Махабхарата
Драупади-кришна-самвада-парва: жалоба Драупади и обет Кришны3.13.105–113
2846 / 15823
Махабхарата · 3.13.105–113
Деванагари

त इमे सिंहविक्रान्ता वीर्येणाभ्यधिकाः परैः ॥
विहीनैः परिक्लिश्यन्तीं समुपेक्षन्त मां कथम् ॥
एतादृशानि दुःखानि सहन्ते दुर्बलीयसाम् ॥
दीर्घकालं प्रदीप्तानि पापानां क्षुद्रकर्मणाम् ॥
कुले महति जातास्मि दिव्येन विधिना किल ॥
पाण्डवानां प्रिया भार्या स्नुषा पाण्डोर् महात्मनः ॥
कचग्रहम् अनुप्राप्ता सास्मि कृष्ण वरा सती ॥
पञ्चानाम् इन्द्रकल्पानां प्रेक्षतां मधुसूदन ॥
इत्य् उक्त्वा प्रारुदत् कृष्णा मुखं प्रच्छाद्य पाणिना ॥
पद्मकोशप्रकाशेन मृदुना मृदुभाषिणी ॥
स्तनाव् अपतितौ पीनौ सुजातौ शुभलक्षणौ ॥
अभ्यवर्षत पाञ्चाली दुःखजैर् अश्रुबिन्दुभिः ॥
चक्षुषी परिमार्जन्ती निःश्वसन्ती पुनः पुनः ॥
बाष्पपूर्णेन कण्ठेन क्रुद्धा वचनम् अब्रवीत् ॥
नैव मे पतयः सन्ति न पुत्रा मधुसूदन ॥
न भ्रातरो न च पिता नैव त्वं न च बान्धवाः ॥
ये मां विप्रकृतां क्षुद्रैर् उपेक्षध्वं विशोकवत् ॥
न हि मे शाम्यते दुःखं कर्णो यत् प्राहसत् तदा ॥

Транслитерация (IAST)

