Махабхарата
Благое поведение: источник долголетия, славы и удачи (часть 1)13.107.91-97
12571 / 15823
Махабхарата · 13.107.91-97
Деванагари

पानीयं पायसं सर्पिर् दधिसक्तुमधून्य् अपि ॥
निरस्य शेषम् एतेषां न प्रदेयं तु कस्य चित् ॥
भुञ्जानो मनुजव्याघ्र नैव शङ्कां समाचरेत् ॥
दधि चाप्य् अनुपानं वै न कर्तव्यं भवार्थिना ॥
आचम्य चैव हस्तेन परिस्राव्य तथोदकम् ॥
अङ्गुष्ठं चरणस्याथ दक्षिणस्यावसेचयेत् ॥
पाणिं मूर्ध्नि समाधाय स्पृष्ट्वा चाग्निं समाहितः ॥
ज्ञातिश्रैष्ठ्यम् अवाप्नोति प्रयोगकुशलो नरः ॥
अद्भिः प्राणान् समालभ्य नाभिं पाणितलेन च ॥
स्पृशंश् चैव प्रतिष्ठेत न चाप्य् आर्द्रेण पाणिना ॥
अङ्गुष्ठस्यान्तराले च ब्राह्मं तीर्थम् उदाहृतम् ॥
कनिष्ठिकायाः पश्चात् तु देवतीर्थम् इहोच्यते ॥
अङ्गुष्ठस्य च यन् मध्यं प्रदेशिन्याश् च भारत ॥
तेन पित्र्याणि कुर्वीत स्पृष्ट्वापो न्यायतस् तथा ॥

Транслитерация (IAST)

pānīyaṃ pāyasaṃ sarpir dadhisaktumadhūny api ||
nirasya śeṣam eteṣāṃ na pradeyaṃ tu kasya cit ||
bhuñjāno manujavyāghra naiva śaṅkāṃ samācaret ||
dadhi cāpy anupānaṃ vai na kartavyaṃ bhavārthinā ||
ācamya caiva hastena parisrāvya tathodakam ||
aṅguṣṭhaṃ caraṇasyātha dakṣiṇasyāvasecayet ||
pāṇiṃ mūrdhni samādhāya spṛṣṭvā cāgniṃ samāhitaḥ ||
jñātiśraiṣṭhyam avāpnoti prayogakuśalo naraḥ ||
adbhiḥ prāṇān samālabhya nābhiṃ pāṇitalena ca ||
spṛśaṃś caiva pratiṣṭheta na cāpy ārdreṇa pāṇinā ||
aṅguṣṭhasyāntarāle ca brāhmaṃ tīrtham udāhṛtam ||
kaniṣṭhikāyāḥ paścāt tu devatīrtham ihocyate ||
aṅguṣṭhasya ca yan madhyaṃ pradeśinyāś ca bhārata ||
tena pitryāṇi kurvīta spṛṣṭvāpo nyāyatas tathā ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
पानीयं पायसं सर्पिःpānīyaṃ pāyasaṃ sarpiḥводу, паясу, гхи
दधि-सक्तु-मधूनि अपिdadhi-saktu-madhūni apiпростоквашу, муку, мёд
निरस्य शेषम् एतेषांnirasya śeṣam eteṣāṃотведав, остаток этих
न प्रदेयं तु कस्य चित्na pradeyaṃ tu kasya citда не даётся никому
भुञ्जानः मनुजव्याघ्रbhuñjānaḥ manujavyāghraедящий, о тигр среди людей
न एव शङ्कां समाचरेत्na eva śaṅkāṃ samācaretда не выказывает брезгливости
दधि च अपि अनुपानं वैdadhi ca api anupānaṃ vaiи простоквашу запивкою
न कर्तव्यं भवार्थिनाna kartavyaṃ bhavārthināда не творит благоденствия ищущий
आचम्य च एव हस्तेनācamya ca eva hastenaпрополоскав рукою
परिस्राव्य तथा उदकम्parisrāvya tathā udakamслив воду также
अङ्गुष्ठं चरणस्य अथaṅguṣṭhaṃ caraṇasya athaбольшой палец стопы затем
दक्षिणस्य अवसेचयेत्dakṣiṇasya avasecayetправой да омоет
पाणिं मूर्ध्नि समाधायpāṇiṃ mūrdhni samādhāyaруку на голову возложив
स्पृष्ट्वा च अग्निं समाहितःspṛṣṭvā ca agniṃ samāhitaḥи коснувшись огня, сосредоточенный
ज्ञातिश्रैष्ठ्यम् अवाप्नोतिjñātiśraiṣṭhyam avāpnotiродни-первенство обретает
प्रयोगकुशलः नरःprayogakuśalaḥ naraḥв обряде искусный человек
अद्भिः प्राणान् समालभ्यadbhiḥ prāṇān samālabhyaводою жизненных точек коснувшись
नाभिं पाणितलेन चnābhiṃ pāṇitalena caпупа ладонью
स्पृशन् च एव प्रतिष्ठेतspṛśan ca eva pratiṣṭhetaкасаясь, да встанет
न च अपि आर्द्रेण पाणिनाna ca api ārdreṇa pāṇināи не мокрою рукою
अङ्गुष्ठस्य अन्तराले चaṅguṣṭhasya antarāle caбольшого пальца в основании
ब्राह्मं तीर्थम् उदाहृतम्brāhmaṃ tīrtham udāhṛtamБрахмы тиртха названа
कनिष्ठिकायाः पश्चात् तुkaniṣṭhikāyāḥ paścāt tuмизинца за основанием
देवतीर्थम् इह उच्यतेdevatīrtham iha ucyateбогов тиртха тут зовётся
अङ्गुष्ठस्य च यत् मध्यंaṅguṣṭhasya ca yat madhyaṃбольшого пальца что между
प्रदेशिन्याः च भारतpradeśinyāḥ ca bhārataи указательного, о Бхарата
तेन पित्र्याणि कुर्वीतtena pitryāṇi kurvītaтем предкам обряды да творит
स्पृष्ट्वा अपः न्यायतः तथाspṛṣṭvā apaḥ nyāyataḥ tathāкоснувшись воды по правилу
Литературный перевод

«Воду, паясу, гхи, простоквашу, муку, мёд — отведав, остаток этих да не даётся никому. Едящий, о тигр среди людей, да не выказывает брезгливости; и простоквашу запивкою да не творит благоденствия ищущий. Прополоскав рукою, слив воду также, большой палец стопы затем правой да омоет. Руку на голову возложив и коснувшись огня, сосредоточенный, родни-первенство обретает в обряде искусный человек. Водою жизненных точек коснувшись, пупа ладонью касаясь, да встанет, и не мокрою рукою. Большого пальца в основании Брахмы тиртха названа, мизинца за основанием богов тиртха тут зовётся. Большого пальца что между и указательного, о Бхарата, тем предкам обряды да творит, коснувшись воды по правилу».

Версия

b7a0af515012 · опубликовано 21 июн. 2026 г., 03:50:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами