Махабхарата
Бхишма-парва: Бхима сокрушает войско калингов6.50.109-115
5618 / 15823
Махабхарата · 6.50.109-115
Деванагари

धृष्टद्युम्नस् तम् आरोप्य स्वरथे रथिनां वरः ॥
पश्यतां सर्वसैन्यानाम् अपोवाह यशस्विनम् ॥
संपूज्यमानः पाञ्चाल्यैर् मत्स्यैश् च भरतर्षभ ॥
धृष्टद्युम्नं परिष्वज्य समेयाद् अथ सात्यकिम् ॥
अथाब्रवीद् भीमसेनं सात्यकिः सत्यविक्रमः ॥
प्रहर्षयन् यदुव्याघ्रो धृष्टद्युम्नस्य पश्यतः ॥
दिष्ट्या कलिङ्गराजश् च राजपुत्रश् च केतुमान् ॥
शक्रदेवश् च कालिङ्गः कलिङ्गाश् च मृधे हताः ॥
स्वबाहुबलवीर्येण नागाश्वरथसंकुलः ॥
महाव्यूहः कलिङ्गानाम् एकेन मृदितस् त्वया ॥
एवम् उक्त्वा शिनेर् नप्ता दीर्घबाहुर् अरिंदमः ॥
रथाद् रथम् अभिद्रुत्य पर्यष्वजत पाण्डवम् ॥
ततः स्वरथम् आरुह्य पुनर् एव महारथः ॥
तावकान् अवधीत् क्रुद्धो भीमस्य बलम् आदधत् ॥

Транслитерация (IAST)

