संजय उवाच
ते ऽनुज्ञातास् ततः पार्था जग्मुः स्वशिबिरं प्रति ॥
अभिवाद्य महात्मानं भीष्मं कुरुपितामहम् ॥
तथोक्तवति गाङ्गेये परलोकाय दीक्षिते ॥
अर्जुनो दुःखसंतप्तः सव्रीडम् इदम् अब्रवीत् ॥
गुरुणा कुलवृद्धेन कृतप्रज्ञेन धीमता ॥
पितामहेन संग्रामे कथं योत्स्यामि माधव ॥
क्रीडता हि मया बाल्ये वासुदेव महामनाः ॥
पांसुरूषितगात्रेण महात्मा परुषीकृतः ॥
यस्याहम् अधिरुह्याङ्कं बालः किल गदाग्रज ॥
तातेत्य् अवोचं पितरं पितुः पाण्डोर् महात्मनः ॥
नाहं तातस् तव पितुस् तातो ऽस्मि तव भारत ॥
इति माम् अब्रवीद् बाल्ये यः स वध्यः कथं मया ॥
कामं वध्यतु मे सैन्यं नाहं योत्स्ये महात्मना ॥
जयो वास्तु वधो वा मे कथं वा कृष्ण मन्यसे ॥
saṃjaya uvāca
te 'nujñātās tataḥ pārthā jagmuḥ svaśibiraṃ prati ||
abhivādya mahātmānaṃ bhīṣmaṃ kurupitāmaham ||
tathoktavati gāṅgeye paralokāya dīkṣite ||
arjuno duḥkhasaṃtaptaḥ savrīḍam idam abravīt ||
guruṇā kulavṛddhena kṛtaprajñena dhīmatā ||
pitāmahena saṃgrāme kathaṃ yotsyāmi mādhava ||
krīḍatā hi mayā bālye vāsudeva mahāmanāḥ ||
pāṃsurūṣitagātreṇa mahātmā paruṣīkṛtaḥ ||
yasyāham adhiruhyāṅkaṃ bālaḥ kila gadāgraja ||
tātety avocaṃ pitaraṃ pituḥ pāṇḍor mahātmanaḥ ||
nāhaṃ tātas tava pitus tāto 'smi tava bhārata ||
iti mām abravīd bālye yaḥ sa vadhyaḥ kathaṃ mayā ||
kāmaṃ vadhyatu me sainyaṃ nāhaṃ yotsye mahātmanā ||
jayo vāstu vadho vā me kathaṃ vā kṛṣṇa manyase ||
Санджая сказал: «Получив разрешение, Партхи поклонились великодушному Бхишме, питамахе Куру, и отправились к своему лагерю. Когда сын Ганги, уже посвящённый в иной мир, сказал это, Арджуна, сожжённый скорбью, смущённо произнёс: “Как я буду сражаться, Мадхава, с учителем, старцем рода, мудрым и опытным питамахой? В детстве, Васудева, когда я играл с телом, запачканным пылью, я порой грубо обращался с этим великим. Я, мальчик, брат Гады, забирался к нему на колени и называл отцом отца моего отца, великого Панду. А он говорил мне в детстве: ‘Я не отец твоего отца, Бхарата; я твой отец’. Как же мне убить того, кто был таким для меня? Пусть он сколько угодно губит моё войско, но я не буду сражаться с этим великим. Будет ли мне победа или смерть, Кришна, что ты думаешь?”»
db5ce6e251a1 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:55:41 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
После прямого указания Бхишмы боль Арджуны становится ещё острее. Для него Бхишма не только противник и не только старший рода, а человек, который в детстве заменял отца.