तद्-अभावो नाडीषु तच्-छ्रुतेर् आत्मनि च
tad-abhāvo nāḍīṣu tac-chruter ātmani ca
Отсутствие того [сновидения — глубокий сон —] в нади И в Атмане: так шрути [— всё вместе, не на выбор].
अथ सुषुप्ति-स्थानं चिन्त्यते । तत्रैताः सुषुपित्-विषयाः श्रुतयः । आसु तदा नाडीषु सृप्तो भवति [छा.उ. 8.6.1] इति छान्दोग्ये । ताभिः प्रत्यवसृप्य पुरीतति शेते [बृ.आ.उ. 2.1.19] इति । य एषोऽन्तर् हृदय आकाशस् तस्मिञ् शेते [बृ.आ.उ. 4.4.22] इति च बृहद्-आरण्यके । एवम् अन्यत्र च । इह आकाश-शब्दो ब्रह्म-वाचकः । अत्र नाड्यः पुरीतद् ब्रह्म च सुषुप्त्य्-आधारतया श्रूयन्ते । किम् एषां विकल्पः समुच्चयो वेति वीक्षायां तुल्यार्थानां मिथोऽपेक्षादर्शनात्, तुल्यार्थस् तु विकल्पेरन् इति न्यायाच् च विकल्पः स्यात् । इति प्राप्ते—
तद्-अभावो नाडीषु तच्-छ्रुतेर् आत्मनि च ॥
atha suṣupti-sthānaṁ cintyate | tatraitāḥ suṣupit-viṣayāḥ śrutayaḥ | āsu tadā nāḍīṣu sṛpto bhavati [chā.u. 8.6.1] iti chāndogye | tābhiḥ pratyavasṛpya purītati śete [bṛ.ā.u. 2.1.19] iti | ya eṣo'ntar hṛdaya ākāśas tasmiñ śete [bṛ.ā.u. 4.4.22] iti ca bṛhad-āraṇyake | evam anyatra ca | iha ākāśa-śabdo brahma-vācakaḥ | atra nāḍyaḥ purītad brahma ca suṣupty-ādhāratayā śrūyante | kim eṣāṁ vikalpaḥ samuccayo veti vīkṣāyāṁ tulyārthānāṁ mitho'pekṣādarśanāt, tulyārthas tu vikalperan iti nyāyāc ca vikalpaḥ syāt | iti prāpte—
tad-abhāvo nāḍīṣu tac-chruter ātmani ca ||
d0fbb4394297 · опубликовано 27 июл. 2026 г., 05:11:31 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Теперь — место глубокого сна. Шрути: «тогда он вползает в эти НАДИ»; «ими соскользнув, спит в ПУРИТАТЕ»; «то пространство внутри сердца — В НЁМ спит» («пространство» — Брахман). Нади, пуритат, Брахман — на выбор или вместе? «Равнозначные — на выбор». При полученном —
«Отсутствие того [сновидения] — в нади, по той шрути, И в Атмане».
[Примечание к изданию: вьякхья Баладевы на эту сутру в доступном нам списке (GGM) утрачена — блок обрывается на самой сутре. Ход ответа восстановим из следующей сутры: три «опоры» берутся ВМЕСТЕ, не на выбор — нади и пуритат суть пути и покои, Брахман — само ложе; см. наш комментарий.]