अर्जुन उवाच
दश वर्षसहस्राणि यत्रसायंगृहो मुनिः ॥
व्यचरस् त्वं पुरा कृष्ण पर्वते गन्धमादने ॥
दश वर्षसहस्राणि दश वर्षशतानि च ॥
पुष्करेष्व् अवसः कृष्ण त्वम् अपो भक्षयन् पुरा ॥
ऊर्ध्वबाहुर् विशालायां बदर्यां मधुसूदन ॥
अतिष्ठ एकपादेन वायुभक्षः शतं समाः ॥
अपकृष्टोत्तरासङ्गः कृशो धमनिसंततः ॥
आसीः कृष्ण सरस्वत्यां सत्रे द्वादशवार्षिके ॥
प्रभासं चाप्य् अथासाद्य तीर्थं पुण्यजनोचितम् ॥
तथा कृष्ण महातेजा दिव्यं वर्षसहस्रकम् ॥
आतिष्ठस् तप एकेन पादेन नियमे स्थितः ॥
क्षेत्रज्ञः सर्वभूतानाम् आदिर् अन्तश् च केशव ॥
निधानं तपसां कृष्ण यज्ञस् त्वं च सनातनः ॥
निहत्य नरकं भौमम् आहृत्य मणिकुण्डले ॥
प्रथमोत्पादितं कृष्ण मेध्यम् अश्वम् अवासृजः ॥
कृत्वा तत् कर्म लोकानाम् ऋषभः सर्वलोकजित् ॥
अवधीस् त्वं रणे सर्वान् समेतान् दैत्यदानवान् ॥
ततः सर्वेश्वरत्वं च संप्रदाय शचीपतेः ॥
मानुषेषु महाबाहो प्रादुर्भूतो ऽसि केशव ॥
arjuna uvāca
daśa varṣasahasrāṇi yatrasāyaṃgṛho muniḥ ||
vyacaras tvaṃ purā kṛṣṇa parvate gandhamādane ||
daśa varṣasahasrāṇi daśa varṣaśatāni ca ||
puṣkareṣv avasaḥ kṛṣṇa tvam apo bhakṣayan purā ||
ūrdhvabāhur viśālāyāṃ badaryāṃ madhusūdana ||
atiṣṭha ekapādena vāyubhakṣaḥ śataṃ samāḥ ||
apakṛṣṭottarāsaṅgaḥ kṛśo dhamanisaṃtataḥ ||
āsīḥ kṛṣṇa sarasvatyāṃ satre dvādaśavārṣike ||
prabhāsaṃ cāpy athāsādya tīrthaṃ puṇyajanocitam ||
tathā kṛṣṇa mahātejā divyaṃ varṣasahasrakam ||
ātiṣṭhas tapa ekena pādena niyame sthitaḥ ||
kṣetrajñaḥ sarvabhūtānām ādir antaś ca keśava ||
nidhānaṃ tapasāṃ kṛṣṇa yajñas tvaṃ ca sanātanaḥ ||
nihatya narakaṃ bhaumam āhṛtya maṇikuṇḍale ||
prathamotpāditaṃ kṛṣṇa medhyam aśvam avāsṛjaḥ ||
kṛtvā tat karma lokānām ṛṣabhaḥ sarvalokajit ||
avadhīs tvaṃ raṇe sarvān sametān daityadānavān ||
tataḥ sarveśvaratvaṃ ca saṃpradāya śacīpateḥ ||
mānuṣeṣu mahābāho prādurbhūto 'si keśava ||
Арджуна сказал: «О Кришна, прежде ты тысячелетиями совершал аскезы на Гандхамадане, в Пушкарах, Бадари, на Сарасвати и в Прабхасе. Ты знающий поле всех существ, начало и конец, основание аскез и вечное жертвоприношение. Ты убил Нараку, сына Земли, вернул драгоценные серьги, отпустил жертвенного коня и в битве сокрушил дайтьев и данавов. Передав владычество Индре, ты явился среди людей, о Кешава».
97eeb468c552 · опубликовано 16 июл. 2026 г., 16:44:34 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Арджуна говорит о Кришне не как о просто могущественном союзнике. Он вспоминает его как вечного Господа, который входит в историю добровольно. Такая память охлаждает вспышку разрушительного гнева и возвращает видение целого.