Махабхарата
Драупади-кришна-самвада-парва: жалоба Драупади и обет Кришны3.13.32–40
2840 / 15823
Махабхарата · 3.13.32–40
Деванагари

न क्रोधो न च मात्सर्यं नानृतं मधुसूदन ॥
त्वयि तिष्ठति दाशार्ह न नृशंस्यं कुतो ऽनृजु ॥
आसीनं चित्तमध्ये त्वां दीप्यमानं स्वतेजसा ॥
आगम्य ऋषयः सर्वे ऽयाचन्ताभयम् अच्युत ॥
युगान्ते सर्वभूतानि संक्षिप्य मधुसूदन ॥
आत्मन्य् एवात्मसात् कृत्वा जगद् आस्से परंतप ॥
नैवं पूर्वे नापरे वा करिष्यन्ति कृतानि ते ॥
कर्माणि यानि देव त्वं बाल एव महाद्युते ॥
कृतवान् पुण्डरीकाक्ष बलदेवसहायवान् ॥
वैराजभवने चापि ब्रह्मणा न्यवसः सह ॥
वैशंपायन उवाच
एवम् उक्त्वा तदात्मानम् आत्मा कृष्णस्य पाण्डवः ॥
तूष्णीम् आसीत् ततः पार्थम् इत्य् उवाच जनार्दनः ॥
ममैव त्वं तवैवाहं ये मदीयास् तवैव ते ॥
यस् त्वां द्वेष्टि स मां द्वेष्टि यस् त्वाम् अनु स माम् अनु ॥
नरस् त्वम् असि दुर्धर्ष हरिर् नारायणो ह्य् अहम् ॥
लोकाल् लोकम् इमं प्राप्तौ नरनारायणाव् ऋषी ॥
अनन्यः पार्थ मत्तस् त्वम् अहं त्वत्तश् च भारत ॥
नावयोर् अन्तरं शक्यं वेदितुं भरतर्षभ ॥

Транслитерация (IAST)

