Mahabharata · 1.200.18–19
॥
Devanāgarī
सुन्दोपसुन्दाव् असुरौ भ्रातरौ सहिताव् उभौ ॥
आस्ताम् अवध्याव् अन्येषां त्रिषु लोकेषु विश्रुतौ ॥
एकराज्याव् एकगृहाव् एकशय्यासनाशनौ ॥
तिलोत्तमायास् तौ हेतोर् अन्योन्यम् अभिजघ्नतुः ॥
Transliteration (IAST)
sundopasundāv asurau bhrātarau sahitāv ubhau ||
āstām avadhyāv anyeṣāṃ triṣu lokeṣu viśrutau ||
ekarājyāv ekagṛhāv ekaśayyāsanāśanau ||
tilottamāyās tau hetor anyonyam abhijaghnatuḥ ||
Word-by-word
SanskritIASTMeaning
सुन्दोपसुन्दौ असुरौ भ्रातरौ सहितौ उभौsundopasundau asurau bhrātarau sahitau ubhauасуры Сунда и Упасунда, два брата, оба неразлучные,
आस्ताम् अवध्यौ अन्येषां त्रिषु लोकेषु विश्रुतौāstām avadhyau anyeṣāṃ triṣu lokeṣu viśrutauбыли неуязвимы для иных, славны в трёх мирах;
एकराज्यौ एकगृहौ एकशय्यासनाशनौekarājyau ekagṛhau ekaśayyāsanāśanau[у них] одно царство, один дом, одно ложе, сиденье и пища,
तिलोत्तमायाः तौ हेतोः अन्योन्यम् अभिजघ्नतुःtilottamāyāḥ tau hetoḥ anyonyam abhijaghnatuḥ[но] из-за Тилоттамы они убили друг друга;
Translation
«Асуры Сунда и Упасунда, два брата, оба неразлучные, были неуязвимы для иных, славны в трёх мирах; у них одно царство, один дом, одно ложе, сиденье и пища — но из-за Тилоттамы они убили друг друга».
Commentary
Version
d0262067ed5f · published Jun 16, 2026, 5:00:00 AM UTC
Page between verses with
Здесь грозный пример: неодолимых извне сгубил раздор изнутри. Знаменательно, что братьев, коих никто не мог одолеть, погубила страсть к одной деве: внутренняя рознь страшнее внешнего врага. В этом — урок: вожделение, вторгаясь в братство, рушит и несокрушимое. Так писание являет урок Сунды и Упасунды; и Нарада ставит его в предостережение Пандавам.