गोपीनाथाचार्यः—विचिन्वन् इति शास्त्रादिवर्त्मसु ।
शिष्याः—तर्हि शास्त्रैः किं तदनुग्रहो न भवति ।
गोपीनाथाचार्यः—अथ किम् । कथमन्यथा विचिन्वन्नित्युक्तम् ।
शिष्याः—(विहस्य ।) तत्कथमेतावन्ति दिनानि वृथैव भवता पठितम् ।
गोपीनाथाचार्यः—शिल्पविशेष एव तत् ।
सार्वभौमभट्टाचार्यः—(विहस्य ।) भवति तदनुग्रहोऽस्ति जातः । तत्तत्त्वं तु भवता ज्ञायत एव । किंचित्कथ्यताम् ।
गोपीनाथाचार्यः—तत्कथाविषयो न भवति । अनुभववेद्यमेव भवति चेदस्यानुग्रहस्त्वयि तदा भवतैवानुभाव्यम् ।
शिष्याः—(स्वगतम् ।) कथमयमसाध्वसमेवानेन सह व्यधिकरणं किंचिज्जल्पति, अथ वा आवुत्तोऽयमिति किंचित्परिहसतीव ।
गोपीनाथाचार्यः—भट्टाचार्य, भवता यदेनमीश्वरमुद्दिश्य किंचिद्व्यधिकरणमुक्तम्, तेनासहिष्णुतया किंचिन्मयोक्तम् । न तावदतिगभीरैर्भवद्भिरेवमभिलपितुं युज्यते । अथवा नैष वो दोषः ।
gopīnāthācāryaḥ—vicinvan iti śāstrādivartmasu |
śiṣyāḥ—tarhi śāstraiḥ kiṃ tadanugraho na bhavati |
gopīnāthācāryaḥ—atha kim | kathamanyathā vicinvannityuktam |
śiṣyāḥ—(vihasya |) tatkathametāvanti dināni vṛthaiva bhavatā paṭhitam |
gopīnāthācāryaḥ—śilpaviśeṣa eva tat |
sārvabhaumabhaṭṭācāryaḥ—(vihasya |) bhavati tadanugraho'sti jātaḥ | tattattvaṃ tu bhavatā jñāyata eva | kiṃcitkathyatām |
gopīnāthācāryaḥ—tatkathāviṣayo na bhavati | anubhavavedyameva bhavati cedasyānugrahastvayi tadā bhavataivānubhāvyam |
śiṣyāḥ—(svagatam |) kathamayamasādhvasamevānena saha vyadhikaraṇaṃ kiṃcijjalpati, atha vā āvutto'yamiti kiṃcitparihasatīva |
gopīnāthācāryaḥ—bhaṭṭācārya, bhavatā yadenamīśvaramuddiśya kiṃcidvyadhikaraṇamuktam, tenāsahiṣṇutayā kiṃcinmayoktam | na tāvadatigabhīrairbhavadbhirevamabhilapituṃ yujyate | athavā naiṣa vo doṣaḥ |
Гопинатха Ачарья. «Ища» — то есть путями шастр и прочего.
Ученики. Так разве через шастры не приходит Его милость?
Гопинатха Ачарья. Как же нет? Иначе не было бы сказано «ища».
Ученики. (Смеясь.) Так что же ты столько дней учился впустую?
Гопинатха Ачарья. Это просто особое ремесло.
Сарвабхаума Бхаттачарья. (Смеясь.) Видно, милость к тебе пришла. Сущность-то ты знаешь. Скажи нам хоть что-нибудь.
Гопинатха Ачарья. Это не предмет для рассказа. Это познаётся лишь опытом: будет на тебе Его милость — тогда сам и изведаешь.
Ученики. (Про себя.) Как он без робости говорит с ним что-то невпопад! Или, раз он зять, будто слегка подшучивает.
Гопинатха Ачарья. Бхаттачарья, ты сказал о нём как об Ишваре нечто невпопад, и я от нетерпения ответил резко. Не подобает вам, столь глубоким, так говорить. А впрочем, не ваша это вина.
21dadcad0e50 · प्रकाशित 14 सित॰ 2026, 2:00:00 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Ученики думают, что поймали Гопинатху: если милость не от учёности, зачем учился? Он отвечает без смущения — учёность есть ремесло, и полезное, но не более.
А под конец он смягчается и снимает вину с Сарвабхаумы. Причина будет в следующем стихе: сама сила Господа сбивает с толку спорящих.