Махабхарата
Драупади-кришна-самвада-парва: жалоба Драупади и обет Кришны3.13.1–9
2837 / 15823
Махабхарата · 3.13.1–9
Деванагари

वैशंपायन उवाच
भोजाः प्रव्रजिताञ् श्रुत्वा वृष्णयश् चान्धकैः सह ॥
पाण्डवान् दुःखसंतप्तान् समाजग्मुर् महावने ॥
पाञ्चालस्य च दायादा धृष्टकेतुश् च चेदिपः ॥
केकयाश् च महावीर्या भ्रातरो लोकविश्रुताः ॥
वने ते ऽभिययुः पार्थान् क्रोधामर्शसमन्विताः ॥
गर्हयन्तो धार्तराष्ट्रान् किं कुर्म इति चाब्रुवन् ॥
वासुदेवं पुरस्कृत्य सर्वे ते क्षत्रियर्षभाः ॥
परिवार्योपविविशुर् धर्मराजं युधिष्ठिरम् ॥
वासुदेव उवाच
दुर्योधनस्य कर्णस्य शकुनेश् च दुरात्मनः ॥
दुःशासनचतुर्थानां भूमिः पास्यति शोणितम् ॥
ततः सर्वे ऽभिषिञ्चामो धर्मराजं युधिष्ठिरम् ॥
निकृत्योपचरन् वध्य एष धर्मः सनातनः ॥
वैशंपायन उवाच
पार्थानाम् अभिषङ्गेण तथा क्रुद्धं जनार्दनम् ॥
अर्जुनः शमयाम् आसा दिधक्षन्तम् इव प्रजाः ॥
संक्रुद्धं केशवं दृष्ट्वा पूर्वदेहेषु फल्गुनः ॥
कीर्तयाम् आस कर्माणि सत्यकीर्तेर् महात्मनः ॥
पुरुषस्याप्रमेयस्य सत्यस्यामिततेजसः ॥
प्रजापतिपतेर् विष्णोर् लोकनाथस्य धीमतः ॥

