Dig-darśinī ṭīkā of Jīva Gosvāmī
Dig-darśinī ṭīkā, Chapter Five5.36
36 / 62
Dig-darśinī ṭīkā of Jīva Gosvāmī · 5.36
Devanāgarī

यद्-भाव-भावित-धियो मनुजास् तथैव सम्प्राप्य रूप-महिमासन-यान-भूषाः सूक्तैर् यम् एव निगम-प्रथितैः स्तुवन्ति गोविन्दम् आदि-पुरुषं तम् अहं भजामि

Transliteration (IAST)

yad-bhāva-bhāvita-dhiyo manujās tathaiva samprāpya rūpa-mahimāsana-yāna-bhūṣāḥ sūktair yam eva nigama-prathitaiḥ stuvanti govindam ādi-puruṣaṃ tam ahaṃ bhajāmi

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
यद्-भाव-भावित-धियोyad-bhāva-bhāvita-dhiyoчьи умы проникнуты чувством к Нему; у кого разумение взращено настроением к Нему
मनुजास् तथैवmanujās tathaivaлюди — точно так же; человеки — таким же образом
सम्प्राप्य रूप-महिमासन-यान-भूषाःsamprāpya rūpa-mahimāsana-yāna-bhūṣāḥобретя облик, величие, сиденье, колесницу и убранство; получив образ, славу, престол, повозку и украшения
सूक्तैर् यम् एवsūktair yam evaЕго же — гимнами; именно кого — сукта́ми
निगम-प्रथितैः स्तुवन्तिnigama-prathitaiḥ stuvantiвозвещёнными в Ведах, восхваляют; прославленными в писании, воспевают
गोविन्दम् आदि-पुरुषंgovindam ādi-puruṣaṃГовинду, изначального Пурушу; Говинду, первого Мужа
तम् अहं भजामिtam ahaṃ bhajāmiЕму я поклоняюсь; Его я почитаю
Translation

Люди, чьи умы проникнуты чувством к Нему, обретают такой же облик, величие, сиденье, колесницу и убранство и восхваляют Его гимнами, возвещёнными в Ведах. Говинде, изначальному Пуруше, я поклоняюсь.

Dig-darśinī ṭīkā of Jīva Gosvāmī
Devanāgarī

अथ तस्य साधक-चयेष्व् अपि भक्तेषु वदान्यत्वं वदन्न् इत्य् एषु कैमुत्यम् आह यद्-भावेति । यथा समान-गुण-शील-वयो-विलास-वेशैश् चेत्य् आगम-रीत्या नित्य-तत्-सङ्गिनां तत् साम्यं श्रूयते तथैव सम्भाव्येत्य् अर्थः -

वैरेण यं नृपतयः शिशुपाल-पौण्ड्र-

शाल्वादयो गति-विलास-विलोकनाद्यैः ।

ध्यायन्त आकृत-धियः शयनासनादौ

तत्-साम्यम् आपुर् अनुरक्त-धियां पुनः किम् ॥ इत्य् एकादशात् ॥

36 ॥

Transliteration (IAST)

atha tasya sādhaka-cayeṣv api bhakteṣu vadānyatvaṃ vadann ity eṣu kaimutyam āha yad-bhāveti | yathā samāna-guṇa-śīla-vayo-vilāsa-veśaiś cety āgama-rītyā nitya-tat-saṅgināṃ tat sāmyaṃ śrūyate tathaiva sambhāvyety arthaḥ -

vaireṇa yaṃ nṛpatayaḥ śiśupāla-pauṇḍra-

śālvādayo gati-vilāsa-vilokanādyaiḥ |

dhyāyanta ākṛta-dhiyaḥ śayanāsanādau

tat-sāmyam āpur anurakta-dhiyāṃ punaḥ kim || ity ekādaśāt ||

36 ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
अथ तस्य साधक-चयेष्व् अपिatha tasya sādhaka-cayeṣv apiдалее — что Он и к сонмам садхаков
भक्तेषु वदान्यत्वं वदन्न्bhakteṣu vadānyatvaṃ vadannк преданным щедр, говоря это
इत्य् एषु कैमुत्यम् आहity eṣu kaimutyam āhaон выводит «тем паче» о них
यद्-भावेतिyad-bhāvetiсловом «яд-бхава»
यथा समान-गुण-शील-वयो-yathā samāna-guṇa-śīla-vayo-как «равные качеством, нравом, возрастом»
विलास-वेशैश् चेत्य्vilāsa-veśaiś cety«игрою и одеждой»
आगम-रीत्याāgama-rītyāпо обычаю агам
नित्य-तत्-सङ्गिनांnitya-tat-saṅgināṃу вечных Его спутников
तत् साम्यं श्रूयतेtat sāmyaṃ śrūyateо таком подобии слышно
तथैव सम्भाव्येत्य् अर्थःtathaiva sambhāvyety arthaḥтак же и следует полагать; таков смысл
वैरेण यं नृपतयःvaireṇa yaṃ nṛpatayaḥ«кого враждою цари»
शिशुपाल-पौण्ड्र-शाल्वादयोśiśupāla-pauṇḍra-śālvādayo«Шишупала, Паундра, Шальва и прочие»
गति-विलास-विलोकनाद्यैःgati-vilāsa-vilokanādyaiḥ«по походке, игре, взгляду и прочему»
ध्यायन्त आकृत-धियःdhyāyanta ākṛta-dhiyaḥ«созерцая, с умом, к тому обращённым»
शयनासनादौśayanāsanādau«во сне, в сидении и прочем»
तत्-साम्यम् आपुर्tat-sāmyam āpur«достигли подобия Ему»
अनुरक्त-धियां पुनः किम्anurakta-dhiyāṃ punaḥ kim«что же тогда у тех, чей ум привязан?»
इत्य् एकादशात्ity ekādaśātтак из Одиннадцатой песни
Commentary translation

Далее, говоря о щедрости Его и к сонмам садхаков, к преданным, он словом «яд-бхава» выводит «тем паче» о них.

Как по обычаю агам о вечных Его спутниках слышно такое подобие — «равные качеством, нравом, возрастом, игрою и одеждой», — так же и следует полагать; таков смысл.

«Кого враждою цари — Шишупала, Паундра, Шальва и прочие, — созерцая по походке, игре, взгляду и прочему, с умом, к тому обращённым, во сне, в сидении и прочем, достигли подобия Ему; что же тогда у тех, чей ум привязан?» — так из Одиннадцатой песни.

Version

ba74222eaed2 · published Jul 29, 2026, 5:34:18 PM UTC

Available inRU

Page between verses with