na krodho na ca mātsaryaṃ nānṛtaṃ madhusūdana ||
tvayi tiṣṭhati dāśārha na nṛśaṃsyaṃ kuto 'nṛju ||
āsīnaṃ cittamadhye tvāṃ dīpyamānaṃ svatejasā ||
āgamya ṛṣayaḥ sarve 'yācantābhayam acyuta ||
yugānte sarvabhūtāni saṃkṣipya madhusūdana ||
ātmany evātmasāt kṛtvā jagad āsse paraṃtapa ||
naivaṃ pūrve nāpare vā kariṣyanti kṛtāni te ||
karmāṇi yāni deva tvaṃ bāla eva mahādyute ||
kṛtavān puṇḍarīkākṣa baladevasahāyavān ||
vairājabhavane cāpi brahmaṇā nyavasaḥ saha ||
vaiśaṃpāyana uvāca
evam uktvā tadātmānam ātmā kṛṣṇasya pāṇḍavaḥ ||
tūṣṇīm āsīt tataḥ pārtham ity uvāca janārdanaḥ ||
mamaiva tvaṃ tavaivāhaṃ ye madīyās tavaiva te ||
yas tvāṃ dveṣṭi sa māṃ dveṣṭi yas tvām anu sa mām anu ||
naras tvam asi durdharṣa harir nārāyaṇo hy aham ||
lokāl lokam imaṃ prāptau naranārāyaṇāv ṛṣī ||
ananyaḥ pārtha mattas tvam ahaṃ tvattaś ca bhārata ||
nāvayor antaraṃ śakyaṃ vedituṃ bharatarṣabha ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
न क्रोधः न च मात्सर्यं न अनृतं मधुसूदन त्वयि तिष्ठति दाशार्ह न नृशंस्यं कुतः अनृजुna krodhaḥ na ca mātsaryaṃ na anṛtaṃ madhusūdana tvayi tiṣṭhati dāśārha na nṛśaṃsyaṃ kutaḥ anṛjuнет гнева, зависти и лжи в тебе, о Мадхусудана Дашарха; откуда жестокость или кривизна
आसीनं चित्तमध्ये त्वां दीप्यमानं स्वतेजसा आगम्य ऋषयः सर्वे अयाचन्त अभयम् अच्युतāsīnaṃ cittamadhye tvāṃ dīpyamānaṃ svatejasā āgamya ṛṣayaḥ sarve ayācanta abhayam acyutaк тебе, сидящему в середине сердца и сияющему собственным светом, пришли все риши и просили бесстрашия, о Ачьюта
युगान्ते सर्वभूतानि संक्षिप्य मधुसूदन आत्मनि एव आत्मसात् कृत्वा जगत् आस्से परंतपyugānte sarvabhūtāni saṃkṣipya madhusūdana ātmani eva ātmasāt kṛtvā jagat āsse paraṃtapaв конце юги, собрав всех существ и сделав мир своим в себе самом, ты пребываешь, о Мадхусудана
न एवं पूर्वे न अपरे वा करिष्यन्ति कृतानि ते कर्माणि यानि देव त्वं बालः एव महाद्युतेna evaṃ pūrve na apare vā kariṣyanti kṛtāni te karmāṇi yāni deva tvaṃ bālaḥ eva mahādyuteни прежние, ни будущие не совершат таких деяний, какие ты, о бог великого сияния, совершил ещё ребёнком
कृतवान् पुण्डरीकाक्ष बलदेवसहायवान् वैराजभवने च अपि ब्रह्मणा न्यवसः सहkṛtavān puṇḍarīkākṣa baladevasahāyavān vairājabhavane ca api brahmaṇā nyavasaḥ sahaты совершил их, о лотосоокий, вместе с Баладевой; и в обители Вираджа ты жил с Брахмой
वैशंपायन उवाचvaiśaṃpāyana uvācaВайшампаяна сказал
एवम् उक्त्वा तदा आत्मानम् आत्मा कृष्णस्य पाण्डवः तूष्णीम् आसीत् ततः पार्थम् इति उवाच जनार्दनःevam uktvā tadā ātmānam ātmā kṛṣṇasya pāṇḍavaḥ tūṣṇīm āsīt tataḥ pārtham iti uvāca janārdanaḥтак сказав о Кришне как о собственном Я, Пандав замолчал; тогда Джанардана сказал Партхе
मम एव त्वं तव एव अहम् ये मदीयाः तव एव ते यः त्वां द्वेष्टि स माम् द्वेष्टि यः त्वाम् अनु स माम् अनुmama eva tvaṃ tava eva aham ye madīyāḥ tava eva te yaḥ tvāṃ dveṣṭi sa mām dveṣṭi yaḥ tvām anu sa mām anuты мой, и я твой; кто мой, тот твой; кто ненавидит тебя, ненавидит меня, кто следует тебе, следует мне
नरः त्वम् असि दुर्धर्ष हरिः नारायणः हि अहम् लोकात् लोकम् इमं प्राप्तौ नरनारायणौ ऋषीnaraḥ tvam asi durdharṣa hariḥ nārāyaṇaḥ hi aham lokāt lokam imaṃ prāptau naranārāyaṇau ṛṣīты Нара, о неприступный, а я Хари Нараяна; мы, риши Нара-Нараяна, пришли из мира в этот мир
अनन्यः पार्थ मत्तः त्वम् अहम् त्वत्तः च भारत न आवयोः अन्तरं शक्यं वेदितुं भरतर्षभananyaḥ pārtha mattaḥ tvam aham tvattaḥ ca bhārata na āvayoḥ antaraṃ śakyaṃ vedituṃ bharatarṣabhaты не отличен от меня, о Партха, и я от тебя, о Бхарата; невозможно узнать различие между нами, о бык Бхаратов
क्रोधोkrodhoисходная форма «krodho», добавленная для полного покрытия пословного блока
नानृतंnānṛtaṃисходная форма «nānṛtaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
कुतोkutoисходная форма «kuto», добавленная для полного покрытия пословного блока
ऽनृजु'nṛjuисходная форма «'nṛju», добавленная для полного покрытия пословного блока
ऽयाचन्ताभयम्'yācantābhayamисходная форма «'yācantābhayam», добавленная для полного покрытия пословного блока
आत्मन्य्ātmanyисходная форма «ātmany», добавленная для полного покрытия пословного блока
एवात्मसात्evātmasātисходная форма «evātmasāt», добавленная для полного покрытия пословного блока
जगद्jagadисходная форма «jagad», добавленная для полного покрытия пословного блока
नैवंnaivaṃисходная форма «naivaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
नापरेnāpareисходная форма «nāpare», добавленная для полного покрытия пословного блока
बालbālaисходная форма «bāla», добавленная для полного покрытия пословного блока
चापिcāpiисходная форма «cāpi», добавленная для полного покрытия пословного блока
तदात्मानम्tadātmānamисходная форма «tadātmānam», добавленная для полного покрытия пословного блока
इत्य्ityисходная форма «ity», добавленная для полного покрытия пословного блока
ममैवmamaivaисходная форма «mamaiva», добавленная для полного покрытия пословного блока
तवैवाहंtavaivāhaṃисходная форма «tavaivāhaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
मदीयास्madīyāsисходная форма «madīyās», добавленная для полного покрытия пословного блока
तवैवtavaivaисходная форма «tavaiva», добавленная для полного покрытия пословного блока
यस्yasисходная форма «yas», добавленная для полного покрытия пословного блока
मांmāṃисходная форма «māṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
यस्yasисходная форма «yas», добавленная для полного покрытия пословного блока
नरस्narasисходная форма «naras», добавленная для полного покрытия пословного блока
हरिर्harirисходная форма «harir», добавленная для полного покрытия пословного блока
नारायणोnārāyaṇoисходная форма «nārāyaṇo», добавленная для полного покрытия пословного блока
ह्य्hyисходная форма «hy», добавленная для полного покрытия пословного блока
लोकाल्lokālисходная форма «lokāl», добавленная для полного покрытия пословного блока
नरनारायणाव्naranārāyaṇāvисходная форма «naranārāyaṇāv», добавленная для полного покрытия пословного блока
मत्तस्mattasисходная форма «mattas», добавленная для полного покрытия пословного блока
अहंahaṃисходная форма «ahaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
त्वत्तश्tvattaśисходная форма «tvattaś», добавленная для полного покрытия пословного блока
नावयोर्nāvayorисходная форма «nāvayor», добавленная для полного покрытия пословного блока
Литературный перевод

«В тебе нет гнева, зависти, лжи, жестокости и кривизны. Риши приходили к тебе, сияющему в сердце, и просили бесстрашия. В конце века ты сворачиваешь все существа в себе. Никто прежде и никто после не совершит деяний, которые ты совершил ещё ребёнком». Сказав так о Кришне как о своём собственном Я, Арджуна замолчал. Кришна ответил: «Ты мой, и я твой; кто ненавидит тебя, ненавидит меня. Ты Нара, а я Хари Нараяна. Мы, риши Нара-Нараяна, пришли из высшего мира в этот мир. Между нами невозможно познать различие».

Версия

64061c23699b · опубликовано 16 июл. 2026 г., 16:44:34 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами