Махабхарата
Благое поведение: источник долголетия, славы и удачи (часть 1)13.107.112-118
12574 / 15823
Махабхарата · 13.107.112-118
Деванагари

संध्यायां न स्वपेद् राजन् विद्यां न च समाचरेत् ॥
न भुञ्जीत च मेधावी तथायुर् विन्दते महत् ॥
नक्तं न कुर्यात् पित्र्याणि भुक्त्वा चैव प्रसाधनम् ॥
पानीयस्य क्रिया नक्तं न कार्या भूतिम् इच्छता ॥
वर्जनीयाश् च वै नित्यं सक्तवो निशि भारत ॥
शेषाणि चावदातानि पानीयं चैव भोजने ॥
सौहित्यं च न कर्तव्यं रात्रौ नैव समाचरेत् ॥
द्विजच्छेदं न कुर्वीत भुक्त्वा न च समाचरेत् ॥
महाकुलप्रसूतां च प्रशस्तां लक्षणैस् तथा ॥
वयःस्थां च महाप्राज्ञ कन्याम् आवोढुम् अर्हति ॥
अपत्यम् उत्पाद्य ततः प्रतिष्ठाप्य कुलं तथा ॥
पुत्राः प्रदेया ज्ञानेषु कुलधर्मेषु भारत ॥
कन्या चोत्पाद्य दातव्या कुलपुत्राय धीमते ॥
पुत्रा निवेश्याश् च कुलाद् भृत्या लभ्याश् च भारत ॥

Транслитерация (IAST)

saṃdhyāyāṃ na svaped rājan vidyāṃ na ca samācaret ||
na bhuñjīta ca medhāvī tathāyur vindate mahat ||
naktaṃ na kuryāt pitryāṇi bhuktvā caiva prasādhanam ||
pānīyasya kriyā naktaṃ na kāryā bhūtim icchatā ||
varjanīyāś ca vai nityaṃ saktavo niśi bhārata ||
śeṣāṇi cāvadātāni pānīyaṃ caiva bhojane ||
sauhityaṃ ca na kartavyaṃ rātrau naiva samācaret ||
dvijacchedaṃ na kurvīta bhuktvā na ca samācaret ||
mahākulaprasūtāṃ ca praśastāṃ lakṣaṇais tathā ||
vayaḥsthāṃ ca mahāprājña kanyām āvoḍhum arhati ||
apatyam utpādya tataḥ pratiṣṭhāpya kulaṃ tathā ||
putrāḥ pradeyā jñāneṣu kuladharmeṣu bhārata ||
kanyā cotpādya dātavyā kulaputrāya dhīmate ||
putrā niveśyāś ca kulād bhṛtyā labhyāś ca bhārata ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
संध्यायां न स्वपेत् राजन्saṃdhyāyāṃ na svapet rājanв сумерки да не спит, о царь
विद्यां न च समाचरेत्vidyāṃ na ca samācaretи учения да не творит
न भुञ्जीत च मेधावीna bhuñjīta ca medhāvīи да не ест мудрый
तथा आयुः विन्दते महत्tathā āyuḥ vindate mahatтак жизни обретает долгой
नक्तं न कुर्यात् पित्र्याणिnaktaṃ na kuryāt pitryāṇiночью да не творит предкам
भुक्त्वा च एव प्रसाधनम्bhuktvā ca eva prasādhanamпоев, и убранства
पानीयस्य क्रिया नक्तंpānīyasya kriyā naktaṃводы поднесение ночью
न कार्या भूतिम् इच्छताna kāryā bhūtim icchatāда не творится благоденствия ищущим
वर्जनीयाः च वै नित्यंvarjanīyāḥ ca vai nityaṃизбегаемы всегда
सक्तवः निशि भारतsaktavaḥ niśi bhārataподжаренная мука ночью, о Бхарата
शेषाणि च अवदातानिśeṣāṇi ca avadātāniостатки и молочно-белые
पानीयं च एव भोजनेpānīyaṃ ca eva bhojaneи вода в трапезе
सौहित्यं च न कर्तव्यंsauhityaṃ ca na kartavyaṃпресыщения да не творит
रात्रौ न एव समाचरेत्rātrau na eva samācaretночью да не совершает
द्विजच्छेदं न कुर्वीतdvijacchedaṃ na kurvītaзубов-чищения да не творит
भुक्त्वा न च समाचरेत्bhuktvā na ca samācaretпоев, да не совершает
महाकुलप्रसूतां चmahākulaprasūtāṃ caв великом роду рождённую
प्रशस्तां लक्षणैः तथाpraśastāṃ lakṣaṇaiḥ tathāодобренную приметами
वयःस्थां च महाप्राज्ञvayaḥsthāṃ ca mahāprājñaв возрасте, о премудрый
कन्याम् आवोढुम् अर्हतिkanyām āvoḍhum arhatiдеву взять подобает
अपत्यम् उत्पाद्य ततःapatyam utpādya tataḥпотомство родив затем
प्रतिष्ठाप्य कुलं तथाpratiṣṭhāpya kulaṃ tathāутвердив род также
पुत्राः प्रदेयाः ज्ञानेषुputrāḥ pradeyāḥ jñāneṣuсыновья отдаваемы в знания
कुलधर्मेषु भारतkuladharmeṣu bhārataв родовые дхармы, о Бхарата
कन्या च उत्पाद्य दातव्याkanyā ca utpādya dātavyāи дочь, родив, отдаваема
कुलपुत्राय धीमतेkulaputrāya dhīmateсыну доброго рода, мудрому
पुत्राः निवेश्याः च कुलात्putrāḥ niveśyāḥ ca kulātсыновья женимы из доброго рода
भृत्याः लभ्याः च भारतbhṛtyāḥ labhyāḥ ca bhārataи слуги нанимаемы, о Бхарата
Литературный перевод

«В сумерки да не спит, о царь, и учения да не творит, и да не ест мудрый, — так жизни обретает долгой. Ночью да не творит предкам обряды, поев, и убранства; воды поднесение ночью да не творится благоденствия ищущим. Избегаемы всегда поджаренная мука ночью, о Бхарата, остатки и молочно-белые, и вода в трапезе. Пресыщения да не творит, ночью да не совершает; зубов-чищения да не творит, поев, да не совершает. В великом роду рождённую, одобренную приметами, в возрасте, о премудрый, деву взять подобает. Потомство родив затем, утвердив род также, сыновья отдаваемы в знания, в родовые дхармы, о Бхарата. И дочь, родив, отдаваема сыну доброго рода, мудрому; сыновья женимы из доброго рода, и слуги нанимаемы, о Бхарата».

Версия

f9fe411cfee3 · опубликовано 21 июн. 2026 г., 03:50:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами