महाभारत
Rājasūyārambha-parva (Kṛṣṇa on Jarāsandha)2.13.14–16
2119 / 15823
महाभारत · 2.13.14–16
देवनागरी

भगदत्तो महाराज वृद्धस् तव पितुः सखा ॥
स वाचा प्रणतस् तस्य कर्मणा चैव भारत ॥
स्नेहबद्धस् तु पितृवन् मनसा भक्तिमांस् त्वयि ॥
प्रतीच्यां दक्षिणं चान्तं पृथिव्याः पाति यो नृपः ॥
मातुलो भवतः शूरः पुरुजित् कुन्तिवर्धनः ॥
स ते संनतिमान् एकः स्नेहतः शत्रुतापनः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

bhagadatto mahārāja vṛddhas tava pituḥ sakhā ||
sa vācā praṇatas tasya karmaṇā caiva bhārata ||
snehabaddhas tu pitṛvan manasā bhaktimāṃs tvayi ||
pratīcyāṃ dakṣiṇaṃ cāntaṃ pṛthivyāḥ pāti yo nṛpaḥ ||
mātulo bhavataḥ śūraḥ purujit kuntivardhanaḥ ||
sa te saṃnatimān ekaḥ snehataḥ śatrutāpanaḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
भगदत्तः महा-राजbhagadattaḥ mahā-rājaBhagadatta, O great king,
वृद्धः तव पितुः सखाvṛddhaḥ tava pituḥ sakhāthe old friend of your father,
सः वाचा प्रणतः तस्यsaḥ vācā praṇataḥ tasyahe is submissive to him in word
कर्मणा च एव भारतkarmaṇā ca eva bhārataand in deed, O Bharata,
स्नेह-बद्धः तु पितृ-वत्sneha-baddhaḥ tu pitṛ-vatbut bound by affection, like a father,
मनसा भक्तिमान् त्वयिmanasā bhaktimān tvayiis devoted to you in heart;
प्रतीच्याम् दक्षिणम् च अन्तम्pratīcyām dakṣiṇam ca antamthe western and southern border
पृथिव्याः पाति यः नृपःpṛthivyāḥ pāti yaḥ nṛpaḥof the earth this king guards;
मातुलः भवतः शूरःmātulaḥ bhavataḥ śūraḥyour maternal uncle, the valiant,
पुरुजित् कुन्ति-वर्धनःpurujit kunti-vardhanaḥPurujit, joy of Kunti,
सः ते संनति-मान् एकःsaḥ te saṃnati-mān ekaḥhe alone, bowed before you,
स्नेहतः शत्रु-तापनःsnehataḥ śatru-tāpanaḥout of love, [this] destroyer of foes;
भगदत्तोbhagadattooriginal form "bhagadatto", added to complete the word-by-word coverage
महाराजmahārājaoriginal form "mahārāja", added to complete the word-by-word coverage
वृद्धस्vṛddhasoriginal form "vṛddhas", added to complete the word-by-word coverage
saoriginal form "sa", added to complete the word-by-word coverage
प्रणतस्praṇatasoriginal form "praṇatas", added to complete the word-by-word coverage
चैवcaivaoriginal form "caiva", added to complete the word-by-word coverage
स्नेहबद्धस्snehabaddhasoriginal form "snehabaddhas", added to complete the word-by-word coverage
पितृवन्pitṛvanoriginal form "pitṛvan", added to complete the word-by-word coverage
भक्तिमांस्bhaktimāṃsoriginal form "bhaktimāṃs", added to complete the word-by-word coverage
प्रतीच्यांpratīcyāṃoriginal form "pratīcyāṃ", added to complete the word-by-word coverage
दक्षिणंdakṣiṇaṃoriginal form "dakṣiṇaṃ", added to complete the word-by-word coverage
चान्तंcāntaṃoriginal form "cāntaṃ", added to complete the word-by-word coverage
योyooriginal form "yo", added to complete the word-by-word coverage
मातुलोmātulooriginal form "mātulo", added to complete the word-by-word coverage
कुन्तिवर्धनःkuntivardhanaḥoriginal form "kuntivardhanaḥ", added to complete the word-by-word coverage
saoriginal form "sa", added to complete the word-by-word coverage
संनतिमान्saṃnatimānoriginal form "saṃnatimān", added to complete the word-by-word coverage
शत्रुतापनःśatrutāpanaḥoriginal form "śatrutāpanaḥ", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

Bhagadatta, O great king, the old friend of your father, is submissive to him [Jarasandha] in word and in deed, but bound by affection, like a father, is devoted to you in heart; this king guards the western and southern border of the earth. And your valiant maternal uncle, Purujit, joy of Kunti, destroyer of foes, alone bows before you out of love.

संस्करण

eeba54aef4bc · प्रकाशित 16 जुल॰ 2026, 3:13:23 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से