Махабхарата
Бхишма-парва, глава 1026.102.1-8
5849 / 15823
Махабхарата · 6.102.1-8
Деванагари

संजय उवाच
ततः पिता तव क्रुद्धो निशितैः सायकोत्तमैः ॥
आजघान रणे पार्थान् सहसेनान् समन्ततः ॥
भीमं द्वादशभिर् विद्ध्वा सात्यकिं नवभिः शरैः ॥
नकुलं च त्रिभिर् बाणैः सहदेवं च सप्तभिः ॥
युधिष्ठिरं द्वादशभिर् बाह्वोर् उरसि चार्पयत् ॥
धृष्टद्युम्नं ततो विद्ध्वा विननाद महाबलः ॥
तं द्वादशार्धैर् नकुलो माधवश् च त्रिभिः शरैः ॥
धृष्टद्युम्नश् च सप्तत्या भीमसेनश् च पञ्चभिः ॥
युधिष्ठिरो द्वादशभिः प्रत्यविध्यत् पितामहम् ॥
द्रोणस् तु सात्यकिं विद्ध्वा भीमसेनम् अविध्यत ॥
एकैकं पञ्चभिर् बाणैर् यमदण्डोपमैः शितैः ॥
तौ च तं प्रत्यविध्येतां त्रिभिस् त्रिभिर् अजिह्मगैः ॥
तोत्त्रैर् इव महानागं द्रोणं ब्राह्मणपुंगवम् ॥
सौवीराः कितवाः प्राच्याः प्रतीच्योदीच्यमालवाः ॥
अभीषाहाः शूरसेनाः शिबयो ऽथ वसातयः ॥
संग्रामे नाजहुर् भीष्मं वध्यमानाः शितैः शरैः ॥
तथैवान्ये वध्यमानाः पाण्डवेयैर् महात्मभिः ॥
पाण्डवान् अभ्यवर्तन्त विविधायुधपाणयः ॥
तथैव पाण्डवा राजन् परिवव्रुः पितामहम् ॥

Транслитерация (IAST)

