स्वधर्मम् अपि चावेक्ष्य न विकम्पितुम् अर्हसि ॥
धर्म्याद् धि युद्धाच् छ्रेयो ऽन्यत् क्षत्रियस्य न विद्यते ॥
यदृच्छया चोपपन्नं स्वर्गद्वारम् अपावृतम् ॥
सुखिनः क्षत्रियाः पार्थ लभन्ते युद्धम् ईदृशम् ॥
अथ चेत् त्वम् इमं धर्म्यं संग्रामं न करिष्यसि ॥
ततः स्वधर्मं कीर्तिं च हित्वा पापम् अवाप्स्यसि ॥
अकीर्तिं चापि भूतानि कथयिष्यन्ति ते ऽव्ययाम् ॥
संभावितस्य चाकीर्तिर् मरणाद् अतिरिच्यते ॥
भयाद् रणाद् उपरतं मंस्यन्ते त्वां महारथाः ॥
येषां च त्वं बहुमतो भूत्वा यास्यसि लाघवम् ॥
अवाच्यवादांश् च बहून् वदिष्यन्ति तवाहिताः ॥
निन्दन्तस् तव सामर्थ्यं ततो दुःखतरं नु किम् ॥
हतो वा प्राप्स्यसि स्वर्गं जित्वा वा भोक्ष्यसे महीम् ॥
तस्माद् उत्तिष्ठ कौन्तेय युद्धाय कृतनिश्चयः ॥
सुखदुःखे समे कृत्वा लाभालाभौ जयाजयौ ॥
ततो युद्धाय युज्यस्व नैवं पापम् अवाप्स्यसि ॥
svadharmam api cāvekṣya na vikampitum arhasi ||
dharmyād dhi yuddhāc chreyo 'nyat kṣatriyasya na vidyate ||
yadṛcchayā copapannaṃ svargadvāram apāvṛtam ||
sukhinaḥ kṣatriyāḥ pārtha labhante yuddham īdṛśam ||
atha cet tvam imaṃ dharmyaṃ saṃgrāmaṃ na kariṣyasi ||
tataḥ svadharmaṃ kīrtiṃ ca hitvā pāpam avāpsyasi ||
akīrtiṃ cāpi bhūtāni kathayiṣyanti te 'vyayām ||
saṃbhāvitasya cākīrtir maraṇād atiricyate ||
bhayād raṇād uparataṃ maṃsyante tvāṃ mahārathāḥ ||
yeṣāṃ ca tvaṃ bahumato bhūtvā yāsyasi lāghavam ||
avācyavādāṃś ca bahūn vadiṣyanti tavāhitāḥ ||
nindantas tava sāmarthyaṃ tato duḥkhataraṃ nu kim ||
hato vā prāpsyasi svargaṃ jitvā vā bhokṣyase mahīm ||
tasmād uttiṣṭha kaunteya yuddhāya kṛtaniścayaḥ ||
sukhaduḥkhe same kṛtvā lābhālābhau jayājayau ||
tato yuddhāya yujyasva naivaṃ pāpam avāpsyasi ||
«Даже учитывая свою собственную дхарму, ты не должен колебаться: для кшатрия нет большего блага, чем праведная битва. Счастливы кшатрии, о сын Притхи, которым сама приходит такая битва, открытые врата небес. Но если ты не совершишь это праведное сражение, то, оставив свою дхарму и славу, обретёшь грех. Люди будут постоянно говорить о твоём бесславии, а для почтённого человека бесславие хуже смерти. Великие ратники сочтут, что ты отступил от битвы из страха; те, кто высоко тебя ценил, станут презирать тебя. Твои враги скажут много недостойных слов, порицая твою силу; что может быть больнее этого? Пав в битве, ты достигнешь небес; победив, будешь править землёй. Поэтому встань, о сын Кунти, и решись на бой. Уравняв счастье и страдание, приобретение и потерю, победу и поражение, вступай в битву: так ты не обретёшь греха».
dcf358803585 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 20:55:05 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Кришна не сводит учение к бессмертию души: он возвращает Арджуну к его svadharma. Для кшатрия праведное сражение не является личной агрессией, если оно совершается без привязанности к победе и выгоде.