Mahabharata · 1.215.6–7
॥
Devanāgarī
इदम् इन्द्रः सदा दावं खाण्डवं परिरक्षति ॥
तं न शक्नोम्य् अहं दग्धुं रक्ष्यमाणं महात्मना ॥
वसत्य् अत्र सखा तस्य तक्षकः पन्नगः सदा ॥
सगणस् तत्कृते दावं परिरक्षति वज्रभृत् ॥
Transliteration (IAST)
idam indraḥ sadā dāvaṃ khāṇḍavaṃ parirakṣati ||
taṃ na śaknomy ahaṃ dagdhuṃ rakṣyamāṇaṃ mahātmanā ||
vasaty atra sakhā tasya takṣakaḥ pannagaḥ sadā ||
sagaṇas tatkṛte dāvaṃ parirakṣati vajrabhṛt ||
Word-by-word
SanskritIASTMeaning
इदम् इन्द्रः सदा दावं खाण्डवं परिरक्षतिidam indraḥ sadā dāvaṃ khāṇḍavaṃ parirakṣatiэтот лес Кхандаву Индра всегда оберегает;
तं न शक्नोमि अहं दग्धुं रक्ष्यमाणं महात्मनाtaṃ na śaknomi ahaṃ dagdhuṃ rakṣyamāṇaṃ mahātmanāего не могу я сжечь, хранимый великим [Индрою];
वसति अत्र सखा तस्य तक्षकः पन्नगः सदाvasati atra sakhā tasya takṣakaḥ pannagaḥ sadāобитает здесь друг его, наг Такшака, всегда,
सगणः तत्कृते दावं परिरक्षति वज्रभृत्sagaṇaḥ tatkṛte dāvaṃ parirakṣati vajrabhṛtс роднёю; ради него громодержец оберегает лес;
Translation
«Этот лес Кхандаву Индра всегда оберегает; его не могу я сжечь, хранимый великим Индрою; обитает здесь друг его, наг Такшака, всегда, с роднёю; ради него громодержец оберегает лес».
Commentary
Version
667a6399ad87 · published Jun 16, 2026, 5:00:00 AM UTC
Page between verses with
Здесь раскрывается препятствие — заступничество Индры за друга. Знаменательно, что Индра хранит лес ради дружбы с Такшакою: и среди богов привязанность связывает волю. Так даже благое [насыщение Агни] встречает преграду в чьей-то приязни. Так писание являет причину обороны Кхандавы; и пред Агни встаёт сила самого Индры.