dhṛṣṭadyumnas tam āropya svarathe rathināṃ varaḥ ||
paśyatāṃ sarvasainyānām apovāha yaśasvinam ||
saṃpūjyamānaḥ pāñcālyair matsyaiś ca bharatarṣabha ||
dhṛṣṭadyumnaṃ pariṣvajya sameyād atha sātyakim ||
athābravīd bhīmasenaṃ sātyakiḥ satyavikramaḥ ||
praharṣayan yaduvyāghro dhṛṣṭadyumnasya paśyataḥ ||
diṣṭyā kaliṅgarājaś ca rājaputraś ca ketumān ||
śakradevaś ca kāliṅgaḥ kaliṅgāś ca mṛdhe hatāḥ ||
svabāhubalavīryeṇa nāgāśvarathasaṃkulaḥ ||
mahāvyūhaḥ kaliṅgānām ekena mṛditas tvayā ||
evam uktvā śiner naptā dīrghabāhur ariṃdamaḥ ||
rathād ratham abhidrutya paryaṣvajata pāṇḍavam ||
tataḥ svaratham āruhya punar eva mahārathaḥ ||
tāvakān avadhīt kruddho bhīmasya balam ādadhat ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
धृष्टद्युम्नः तम् आरोप्यdhṛṣṭadyumnaḥ tam āropyaДхриштадьюмна его посадив; Дхриштадьюмна подняв его
स्वरथे रथिनाम् वरःsvarathe rathinām varaḥна свою колесницу, лучший ратхинов; на собственную ратху
पश्यताम् सर्वसैन्यानाम्paśyatām sarvasainyānāmпри взгляде всех войск; на глазах всех армий
अपोवाह यशस्विनम्apovāha yaśasvinamувёз славного; отвёз прославленного
संपूज्यमानः पाञ्चाल्यैःsaṃpūjyamānaḥ pāñcālyaiḥпочитаемый панчалами; прославляемый Панчалой
मत्स्यैः च भरतर्षभmatsyaiḥ ca bharatarṣabhaи матсьями, лучший Бхарата; и матсьями, бык Бхаратов
धृष्टद्युम्नम् परिष्वज्यdhṛṣṭadyumnam pariṣvajyaДхриштадьюмну обняв; обняв сына Пришаты
समेयात् अथ सात्यकिम्sameyāt atha sātyakimзатем встретил Сатьяки; потом подошёл к Сатьяки
अथ अब्रवीत् भीमसेनम्atha abravīt bhīmasenamзатем сказал Бхимасене; после этого обратился к Бхиме
सात्यकिः सत्यविक्रमःsātyakiḥ satyavikramaḥСатьяки истинной доблести; Сатьяки с верным мужеством
प्रहर्षयन् यदुव्याघ्रःpraharṣayan yaduvyāghraḥрадуя, тигр Яду; ободряя, лев рода Яду
धृष्टद्युम्नस्य पश्यतःdhṛṣṭadyumnasya paśyataḥпри взгляде Дхриштадьюмны; на глазах сына Пришаты
दिष्ट्या कलिङ्गराजः चdiṣṭyā kaliṅgarājaḥ caк счастью, царь Калинги; по счастью, калингский владыка
राजपुत्रः च केतुमान्rājaputraḥ ca ketumānи царевич Кетуман; и князь Кетуман
शक्रदेवः च कालिङ्गःśakradevaḥ ca kāliṅgaḥи калинг Шакрадева; также калингский Шакрадева
कलिङ्गाः च मृधे हताःkaliṅgāḥ ca mṛdhe hatāḥи калинги в битве убиты; и войска Калинги пали
स्वबाहुबलवीर्येणsvabāhubalavīryeṇaсилой мощи собственных рук; доблестью своих рук
नागाश्वरथसंकुलःnāgāśvarathasaṃkulaḥсо слонами, конями, колесницами смешанный; переполненный слонами, конями, ратхами
महाव्यूहः कलिङ्गानाम्mahāvyūhaḥ kaliṅgānāmвеликий строй калингов; большая вьюха Калинги
एकेन मृदितः त्वयाekena mṛditaḥ tvayāодним тобой раздавлен; тобой одним сокрушён
एवम् उक्त्वा शिनेः नप्ताevam uktvā śineḥ naptāтак сказав, внук Шини; произнеся это, потомок Шини
दीर्घबाहुः अरिंदमःdīrghabāhuḥ ariṃdamaḥдлиннорукий губитель врагов; долгорукий победитель противников
रथात् रथम् अभिद्रुत्यrathāt ratham abhidrutyaс колесницы к колеснице подбежав; перейдя от ратхи к ратхе
पर्यष्वजत पाण्डवम्paryaṣvajata pāṇḍavamобнял Пандаву; заключил Бхиму в объятия
ततः स्वरथम् आरुह्यtataḥ svaratham āruhyaзатем на свою колесницу взойдя; после этого поднявшись на ратху
पुनः एव महारथःpunaḥ eva mahārathaḥснова именно махаратха; опять великий ратхин
तावकान् अवधीत् क्रुद्धःtāvakān avadhīt kruddhaḥтвоих убивал разгневанный; в гневе поражал твоих
भीमस्य बलम् आदधत्bhīmasya balam ādadhatсилу Бхимы укрепляя; придавая мощь Бхиме
Литературный перевод

Дхриштадьюмна, лучший из ратхинов, посадил славного Бхиму на свою колесницу и увёз его на глазах всех войск. Почитаемый панчалами и матсьями, о лучший из Бхаратов, Бхима обнял Дхриштадьюмну и затем подошёл к Сатьяки. Тогда Сатьяки истинной доблести, тигр Яду, ободряя Бхимасену на глазах Дхриштадьюмны, сказал: «К счастью, царь Калинги, царевич Кетуман, калингский Шакрадева и сами калинги пали в битве. Силой и доблестью собственных рук ты один сокрушил великий строй калингов, переполненный слонами, конями и колесницами». Сказав это, длиннорукий потомок Шини, губитель врагов, перейдя с колесницы на колесницу, обнял Пандаву. Затем великий ратхин снова взошёл на свою колесницу и, укрепляя силу Бхимы, в гневе стал поражать твоих воинов».

Версия

81779c5d3526 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:12:34 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами