Padma Purāṇa
The story of Ākatha5.116.109-115
3484 / 5781
LinuxTurn pages
Padma Purāṇa · 5.116.109-115
Devanāgarī

प्रवेषणं ततः पृच्छेत्प्राचीनावीतवान्द्विजम् । करिष्येऽग्नौकरणमिति कुरुष्वेति तदुत्तरम्
परिवेष्योपवीती स्यादभिघार्य समाहरेत् । हुनेत्सोमाय पितृमते स्वधा नम इतीरयन्
यमायाङ्गिरसे पितृमते स्वधा नम इति । द्वितीयामाहुतिं हुत्वा चाभिघार्याक्षतं ततः
अग्नये कव्यवाहनाय स्वधा नमस्ततः परम् । हुत्वापसव्यं कृत्वा तु परिवेष्य द्विजान्व्रजेत्
मेक्षणेन ततोऽभीक्ष्णं पातयेत्पितृपात्रके । पिण्डपात्रमतः शेषं दर्वीप्रक्षालनं ततः
मेक्षणस्याग्निनिक्षेपं ततो पात्राण्युपस्तरेत् । पात्रदक्षिणभागे तु दद्यादन्नमनन्तरम्
भक्ष्याणि भोज्यशाकानि सर्वाण्येव सदत्तवान् । अथातिथिर्महावृद्धो वीक्षमाणस्ततस्ततः

Transliteration (IAST)

praveṣaṇaṃ tataḥ pṛcchetprācīnāvītavāndvijam | kariṣye'gnaukaraṇamiti kuruṣveti taduttaram
pariveṣyopavītī syādabhighārya samāharet | hunetsomāya pitṛmate svadhā nama itīrayan
yamāyāṅgirase pitṛmate svadhā nama iti | dvitīyāmāhutiṃ hutvā cābhighāryākṣataṃ tataḥ
agnaye kavyavāhanāya svadhā namastataḥ param | hutvāpasavyaṃ kṛtvā tu pariveṣya dvijānvrajet
mekṣaṇena tato'bhīkṣṇaṃ pātayetpitṛpātrake | piṇḍapātramataḥ śeṣaṃ darvīprakṣālanaṃ tataḥ
mekṣaṇasyāgninikṣepaṃ tato pātrāṇyupastaret | pātradakṣiṇabhāge tu dadyādannamanantaram
bhakṣyāṇi bhojyaśākāni sarvāṇyeva sadattavān | athātithirmahāvṛddho vīkṣamāṇastatastataḥ

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
प्रवेषणम्praveṣaṇamо внесении
ततःtataḥзатем
पृच्छेत्pṛcchetда спросит
प्राचीन-आवीतवान्prācīna-āvītavānсо шнуром через правое плечо
द्विजम्dvijamбрахмана
करिष्येkariṣyeсовершу
अग्नौ-करणम्agnau-karaṇamвозлияние в огонь
इतिitiтак
कुरुष्वkuruṣvaсоверши
तत्-उत्तरम्tat-uttaramответ на то
परिवेष्यpariveṣyaразложив
उपवीतीupavītīсо шнуром через левое плечо
स्यात्syātда будет
अभिघार्यabhighāryaполив маслом
समाहरेत्samāharetда возьмёт
हुनेत्hunetда возольёт
सोमायsomāyaСоме
पितृ-मतेpitṛ-mateчтимому предками
स्वधाsvadhāсвадха
नमःnamaḥпоклон
ईरयन्īrayanпроизнося
यमायyamāyaЯме
आङ्गिरसेāṅgiraseАнгирасу
द्वितीयाम्dvitīyāmвторое
आहुतिम्āhutimвозлияние
हुत्वाhutvāсовершив
caи
अक्षतम्akṣatamцельное зерно
अग्नयेagnayeАгни
कव्य-वाहनायkavya-vāhanāyaнесущему кавью
परम्paramзатем
अपसव्यम्apasavyamсо шнуром через правое плечо
कृत्वाkṛtvāсделав
तुtuже
द्विजान्dvijānк брахманам
व्रजेत्vrajetда подойдёт
मेक्षणेनmekṣaṇenaчерпаком
अभीक्ष्णम्abhīkṣṇamраз за разом
पातयेत्pātayetда льёт
पितृ-पात्रकेpitṛ-pātrakeв сосуд предков
पिण्ड-पात्रम्piṇḍa-pātramсосуд для пинды
अतःataḥзатем
शेषम्śeṣamостаток
दर्वी-प्रक्षालनम्darvī-prakṣālanamомовение ложки
मेक्षणस्यmekṣaṇasyaчерпака
अग्नि-निक्षेपम्agni-nikṣepamположение в огонь
पात्राणिpātrāṇiсосуды
उपस्तरेत्upastaretда расставит
पात्र-दक्षिण-भागेpātra-dakṣiṇa-bhāgeс правой стороны сосуда
दद्यात्dadyātда подаст
अन्नम्annamпищу
अनन्तरम्anantaramтотчас
भक्ष्याणिbhakṣyāṇiснеди
भोज्य-शाकानिbhojya-śākāniовощные яства
सर्वाणिsarvāṇiвсе
सत्-दत्तवान्sat-dattavānподавший как должно
अथathaтогда
अतिथिःatithiḥгость
महा-वृद्धःmahā-vṛddhaḥвесьма дряхлый
वीक्षमाणःvīkṣamāṇaḥозираясь
ततः-ततःtataḥ-tataḥтуда и сюда
Translation

...затем пусть спросит о внесении, со шнуром через правое плечо, у брахмана: «Совершу возлияние в огонь», — и ответ на то: «Соверши». Разложив, пусть будет со шнуром через левое плечо; полив маслом, пусть возьмёт и возольёт, произнося: «Соме, чтимому предками, свадха, поклон». Совершив второе возлияние с «Яме Ангирасу, чтимому предками, свадха, поклон» и полив маслом цельное зерно, затем: «Агни, несущему кавью, свадха, поклон». Совершив возлияние и сделавшись со шнуром через правое плечо, пусть разложит и подойдёт к брахманам. Черпаком пусть раз за разом льёт в сосуд предков; затем сосуд для пинды, остаток, омовение ложки, положение черпака в огонь. Затем пусть расставит сосуды и с правой стороны сосуда тотчас подаст пищу. Все снеди и овощные яства он подал как должно. Тогда весьма дряхлый гость, озираясь туда и сюда...

Version

478161376cfc · published Sep 3, 2026, 4:13:51 AM UTC

Available inRU

Page between verses with