Транслитерация (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
bhojāḥ pravrajitāñ śrutvā vṛṣṇayaś cāndhakaiḥ saha ||
pāṇḍavān duḥkhasaṃtaptān samājagmur mahāvane ||
pāñcālasya ca dāyādā dhṛṣṭaketuś ca cedipaḥ ||
kekayāś ca mahāvīryā bhrātaro lokaviśrutāḥ ||
vane te 'bhiyayuḥ pārthān krodhāmarśasamanvitāḥ ||
garhayanto dhārtarāṣṭrān kiṃ kurma iti cābruvan ||
vāsudevaṃ puraskṛtya sarve te kṣatriyarṣabhāḥ ||
parivāryopaviviśur dharmarājaṃ yudhiṣṭhiram ||
vāsudeva uvāca
duryodhanasya karṇasya śakuneś ca durātmanaḥ ||
duḥśāsanacaturthānāṃ bhūmiḥ pāsyati śoṇitam ||
tataḥ sarve 'bhiṣiñcāmo dharmarājaṃ yudhiṣṭhiram ||
nikṛtyopacaran vadhya eṣa dharmaḥ sanātanaḥ ||
vaiśaṃpāyana uvāca
pārthānām abhiṣaṅgeṇa tathā kruddhaṃ janārdanam ||
arjunaḥ śamayām āsā didhakṣantam iva prajāḥ ||
saṃkruddhaṃ keśavaṃ dṛṣṭvā pūrvadeheṣu phalgunaḥ ||
kīrtayām āsa karmāṇi satyakīrter mahātmanaḥ ||
puruṣasyāprameyasya satyasyāmitatejasaḥ ||
prajāpatipater viṣṇor lokanāthasya dhīmataḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
वैशंपायन उवाचvaiśaṃpāyana uvācaВайшампаяна сказал
भोजाः प्रव्रजितान् श्रुत्वा वृष्णयः च अन्धकैः सह पाण्डवान् दुःखसंतप्तान् समाजग्मुः महावनेbhojāḥ pravrajitān śrutvā vṛṣṇayaḥ ca andhakaiḥ saha pāṇḍavān duḥkhasaṃtaptān samājagmuḥ mahāvaneБходжи, Вришни вместе с Андхаками, услышав об изгнанных Пандавах, измученных горем, пришли к ним в великий лес
पाञ्चालस्य च दायादाः धृष्टकेतुः च चेदिपः केकयाः च महावीर्याः भ्रातरः लोकविश्रुताःpāñcālasya ca dāyādāḥ dhṛṣṭaketuḥ ca cedipaḥ kekayāḥ ca mahāvīryāḥ bhrātaraḥ lokaviśrutāḥнаследники Панчалы, Дхришткету из Чеди и братья Кекаи, великой доблести и известные в мире
वने ते अभिययुः पार्थान् क्रोधामर्शसमन्विताः गर्हयन्तः धार्तराष्ट्रान् किं कुर्म इति च अब्रुवन्vane te abhiyayuḥ pārthān krodhāmarśasamanvitāḥ garhayantaḥ dhārtarāṣṭrān kiṃ kurma iti ca abruvanони пришли к Партхам в лес, исполненные гнева и негодования, порицая Дхритараштровичей и говоря: что нам делать
वासुदेवं पुरस्कृत्य सर्वे ते क्षत्रियर्षभाः परिवार्य उपविविशुः धर्मराजं युधिष्ठिरम्vāsudevaṃ puraskṛtya sarve te kṣatriyarṣabhāḥ parivārya upaviviśuḥ dharmarājaṃ yudhiṣṭhiramпоставив Васудеву впереди, все эти быки кшатриев окружили царя дхармы Юдхиштхиру и сели
वासुदेव उवाचvāsudeva uvācaВасудева сказал
दुर्योधनस्य कर्णस्य शकुनेः च दुरात्मनः दुःशासनचतुर्थानां भूमिः पास्यति शोणितम्duryodhanasya karṇasya śakuneḥ ca durātmanaḥ duḥśāsanacaturthānāṃ bhūmiḥ pāsyati śoṇitamземля будет пить кровь Дурьодханы, Карны, дурного душой Шакуни и Духшасаны как четвёртого
ततः सर्वे अभिषिञ्चामः धर्मराजं युधिष्ठिरम् निकृत्या उपचरन् वध्यः एष धर्मः सनातनःtataḥ sarve abhiṣiñcāmaḥ dharmarājaṃ yudhiṣṭhiram nikṛtyā upacaran vadhyaḥ eṣa dharmaḥ sanātanaḥзатем мы все помажем царя дхармы Юдхиштхиру; кто действует обманом, подлежит смерти — такова вечная дхарма
वैशंपायन उवाचvaiśaṃpāyana uvācaВайшампаяна сказал
पार्थानाम् अभिषङ्गेण तथा क्रुद्धं जनार्दनम् अर्जुनः शमयाम् आस दिधक्षन्तम् इव प्रजाःpārthānām abhiṣaṅgeṇa tathā kruddhaṃ janārdanam arjunaḥ śamayām āsa didhakṣantam iva prajāḥАрджуна успокаивал Джанардану, разгневанного из-за обиды Партхов, словно готового сжечь создания
संक्रुद्धं केशवं दृष्ट्वा पूर्वदेहेषु फल्गुनः कीर्तयाम् आस कर्माणि सत्यकीर्तेः महात्मनःsaṃkruddhaṃ keśavaṃ dṛṣṭvā pūrvadeheṣu phalgunaḥ kīrtayām āsa karmāṇi satyakīrteḥ mahātmanaḥувидев разгневанного Кешаву, Пхалгуна стал прославлять деяния великой души истинной славы в прежних телах
