श्रियः कान्ताः कान्तः परम-पुरुषः कल्प-तरवो द्रुमा भूमिश् चिन्तामणि-गण-मयी तोयम् अमृतम् कथा गानं नाट्यं गमनम् अपि वंशी प्रिय-सखि चिद्-आनन्दं ज्योतिः परम् अपि तद् आस्वाद्यम् अपि च स यत्र क्षीराब्धिः स्रवति सुरभीभ्यश् च सु-महान् निमेषार्धाख्यो वा व्रजति न हि यत्रापि समयः भजे श्वेतद्वीपं तम् अहम् इह गोलोकम् इति यं विदन्तस् ते सन्तः क्षिति-विरल-चाराः कतिपये
śriyaḥ kāntāḥ kāntaḥ parama-puruṣaḥ kalpa-taravo drumā bhūmiś cintāmaṇi-gaṇa-mayī toyam amṛtam kathā gānaṃ nāṭyaṃ gamanam api vaṃśī priya-sakhi cid-ānandaṃ jyotiḥ param api tad āsvādyam api ca sa yatra kṣīrābdhiḥ sravati surabhībhyaś ca su-mahān nimeṣārdhākhyo vā vrajati na hi yatrāpi samayaḥ bhaje śvetadvīpaṃ tam aham iha golokam iti yaṃ vidantas te santaḥ kṣiti-virala-cārāḥ katipaye
Там возлюбленные — богини Шри, а возлюбленный — верховный Пуруша; деревья — древа желаний, земля — из камней чинтамани, вода — нектар, речь — пение, хождение — танец, флейта — милая подруга, свет — само сознание и блаженство, и даже высшее там доступно вкушению; там от коров сурабхи струится великий молочный океан, и время не проходит там даже на половину мгновения. Тому Белому острову, который немногие святые, редко ступающие по земле, знают здесь как Голоку, — ему я поклоняюсь.
तद् एवं निजेष्ट-देवं भजनीयत्वेन स्तुत्वा तेन विशिष्टं तल् लोकं तथा स्तौति श्रियः कान्ता इति युग्मकेन । श्रियः श्री-व्रज-सुन्दरी रूपास् तासाम् एव मन्त्रे ध्याने च सर्वत्र प्रसिद्धेः । तासाम् अनन्तानाम् अप्य् एक एव कान्तः इति परम-नारायणादिभ्योऽपि तस्य तत्-तल्-लोकेभ्योऽपि तदीय-लोकस्य चास्य माहात्म्यं दर्शितम् । कल्प-तरवो द्रुमाः इति तेषां सर्वेषाम् एव सर्व-प्रदत्वात् त्वात् तथैव प्रथितम् ।
भूमिर् इत्य् आदिकं च तद्वद् भूमिर् अपि सर्व-स्पृहां ददाति किम् उत कौस्तुभादि । तोयम् अप्य् अमृतम् इव स्वादु किम् उतामृतम् इत्य् आदि । वंशी प्रिय-सखीव सर्वतः श्री-कृष्णस्य सुख-स्थिति-श्रावकत्वेन ज्ञेयम् । चिद्-आनन्द-लक्षणं वस्त्व् एव ज्योतिश् चन्द्र-सूर्यादि-रूपम् । समानोदित-चन्द्रार्कम् इति वृन्दावन-विशेषणं गौतमीय-तन्त्र-द्वये । तच् च नित्य-पूर्ण-चन्द्रत्वात् तथा तद् एव परम् अपि तत् तत् प्रकाश्यम् अपीत्य् अर्थः ।
तथा तद् एव तेषाम् आस्वाद्यं भोग्यम् अपि च चिच्-छक्तिमयत्वाद् इति भावः । दर्शयामास लोकं स्वं गोपानां तमसः परम् इति श्री-दशमात् । हयशीर्ष-पञ्चरात्रे च वैकुण्ठस्थ-तत्त्व-निरूपणे --
द्रव्य-तत्त्वं शृणु ब्रह्मन् प्रवक्ष्यामि समासतः ।
सर्व-भोग-प्रदा यत्र पादपाः कल्प-पादपाः ॥
गन्ध-रूपं स्वादु-रूपं द्रव्यं पुष्पादिकं च यत् ।
हेयांशानाम् अभावाच् च रस-रूपं भवेच् च तत् ॥
त्वग्-बीजं चैव हेयांशं कठिनांशं च यद् भवेत् । सर्वं तद् भौतिकं विद्धि नहि भूतमयं हि तत् । रसवद् भौतिकं द्रव्यम् अत्र स्याद् रस-रूपकम् ॥ इति ।
सुरभीभ्यश् च सरतीति त्वदीय-वंशी-ध्वन्य्-आद्य्-आवेशाद् इति भावः । व्रजति नहीति तद्-आवेशेन ते तद्-वासिनः कालम् अपि न जानन्तीति भावः । काल-दोषास् तत्र न सन्तीति वा । न च कालः विक्रमः इति द्वितीयात् । अतैव श्वेतं शुद्धं द्वीपं अन्यासङ्ग-रहितम् । यथा -- सरसि पद्मं तिष्ठति तथा-भूम्यां हि तिष्ठति इति तापनीभ्यः । क्षितीति । तद् उक्तं यं न विद्मो वयं सर्वे पृच्छन्तोऽपि पितामहम् इति ॥ 56 ॥
tad evaṃ nijeṣṭa-devaṃ bhajanīyatvena stutvā tena viśiṣṭaṃ tal lokaṃ tathā stauti śriyaḥ kāntā iti yugmakena | śriyaḥ śrī-vraja-sundarī rūpās tāsām eva mantre dhyāne ca sarvatra prasiddheḥ | tāsām anantānām apy eka eva kāntaḥ iti parama-nārāyaṇādibhyo'pi tasya tat-tal-lokebhyo'pi tadīya-lokasya cāsya māhātmyaṃ darśitam | kalpa-taravo drumāḥ iti teṣāṃ sarveṣām eva sarva-pradatvāt tvāt tathaiva prathitam |