saṃjaya uvāca
tataḥ pitā tava kruddho niśitaiḥ sāyakottamaiḥ ||
ājaghāna raṇe pārthān sahasenān samantataḥ ||
bhīmaṃ dvādaśabhir viddhvā sātyakiṃ navabhiḥ śaraiḥ ||
nakulaṃ ca tribhir bāṇaiḥ sahadevaṃ ca saptabhiḥ ||
yudhiṣṭhiraṃ dvādaśabhir bāhvor urasi cārpayat ||
dhṛṣṭadyumnaṃ tato viddhvā vinanāda mahābalaḥ ||
taṃ dvādaśārdhair nakulo mādhavaś ca tribhiḥ śaraiḥ ||
dhṛṣṭadyumnaś ca saptatyā bhīmasenaś ca pañcabhiḥ ||
yudhiṣṭhiro dvādaśabhiḥ pratyavidhyat pitāmaham ||
droṇas tu sātyakiṃ viddhvā bhīmasenam avidhyata ||
ekaikaṃ pañcabhir bāṇair yamadaṇḍopamaiḥ śitaiḥ ||
tau ca taṃ pratyavidhyetāṃ tribhis tribhir ajihmagaiḥ ||
tottrair iva mahānāgaṃ droṇaṃ brāhmaṇapuṃgavam ||
sauvīrāḥ kitavāḥ prācyāḥ pratīcyodīcyamālavāḥ ||
abhīṣāhāḥ śūrasenāḥ śibayo 'tha vasātayaḥ ||
saṃgrāme nājahur bhīṣmaṃ vadhyamānāḥ śitaiḥ śaraiḥ ||
tathaivānye vadhyamānāḥ pāṇḍaveyair mahātmabhiḥ ||
pāṇḍavān abhyavartanta vividhāyudhapāṇayaḥ ||
tathaiva pāṇḍavā rājan parivavruḥ pitāmaham ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
संजय उवाचsaṃjaya uvācaСанджая сказал; Санджая произнёс
ततः पिता तव क्रुद्धःtataḥ pitā tava kruddhaḥзатем твой отец разгневанный; после этого твой отец в ярости
निशितैः सायकोत्तमैःniśitaiḥ sāyakottamaiḥострыми лучшими стрелами; отточенными превосходными стрелами
आजघान रणे पार्थान्ājaghāna raṇe pārthānударил в бою Партхов; поразил Пандавов на поле
सहसेनान् समन्ततःsahasenān samantataḥс войсками со всех сторон; вместе с армиями кругом
भीमम् द्वादशभिः विद्ध्वाbhīmam dvādaśabhiḥ viddhvāБхиму двенадцатью пронзив; ранив Бхиму двенадцатью
सात्यकिम् नवभिः शरैःsātyakim navabhiḥ śaraiḥСатьяки девятью стрелами; Сатьяки девятью стрелами
नकुलम् च त्रिभिः बाणैःnakulam ca tribhiḥ bāṇaiḥи Накулу тремя стрелами; Накулу тремя стрелами
सहदेवम् च सप्तभिःsahadevam ca saptabhiḥи Сахадеву семью; Сахадеву семью стрелами
युधिष्ठिरम् द्वादशभिःyudhiṣṭhiram dvādaśabhiḥЮдхиштхиру двенадцатью; Юдхиштхиру двенадцатью стрелами
बाह्वोः उरसि च अर्पयत्bāhvoḥ urasi ca arpayatв руки и грудь вложил; вонзил в руки и грудь
धृष्टद्युम्नम् ततः विद्ध्वाdhṛṣṭadyumnam tataḥ viddhvāДхриштадьюмну затем пронзив; потом ранив Дхриштадьюмну
विननाद महाबलःvinanāda mahābalaḥзаревел могучий; громко крикнул сильный
तम् द्वादशार्धैः नकुलःtam dvādaśārdhaiḥ nakulaḥего шестью Накула; Накула его шестью стрелами
माधवः च त्रिभिः शरैःmādhavaḥ ca tribhiḥ śaraiḥи Мадхава тремя стрелами; Сатьяки тремя стрелами
धृष्टद्युम्नः च सप्तत्याdhṛṣṭadyumnaḥ ca saptatyāи Дхриштадьюмна семьюдесятью; Дхриштадьюмна семидесятью
भीमसेनः च पञ्चभिःbhīmasenaḥ ca pañcabhiḥи Бхимасена пятью; Бхима пятью
युधिष्ठिरः द्वादशभिःyudhiṣṭhiraḥ dvādaśabhiḥЮдхиштхира двенадцатью; Юдхиштхира двенадцатью стрелами
प्रत्यविध्यत् पितामहम्pratyavidhyat pitāmahamв ответ пронзили питамаху; поразили Бхишму
द्रोणः तु सात्यकिम् विद्ध्वाdroṇaḥ tu sātyakim viddhvāДрона же Сатьяки пронзив; Дрона, ранив Сатьяки
भीमसेनम् अविध्यतbhīmasenam avidhyataБхимасену пронзил; ударил Бхиму
एकैकम् पञ्चभिः बाणैःekaikam pañcabhiḥ bāṇaiḥкаждого пятью стрелами; каждого по пять стрел
यमदण्डोपमैः शितैःyamadaṇḍopamaiḥ śitaiḥподобными посоху Ямы, острыми; отточенными как жезл смерти
तौ च तम् प्रत्यविध्येताम्tau ca tam pratyavidhyetāmи они двое его в ответ пронзили; оба ранили его
त्रिभिः त्रिभिः अजिह्मगैःtribhiḥ tribhiḥ ajihmagaiḥпо три прямыми стрелами; каждый тремя ровными стрелами
तोत्त्रैः इव महानागम्tottraiḥ iva mahānāgamкак стрекалами великого слона; словно погонялками слона
द्रोणम् ब्राह्मणपुंगवम्droṇam brāhmaṇapuṃgavamДрону, быка брахманов; Дрону, лучшего брахмана
सौवीराः कितवाः प्राच्याःsauvīrāḥ kitavāḥ prācyāḥСаувиры, Китавы, восточные; Саувиры, Китавы, жители востока
प्रतीच्योदीच्यमालवाःpratīcyodīcyamālavāḥзападные, северные Малавы; западные и северные Малавы
अभीषाहाः शूरसेनाःabhīṣāhāḥ śūrasenāḥАбхишахи, Шурасены; Абхишахи и Шурасены
शिबयः अथ वसातयःśibayaḥ atha vasātayaḥШибии и Васати; Шибии, а также Васати
संग्रामे न अजहुः भीष्मम्saṃgrāme na ajahuḥ bhīṣmamв битве не оставили Бхишму; не покинули Бхишму
वध्यमानाः शितैः शरैःvadhyamānāḥ śitaiḥ śaraiḥпоражаемые острыми стрелами; избиваемые стрелами
तथा एव अन्ये वध्यमानाःtathā eva anye vadhyamānāḥтак же другие поражаемые; так же прочие, избиваемые
पाण्डवेयैः महात्मभिःpāṇḍaveyaiḥ mahātmabhiḥвеликими Пандавеями; могучими Пандавами
पाण्डवान् अभ्यवर्तन्तpāṇḍavān abhyavartantaна Пандавов наступали; двигались против Пандавов
विविधायुधपाणयःvividhāyudhapāṇayaḥс разным оружием в руках; держа разнообразное оружие
तथा एव पाण्डवाः राजन्tathā eva pāṇḍavāḥ rājanтак же Пандавы, царь; точно так и Пандавы
परिवव्रुः पितामहम्parivavruḥ pitāmahamокружили питамаху; обступили Бхишму
Литературный перевод

Санджая сказал: «Затем твой отец, разгневавшись, со всех сторон поразил в бою Партхов вместе с их войсками острыми превосходными стрелами. Он ранил Бхиму двенадцатью стрелами, Сатьяки — девятью, Накулу — тремя, Сахадеву — семью, а Юдхиштхире вонзил двенадцать стрел в руки и грудь. Потом, ранив Дхриштадьюмну, могучий Бхишма громко зарычал. Накула поразил его шестью стрелами, Мадхава-Сатьяки — тремя, Дхриштадьюмна — семьюдесятью, Бхимасена — пятью, а Юдхиштхира — двенадцатью; так они в ответ ранили питамаху. Дрона же, ранив Сатьяки, ударил Бхимасену и каждого из них пятью острыми стрелами, подобными посоху Ямы. А они оба в ответ пронзили Дрону, лучшего брахмана, каждый тремя прямыми стрелами, словно стрекалами великого слона. Саувиры, Китавы, восточные, западные и северные Малавы, Абхишахи, Шурасены, Шибии и Васати, хотя их поражали острыми стрелами, не оставили Бхишму в сражении. Так же и другие, избиваемые великими Пандавами, наступали на Пандавов с разным оружием в руках, а Пандавы, царь, окружили питамаху».

Версия

672b620aa569 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:55:41 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами