सेनासु सर्वासु च पार्श्वतो ऽन्ये; पश्चात् पुरस्ताच् च समन्ततश् च ॥
मध्ये तथान्ये ज्वलिताग्निहस्ताः; सेनाद्वये ऽपि स्म नरा विचेरुः ॥
सर्वेषु सैन्येषु पदातिसंघा; व्यामिश्रिता हस्तिरथाश्ववृन्दैः ॥
मध्ये तथान्ये ज्वलिताग्निहस्ता; व्यदीपयन् पाण्डुसुतस्य सेनाम् ॥
तेन प्रदीप्तेन तथा प्रदीप्तं; बलं तद् आसीद् बलवद् बलेन ॥
भाः कुर्वता भानुमता ग्रहेण; दिवाकरेणाग्निर् इवाभितप्तः ॥
तयोः प्रभाः पृथिवीम् अन्तरिक्षं; सर्वा व्यतिक्रम्य दिशश् च वृद्धाः ॥
तेन प्रकाशेन भृशं प्रकाशं; बभूव तेषां तव चैव सैन्यम् ॥
senāsu sarvāsu ca pārśvato 'nye; paścāt purastāc ca samantataś ca ||
madhye tathānye jvalitāgnihastāḥ; senādvaye 'pi sma narā viceruḥ ||
sarveṣu sainyeṣu padātisaṃghā; vyāmiśritā hastirathāśvavṛndaiḥ ||
madhye tathānye jvalitāgnihastā; vyadīpayan pāṇḍusutasya senām ||
tena pradīptena tathā pradīptaṃ; balaṃ tad āsīd balavad balena ||
bhāḥ kurvatā bhānumatā graheṇa; divākareṇāgnir ivābhitaptaḥ ||
tayoḥ prabhāḥ pṛthivīm antarikṣaṃ; sarvā vyatikramya diśaś ca vṛddhāḥ ||
tena prakāśena bhṛśaṃ prakāśaṃ; babhūva teṣāṃ tava caiva sainyam ||
Во всех ратях иные [несли огни] по бокам, сзади, спереди и кругом; иные в средине, с горящим огнём в руках, — в обоих войсках сновали люди. Во всех ратях отряды пехоты, вперемешку с толпами слонов, колесниц и коней, и иные в средине, с горящим огнём в руках, озаряли рать сына Панду. Тем пылающим войском было так зажжено то мощное войско — мощным же, — словно огонь, опалённый солнцем, свет творящим лучезарным светилом. Сияния их двоих, превзойдя землю, небо и все стороны света, разрослись; тем светом — предельно светлым — стало и их, и твоё войско.
261499839a31 · опубликовано 19 июл. 2026 г., 16:40:46 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Свет двух воинств сливается и перерастает землю, небо и страны света: вражда, обернувшись огнём, восходит до вселенских размеров. Знаменательно сравнение — «огонь, опалённый солнцем»: и без того пылающее войско Пандавов делает ещё ярче встречный огонь Кауравов. Стих учит, что противостояние равных лишь распаляет обе стороны: где сила встречает силу, там обе разгораются жарче, и пламя розни ширится, пока не охватит весь окоём.