Mahabharata · 2.44.1–2
॥
Devanāgarī
शकुनिर् उवाच
दुर्योधन न ते ऽमर्षः कार्यः प्रति युधिष्ठिरम् ॥
भागधेयानि हि स्वानि पाण्डवा भुञ्जते सदा ॥
अनेकैर् अभ्युपायैश् च त्वयारब्धाः पुरासकृत् ॥
विमुक्ताश् च नरव्याघ्रा भागधेयपुरस्कृताः ॥
Transliteration (IAST)
śakunir uvāca
duryodhana na te 'marṣaḥ kāryaḥ prati yudhiṣṭhiram ||
bhāgadheyāni hi svāni pāṇḍavā bhuñjate sadā ||
anekair abhyupāyaiś ca tvayārabdhāḥ purāsakṛt ||
vimuktāś ca naravyāghrā bhāgadheyapuraskṛtāḥ ||
Word-by-word
SanskritIASTMeaning
दुर्योधन न ते अमर्षःduryodhana na te amarṣaḥ«Дурьодхана, не [должно] тебе гнева
कार्यः प्रति युधिष्ठिरम्kāryaḥ prati yudhiṣṭhiramтворить против Юдхиштхиры;
भागधेयानि हि स्वानिbhāgadheyāni hi svāniибо свои доли [уделы]
पाण्डवा भुञ्जते सदाpāṇḍavā bhuñjate sadāПандавы вкушают всегда;
अनेकैर् अभ्युपायैश् चanekair abhyupāyaiś caмногими средствами
त्वया आरब्धाः पुरा असकृत्tvayā ārabdhāḥ purā asakṛtтобою начинаемы [были] прежде не раз,
विमुक्ताश् च नर-व्याघ्राvimuktāś ca nara-vyāghrāи спасались тигры-мужи,
भागधेय-पुरस्कृताःbhāgadheya-puraskṛtāḥ[благою] долею хранимые.
Translation
«Дурьодхана, не должно тебе гневаться на Юдхиштхиру; ибо Пандавы всегда вкушают [лишь] свою [законную] долю. Не раз ты и прежде покушался [на них] многими средствами — и спасались тигры-мужи, хранимые своею [благою] долею».
Commentary
Version
66bce9e18b5e · published Jun 16, 2026, 3:35:00 PM UTC
Page between verses with
Лукавый советчик начинает с полуправды: Пандавы-де вкушают «лишь свою долю». Знаменательно, что в устах Шакуни и верное слово служит злу: он признаёт их защищённость свыше — «хранимые долею», — не чтобы смириться пред нею, а чтобы измыслить обход. Стих учит распознавать коварство, что облекается в рассудительность: дурной наставник не спорит с очевидным, но искусно поворачивает его к своей цели. И само признание, что прежние козни сорвались, ибо Пандавов «хранит доля», должно бы остеречь — но злоба не вразумляется уроком, а лишь ищет нового пути к тому же греху.