bhūmir ity ādikaṃ ca tadvad bhūmir api sarva-spṛhāṃ dadāti kim uta kaustubhādi | toyam apy amṛtam iva svādu kim utāmṛtam ity ādi | vaṃśī priya-sakhīva sarvataḥ śrī-kṛṣṇasya sukha-sthiti-śrāvakatvena jñeyam | cid-ānanda-lakṣaṇaṃ vastv eva jyotiś candra-sūryādi-rūpam | samānodita-candrārkam iti vṛndāvana-viśeṣaṇaṃ gautamīya-tantra-dvaye | tac ca nitya-pūrṇa-candratvāt tathā tad eva param api tat tat prakāśyam apīty arthaḥ |
tathā tad eva teṣām āsvādyaṃ bhogyam api ca cic-chaktimayatvād iti bhāvaḥ | darśayāmāsa lokaṃ svaṃ gopānāṃ tamasaḥ param iti śrī-daśamāt | hayaśīrṣa-pañcarātre ca vaikuṇṭhastha-tattva-nirūpaṇe --
dravya-tattvaṃ śṛṇu brahman pravakṣyāmi samāsataḥ |
sarva-bhoga-pradā yatra pādapāḥ kalpa-pādapāḥ ||
gandha-rūpaṃ svādu-rūpaṃ dravyaṃ puṣpādikaṃ ca yat |
heyāṃśānām abhāvāc ca rasa-rūpaṃ bhavec ca tat ||
tvag-bījaṃ caiva heyāṃśaṃ kaṭhināṃśaṃ ca yad bhavet | sarvaṃ tad bhautikaṃ viddhi nahi bhūtamayaṃ hi tat | rasavad bhautikaṃ dravyam atra syād rasa-rūpakam || iti |
surabhībhyaś ca saratīti tvadīya-vaṃśī-dhvany-ādy-āveśād iti bhāvaḥ | vrajati nahīti tad-āveśena te tad-vāsinaḥ kālam api na jānantīti bhāvaḥ | kāla-doṣās tatra na santīti vā | na ca kālaḥ vikramaḥ iti dvitīyāt | ataiva śvetaṃ śuddhaṃ dvīpaṃ anyāsaṅga-rahitam | yathā -- sarasi padmaṃ tiṣṭhati tathā-bhūmyāṃ hi tiṣṭhati iti tāpanībhyaḥ | kṣitīti | tad uktaṃ yaṃ na vidmo vayaṃ sarve pṛcchanto'pi pitāmaham iti || 56 ||
acb87dcf954b · 发布于 2026年7月29日 17:34:18 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Итак, восславив своё желанное божество как достойное почитания, он так же славит и тот мир, что Им отличён, — двойкою стихов, начиная с «шрийах канта».
«Шри» — в облике красавиц Шри Враджи, ибо именно они повсюду известны и в мантре, и в созерцании. И у них, хоть и бесчисленных, возлюбленный один; тем показано, что Он выше высшего Нараяны и прочих, а этот Его мир — выше тех и иных миров.
«Деревья — древа желаний»: так и возвещено, поскольку они все без изъятия дают всё. И «бхумих» и далее: так же и земля исполняет всякое желание — тем паче каустубха и прочее; и вода сладка, как амрита, — тем паче амрита; и так далее.
Флейта — словно милая подруга: её должно знать как повсюду возвещающую благополучие Шри Кришны.
Сама вещь, чей признак — сознание и блаженство, и есть свет в виде луны, солнца и прочего. «Где луна и солнце взошли разом» — определение Вриндавана в двух «Гаутамия-тантрах»; и поскольку луна там вечно полна, оно же и высшее, и оно же освещаемое; таков смысл. Так же оно же для них и вкушаемое, и потребляемое, поскольку состоит из силы сознания; таков смысл. «Явил пастухам Свой мир, тот, что выше тьмы», — так из Шри Десятой.
И в «Хаяширша-панчаратре», при определении начал, что на Вайкунтхе: «Услышь о природе вещества, о брахман, — изложу вкратце. Где деревья, дающие всякое наслаждение, суть древа желаний, — то вещество, имеющее облик запаха и облик вкуса, цветы и прочее, за отсутствием отбрасываемых частей и бывает облика расы. Кожура и семя — часть отбрасываемая, и что бывает твёрдою частью, — всё то знай вещественным, ибо оно не из стихий; вещественное вещество, полное расы, здесь бывает в облике расы».
«И от сурабхи течёт» — от захваченности звуком Твоей флейты; таков смысл. «Не идёт» — той захваченностью жители её и времени не замечают; таков смысл. Или же: пороков времени там нет — «и нет там власти времени», так из Второй песни.
Потому «белый» — чистый остров, лишённый связи с иным: «как в озере стоит лотос, так и на земле он стоит», — так из «Тапани». «Кшити» — о том сказано: «которой не знаем мы все, хоть и спрашивали Прародителя».