ta ime siṃhavikrāntā vīryeṇābhyadhikāḥ paraiḥ ||
vihīnaiḥ parikliśyantīṃ samupekṣanta māṃ katham ||
etādṛśāni duḥkhāni sahante durbalīyasām ||
dīrghakālaṃ pradīptāni pāpānāṃ kṣudrakarmaṇām ||
kule mahati jātāsmi divyena vidhinā kila ||
pāṇḍavānāṃ priyā bhāryā snuṣā pāṇḍor mahātmanaḥ ||
kacagraham anuprāptā sāsmi kṛṣṇa varā satī ||
pañcānām indrakalpānāṃ prekṣatāṃ madhusūdana ||
ity uktvā prārudat kṛṣṇā mukhaṃ pracchādya pāṇinā ||
padmakośaprakāśena mṛdunā mṛdubhāṣiṇī ||
stanāv apatitau pīnau sujātau śubhalakṣaṇau ||
abhyavarṣata pāñcālī duḥkhajair aśrubindubhiḥ ||
cakṣuṣī parimārjantī niḥśvasantī punaḥ punaḥ ||
bāṣpapūrṇena kaṇṭhena kruddhā vacanam abravīt ||
naiva me patayaḥ santi na putrā madhusūdana ||
na bhrātaro na ca pitā naiva tvaṃ na ca bāndhavāḥ ||
ye māṃ viprakṛtāṃ kṣudrair upekṣadhvaṃ viśokavat ||
na hi me śāmyate duḥkhaṃ karṇo yat prāhasat tadā ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
ते इमे सिंहविक्रान्ताः वीर्येण अभ्यधिकाः परैः विहीनैः परिक्लिश्यन्तीं समुपेक्षन्त माम् कथम्te ime siṃhavikrāntāḥ vīryeṇa abhyadhikāḥ paraiḥ vihīnaiḥ parikliśyantīṃ samupekṣanta mām kathamкак же эти, с походкой львов, превосходящие других доблестью, смотрели безучастно на меня, мучимую низшими
एतादृशानि दुःखानि सहन्ते दुर्बलीयसाम् दीर्घकालं प्रदीप्तानि पापानां क्षुद्रकर्मणाम्etādṛśāni duḥkhāni sahante durbalīyasām dīrghakālaṃ pradīptāni pāpānāṃ kṣudrakarmaṇāmони долго терпят такие пылающие страдания от более слабых, грешных и низко поступающих
कुले महति जाता अस्मि दिव्येन विधिना किल पाण्डवानां प्रिया भार्या स्नुषा पाण्डोः महात्मनःkule mahati jātā asmi divyena vidhinā kila pāṇḍavānāṃ priyā bhāryā snuṣā pāṇḍoḥ mahātmanaḥя родилась в великом роду, по божественному установлению, любимая жена Пандавов и невестка великого Панду
कचग्रहम् अनुप्राप्ता सा अस्मि कृष्ण वरा सती पञ्चानाम् इन्द्रकल्पानां प्रेक्षतां मधुसूदनkacagraham anuprāptā sā asmi kṛṣṇa varā satī pañcānām indrakalpānāṃ prekṣatāṃ madhusūdanaи всё же я, лучшая верная жена, была схвачена за волосы на глазах пяти, равных Индре, о Кришна Мадхусудана
इति उक्त्वा प्रारुदत् कृष्णा मुखं प्रच्छाद्य पाणिना पद्मकोशप्रकाशेन मृदुना मृदुभाषिणीiti uktvā prārudat kṛṣṇā mukhaṃ pracchādya pāṇinā padmakośaprakāśena mṛdunā mṛdubhāṣiṇīсказав так, Кришна-Драупади заплакала, закрыв лицо мягкой рукой, сияющей как бутон лотоса, мягкоречивая
स्तनौ अपतितौ पीनौ सुजातौ शुभलक्षणौ अभ्यवर्षत पाञ्चाली दुःखजैः अश्रुबिन्दुभिःstanau apatitau pīnau sujātau śubhalakṣaṇau abhyavarṣata pāñcālī duḥkhajaiḥ aśrubindubhiḥПанчали оросила слезами, рождёнными горем, свои высокие, полные, прекрасные груди с благими признаками
चक्षुषी परिमार्जन्ती निःश्वसन्ती पुनः पुनः बाष्पपूर्णेन कण्ठेन क्रुद्धा वचनम् अब्रवीत्cakṣuṣī parimārjantī niḥśvasantī punaḥ punaḥ bāṣpapūrṇena kaṇṭhena kruddhā vacanam abravītвытирая глаза, снова и снова вздыхая, с горлом, полным слёз, она в гневе сказала слово
न एव मे पतयः सन्ति न पुत्रा मधुसूदन न भ्रातरः न च पिता न एव त्वं न च बान्धवाःna eva me patayaḥ santi na putrā madhusūdana na bhrātaraḥ na ca pitā na eva tvaṃ na ca bāndhavāḥнет у меня мужей, нет сыновей, о Мадхусудана, нет братьев и отца, нет тебя и нет родичей
ये माम् विप्रकृतां क्षुद्रैः उपेक्षध्वम् विशोकवत् न हि मे शाम्यते दुःखं कर्णः यत् प्राहसत् तदाye mām viprakṛtāṃ kṣudraiḥ upekṣadhvam viśokavat na hi me śāmyate duḥkhaṃ karṇaḥ yat prāhasat tadāибо вы смотрите без печали, как низкие оскорбляют меня; моё горе не утихает из-за того, что тогда смеялся Карна
taисходная форма «ta», добавленная для полного покрытия пословного блока
सिंहविक्रान्ताsiṃhavikrāntāисходная форма «siṃhavikrāntā», добавленная для полного покрытия пословного блока
वीर्येणाभ्यधिकाःvīryeṇābhyadhikāḥисходная форма «vīryeṇābhyadhikāḥ», добавленная для полного покрытия пословного блока
मांmāṃисходная форма «māṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
जातास्मिjātāsmiисходная форма «jātāsmi», добавленная для полного покрытия пословного блока
पाण्डोर्pāṇḍorисходная форма «pāṇḍor», добавленная для полного покрытия пословного блока
सास्मिsāsmiисходная форма «sāsmi», добавленная для полного покрытия пословного блока
इत्य्ityисходная форма «ity», добавленная для полного покрытия пословного блока
स्तनाव्stanāvисходная форма «stanāv», добавленная для полного покрытия пословного блока
दुःखजैर्duḥkhajairисходная форма «duḥkhajair», добавленная для полного покрытия пословного блока
नैवnaivaисходная форма «naiva», добавленная для полного покрытия пословного блока
भ्रातरोbhrātaroисходная форма «bhrātaro», добавленная для полного покрытия пословного блока
नैवnaivaисходная форма «naiva», добавленная для полного покрытия пословного блока
मांmāṃисходная форма «māṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
क्षुद्रैर्kṣudrairисходная форма «kṣudrair», добавленная для полного покрытия пословного блока
उपेक्षध्वंupekṣadhvaṃисходная форма «upekṣadhvaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
कर्णोkarṇoисходная форма «karṇo», добавленная для полного покрытия пословного блока
Литературный перевод

Драупади спросила: «Как эти львы, превосходящие других доблестью, могли смотреть, как меня мучают низшие? Я родилась в великом роду, я любимая жена Пандавов и невестка Панду, но меня схватили за волосы на глазах пяти мужей, равных Индре». Сказав это, она заплакала, закрыв лицо рукой. Потом, вытирая глаза и тяжело вздыхая, сказала: «Нет у меня ни мужей, ни сыновей, ни братьев, ни отца, ни тебя, ни родных, если вы без скорби смотрите, как низкие оскорбляют меня. Моё горе не утихает из-за смеха Карны».

Версия

c6fbf2380fa0 · опубликовано 16 июл. 2026 г., 16:44:34 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами