Dig-darśinī ṭīkā of Jīva Gosvāmī
Dig-darśinī ṭīkā, Chapter Five5.6
6 / 62
Dig-darśinī ṭīkā of Jīva Gosvāmī · 5.6
Devanāgarī

एवं ज्योतिर्-मयो देवः सद्-आनन्दं परात् परः आत्मारामस्य तस्यास्ति प्रकृत्या न समागमः

Transliteration (IAST)

evaṃ jyotir-mayo devaḥ sad-ānandaṃ parāt paraḥ ātmārāmasya tasyāsti prakṛtyā na samāgamaḥ

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
एवं ज्योतिर्-मयो देवःevaṃ jyotir-mayo devaḥтак, светозарный Господь; таким образом, состоящий из света бог
सद्-आनन्दंsad-ānandaṃбытие и блаженство; сущее и радостное
परात् परःparāt paraḥвыше высшего; превыше превышающего
आत्मारामस्य तस्यास्तिātmārāmasya tasyāstiу Него, находящего радость в Себе, есть; у Того, чей сад в Нём Самом, бывает
प्रकृत्या न समागमःprakṛtyā na samāgamaḥнет соприкосновения с пракрити; не бывает схождения с природой
Translation

Таков светозарный Господь — сущий и блаженный, выше высшего; и у Него, находящего радость в Себе Самом, нет соприкосновения с пракрити.

Dig-darśinī ṭīkā of Jīva Gosvāmī
Devanāgarī

अथ मूल-व्याख्याम् अनुसरामः । विराट्-तद्-अन्तर्यामिनोर् अभेद-विवक्षया पुरुष-सूक्तादाव् एक-पुरुषत्वं यथा निरूपितं, तथा गोलोक-तद्-अधिष्ठात्रोर् अप्य् आह एवम् इति । देवो गोलोकस् तद्-अधिष्ठातृ-श्री-गोविन्द-रूपः । सदानन्दम् इति तत्-स्वरूपम् इत्य् अर्थः । नपुंसकत्वं विज्ञानम् आनन्दं ब्रह्म इति श्रुतेः । आत्मारामस्य अन्य-निरपेक्षस्य प्रकृत्या मायया न समागमः । यथोक्तं द्वितीये - न यत्र माया किम् उतापरे हरेर् अनुव्रता यत्र सुरासुरार्चिताः ॥6॥

Transliteration (IAST)

atha mūla-vyākhyām anusarāmaḥ | virāṭ-tad-antaryāminor abheda-vivakṣayā puruṣa-sūktādāv eka-puruṣatvaṃ yathā nirūpitaṃ, tathā goloka-tad-adhiṣṭhātror apy āha evam iti | devo golokas tad-adhiṣṭhātṛ-śrī-govinda-rūpaḥ | sadānandam iti tat-svarūpam ity arthaḥ | napuṃsakatvaṃ vijñānam ānandaṃ brahma iti śruteḥ | ātmārāmasya anya-nirapekṣasya prakṛtyā māyayā na samāgamaḥ | yathoktaṃ dvitīye - na yatra māyā kim utāpare harer anuvratā yatra surāsurārcitāḥ ||6||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
अथ मूल-व्याख्याम् अनुसरामःatha mūla-vyākhyām anusarāmaḥтеперь последуем толкованию самого текста
विराट्-तद्-अन्तर्यामिनोर्virāṭ-tad-antaryāminorу вирата и у Внутреннего его правителя
अभेद-विवक्षयाabheda-vivakṣayāпо намерению не различать их
पुरुष-सूक्तादाव्puruṣa-sūktādāvв «Пуруша-сукте» и прочих
एक-पुरुषत्वं यथा निरूपितंeka-puruṣatvaṃ yathā nirūpitaṃкак установлено единство Пуруши
तथा गोलोक-तद्-अधिष्ठात्रोर् अप्य्tathā goloka-tad-adhiṣṭhātror apyтак и о Голоке с её владыкою
आह एवम् इतिāha evam itiон говорит словом «эвам»
देवो गोलोकस्devo golokas«дева» — Голока
तद्-अधिष्ठातृ-श्री-गोविन्द-रूपःtad-adhiṣṭhātṛ-śrī-govinda-rūpaḥв облике её владыки Шри Говинды
सदानन्दम् इतिsadānandam iti«садананда»
तत्-स्वरूपम् इत्य् अर्थःtat-svarūpam ity arthaḥто есть Его собственная природа; таков смысл
नपुंसकत्वंnapuṃsakatvaṃсредний род —
विज्ञानम् आनन्दं ब्रह्मvijñānam ānandaṃ brahma«знание, блаженство, Брахман»
इति श्रुतेःiti śruteḥпо слову шрути
आत्मारामस्यātmārāmasyaу «атмарамы»
अन्य-निरपेक्षस्यanya-nirapekṣasyaу не нуждающегося в ином
प्रकृत्या मायया न समागमःprakṛtyā māyayā na samāgamaḥс пракрити, то есть с майей, нет схождения
यथोक्तं द्वितीयेyathoktaṃ dvitīyeкак сказано во Второй песни
न यत्र माया किम् उतापरेna yatra māyā kim utāpare«где нет майи, тем паче прочего»
हरेर् अनुव्रता यत्रharer anuvratā yatra«где преданные Хари»
सुरासुरार्चिताःsurāsurārcitāḥ«чтимы богами и асурами»
Commentary translation

Теперь последуем толкованию самого текста. Как в «Пуруша-сукте» и прочих местах установлено единство Пуруши — по намерению не различать вирата и Внутреннего его правителя, — так он говорит и о Голоке с её владыкою, словом «эвам».

«Дева» — Голока в облике её владыки Шри Говинды. «Садананда» — то есть Его собственная природа; таков смысл. Средний род — по слову шрути: «знание, блаженство, Брахман».

У «атмарамы», то есть у не нуждающегося в ином, с пракрити, то есть с майей, нет схождения. Как сказано во Второй песни: «Где нет майи, тем паче прочего, где преданные Хари чтимы богами и асурами».

Version

d87b340ca004 · published Jul 29, 2026, 5:34:18 PM UTC

Available inRU

Page between verses with