Mahabharata
Раджасуярамбха-парва: наречение Джарасандхи и пророчество мудреца · Verse 2.17.23–24
2190 / 3756
Mahabharata · 2.17.23–24
Devanāgarī

तपोवनस्थे पितरि मातृभ्यां सह भारत ॥
जरासंधः स्ववीर्येण पार्थिवान् अकरोद् वशे ॥
अथ दीर्घस्य कालस्य तपोवनगतो नृपः ॥
सभार्यः स्वर्गम् अगमत् तपस् तप्त्वा बृहद्रथः ॥

Transliteration (IAST)

tapovanasthe pitari mātṛbhyāṃ saha bhārata ||
jarāsaṃdhaḥ svavīryeṇa pārthivān akarod vaśe ||
atha dīrghasya kālasya tapovanagato nṛpaḥ ||
sabhāryaḥ svargam agamat tapas taptvā bṛhadrathaḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
तपः-वन-स्थे पितरिtapaḥ-vana-sthe pitari[когда] отец [был] в лесу подвига
मातृभ्याम् सह भारतmātṛbhyām saha bhārataс [обеими] матерями, о Бхарата,
जरासंधः स्व-वीर्येणjarāsaṃdhaḥ sva-vīryeṇaДжарасандха своею доблестью
पार्थिवान् अकरोत् वशेpārthivān akarot vaśeцарей подчинил;
अथ दीर्घस्य कालस्यatha dīrghasya kālasyaи по долгом времени
तपः-वन-गतः नृपःtapaḥ-vana-gataḥ nṛpaḥушедший в лес подвига царь,
स-भार्यः स्वर्गम् अगमत्sa-bhāryaḥ svargam agamatс жёнами, на небо ушёл,
तपः तप्त्वा बृहद्रथःtapaḥ taptvā bṛhadrathaḥподвиг свершив, Брихадратха;
Translation

«[Пока] отец [пребывал] в лесу подвига с обеими матерями, о Бхарата, Джарасандха своею доблестью подчинил [себе] царей; а по долгом времени царь Брихадратха, ушедший в лес подвига, с жёнами вознёсся на небо, свершив подвиг».

Commentary

Здесь два пути расходятся: отец восходит к небу подвигом, сын — к власти силою. Знаменательно, что от одного корня — два противоположных плода: благочестивый отец и властолюбивый сын. Так писание являет, что свобода каждого избирает свой путь, не связанная наследием; и далее — о пособниках тирана.

Version

d580a1c1451f · published Jun 16, 2026, 1:20:00 PM UTC

Page between verses with