Mahabharata
Arghyāharaṇa-parva (bhīṣma-uttara, kṛṣṇa-āhvāna) (Bhishma's Reply and the Challenge to Krishna)2.41.22–23
2451 / 15823
Mahabharata · 2.41.22–23
Devanāgarī

इच्छतः सा हि सिंहस्य भीष्म जीवत्य् असंशयम् ॥
तद्वत् त्वम् अप्य् अधर्मज्ञ सदा वाचः प्रभाषसे ॥
इच्छतां पार्थिवेन्द्राणां भीष्म जीवस्य् असंशयम् ॥
लोकविद्विष्टकर्मा हि नान्यो ऽस्ति भवता समः ॥

Transliteration (IAST)

icchataḥ sā hi siṃhasya bhīṣma jīvaty asaṃśayam ||
tadvat tvam apy adharmajña sadā vācaḥ prabhāṣase ||
icchatāṃ pārthivendrāṇāṃ bhīṣma jīvasy asaṃśayam ||
lokavidviṣṭakarmā hi nānyo 'sti bhavatā samaḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
इच्छतः सा हि सिंहस्यicchataḥ sā hi siṃhasya"only by the lion's will does it
भीष्म जीवत्य् असंशयम्bhīṣma jīvaty asaṃśayamO Bhishma, live, without doubt;
तद्वत् त्वम् अप्य् अधर्म-ज्ञtadvat tvam apy adharma-jñajust so you too, O ignorant of dharma,
सदा वाचः प्रभाषसेsadā vācaḥ prabhāṣasealways utter such [insolent] speech;
इच्छतां पार्थिव-इन्द्राणांicchatāṃ pārthiva-indrāṇāṃonly by the will of the lordly kings,
भीष्म जीवस्य् असंशयम्bhīṣma jīvasy asaṃśayamO Bhishma, you live, without doubt;
लोक-विद्विष्ट-कर्मा हिloka-vidviṣṭa-karmā hifor in deeds hated by the world
न अन्यो अस्ति भवता समःna anyo asti bhavatā samaḥthere is none other equal to you".
अधर्मज्ञadharmajñaoriginal form "adharmajña", added to complete the word-by-word coverage
पार्थिवेन्द्राणांpārthivendrāṇāṃoriginal form "pārthivendrāṇāṃ", added to complete the word-by-word coverage
लोकविद्विष्टकर्माlokavidviṣṭakarmāoriginal form "lokavidviṣṭakarmā", added to complete the word-by-word coverage
नान्योnānyooriginal form "nānyo", added to complete the word-by-word coverage
ऽस्ति'stioriginal form "'sti", added to complete the word-by-word coverage
Translation

"Only by the lion's will does it live, O Bhishma, without doubt; just so you too, O one ignorant of dharma, always speak such insolent words. Only by the will of these lordly kings do you live, O Bhishma, without doubt; for there is no other equal to you in deeds hated by the world."

Version

f2c899a4681b · published Jul 16, 2026, 3:49:21 PM UTC

Available inRUEN

Page between verses with