, а сверху — узел из куши. Затем, обратив сосуд кверху дном и окропив золотыми водами, в сосуд с положенной внутрь павитрой пусть прольёт воду с мантрой «шам но деви». По чину вайшвадевы — всё действие, сколько предписано тем уставом; с «ты ячмень, царь злаков» пусть бросит в сосуд ячмень. Затем пусть поднесёт смешанные с мёдом плоды карака с благовониями и цветами, сказав: «О брахман, да будет тебе аргхья», и в ответ: «Да будет». Спросив: «Призову ли тех богов?» — и получив ответ, пусть скажет «вишведевасы» и бросит травинки куши на голову брахмана. Пусть прочтёт: «Вишведевы, услышьте это, да придут они». Когда пришедший сядет, пусть принесёт сосуд с дарбхой.

Version

9243e1c369c3 · published Sep 3, 2026, 4:13:51 AM UTC

Available inRU

Page between verses with