पुरुषस्य अप्रमेयस्य सत्यस्य अमिततेजसः प्रजापतिपतेः विष्णोः लोकनाथस्य धीमतःpuruṣasya aprameyasya satyasya amitatejasaḥ prajāpatipateḥ viṣṇoḥ lokanāthasya dhīmataḥнеизмеримого Пуруши, истинного, безмерно сияющего, Вишну, владыки Праджапати, мудрого владыки миров
प्रव्रजिताञ्pravrajitāñисходная форма «pravrajitāñ», добавленная для полного покрытия пословного блока
वृष्णयश्vṛṣṇayaśисходная форма «vṛṣṇayaś», добавленная для полного покрытия пословного блока
चान्धकैःcāndhakaiḥисходная форма «cāndhakaiḥ», добавленная для полного покрытия пословного блока
समाजग्मुर्samājagmurисходная форма «samājagmur», добавленная для полного покрытия пословного блока
दायादाdāyādāисходная форма «dāyādā», добавленная для полного покрытия пословного блока
धृष्टकेतुश्dhṛṣṭaketuśисходная форма «dhṛṣṭaketuś», добавленная для полного покрытия пословного блока
केकयाश्kekayāśисходная форма «kekayāś», добавленная для полного покрытия пословного блока
महावीर्याmahāvīryāисходная форма «mahāvīryā», добавленная для полного покрытия пословного блока
भ्रातरोbhrātaroисходная форма «bhrātaro», добавленная для полного покрытия пословного блока
ऽभिययुः'bhiyayuḥисходная форма «'bhiyayuḥ», добавленная для полного покрытия пословного блока
गर्हयन्तोgarhayantoисходная форма «garhayanto», добавленная для полного покрытия пословного блока
चाब्रुवन्cābruvanисходная форма «cābruvan», добавленная для полного покрытия пословного блока
परिवार्योपविविशुर्parivāryopaviviśurисходная форма «parivāryopaviviśur», добавленная для полного покрытия пословного блока
शकुनेश्śakuneśисходная форма «śakuneś», добавленная для полного покрытия пословного блока
ऽभिषिञ्चामो'bhiṣiñcāmoисходная форма «'bhiṣiñcāmo», добавленная для полного покрытия пословного блока
निकृत्योपचरन्nikṛtyopacaranисходная форма «nikṛtyopacaran», добавленная для полного покрытия пословного блока
वध्यvadhyaисходная форма «vadhya», добавленная для полного покрытия пословного блока
आसाāsāисходная форма «āsā», добавленная для полного покрытия пословного блока
सत्यकीर्तेर्satyakīrterисходная форма «satyakīrter», добавленная для полного покрытия пословного блока
पुरुषस्याप्रमेयस्यpuruṣasyāprameyasyaисходная форма «puruṣasyāprameyasya», добавленная для полного покрытия пословного блока
सत्यस्यामिततेजसःsatyasyāmitatejasaḥисходная форма «satyasyāmitatejasaḥ», добавленная для полного покрытия пословного блока
प्रजापतिपतेर्prajāpatipaterисходная форма «prajāpatipater», добавленная для полного покрытия пословного блока
विष्णोर्viṣṇorисходная форма «viṣṇor», добавленная для полного покрытия пословного блока
Литературный перевод

Вайшампаяна сказал: «Услышав, что Пандавы изгнаны и горят в скорби, Бходжи, Вришни с Андхаками, наследники Панчалы, Дхришткету из Чеди и славные братья Кекаи пришли к ним в великий лес. Полные гнева, они порицали сыновей Дхритараштры и спрашивали, что делать. Поставив Васудеву впереди, кшатрии окружили Юдхиштхиру и сели. Кришна сказал: “Земля выпьет кровь Дурьодханы, Карны, Шакуни и Духшасаны. Затем мы помажем Юдхиштхиру на царство. Тот, кто действует обманом, достоин смерти: такова вечная дхарма”. Арджуна, видя Кешаву разгневанным, как будто готовым сжечь мир, стал успокаивать его и прославлять прежние деяния неизмеримого Пуруши, Вишну, владыки миров».

Версия

4f2810725422 · опубликовано 16 июл. 2026 г., 16:44:34 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами