Mahabharata
Dyūta-parva (yudhiṣṭhira-āgamana) (Yudhishthira's Arrival for the Game)2.52.26–29
2587 / 15823
Mahabharata · 2.52.26–29
Devanāgarī

ततः सर्वैर् महाबाहुर् भ्रातृभिः परिवारितः ॥
प्रविवेश गृहं राज्ञो धृतराष्ट्रस्य धीमतः ॥
ददर्श तत्र गान्धारीं देवीं पतिम् अनुव्रताम् ॥
स्नुषाभिः संवृतां शश्वत् ताराभिर् इव रोहिणीम् ॥
अभिवाद्य स गान्धारीं तया च प्रतिनन्दितः ॥
ददर्श पितरं वृद्धं प्रज्ञाचक्षुषम् ईश्वरम् ॥
राज्ञा मूर्धन्य् उपाघ्रातास् ते च कौरवनन्दनाः ॥
चत्वारः पाण्डवा राजन् भीमसेनपुरोगमाः ॥

Transliteration (IAST)

tataḥ sarvair mahābāhur bhrātṛbhiḥ parivāritaḥ ||
praviveśa gṛhaṃ rājño dhṛtarāṣṭrasya dhīmataḥ ||
dadarśa tatra gāndhārīṃ devīṃ patim anuvratām ||
snuṣābhiḥ saṃvṛtāṃ śaśvat tārābhir iva rohiṇīm ||
abhivādya sa gāndhārīṃ tayā ca pratinanditaḥ ||
dadarśa pitaraṃ vṛddhaṃ prajñācakṣuṣam īśvaram ||
rājñā mūrdhany upāghrātās te ca kauravanandanāḥ ||
catvāraḥ pāṇḍavā rājan bhīmasenapurogamāḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
ततः सर्वैर् महाबाहुर्tataḥ sarvair mahābāhurthen, [surrounded] by all, the mighty-armed one,
भ्रातृभिः परिवारितःbhrātṛbhiḥ parivāritaḥencircled by his brothers,
प्रविवेश गृहं राज्ञोpraviveśa gṛhaṃ rājñoentered the house of king
धृतराष्ट्रस्य धीमतःdhṛtarāṣṭrasya dhīmataḥDhritarashtra, the wise;
ददर्श तत्र गान्धारींdadarśa tatra gāndhārīṃthere he beheld Gandhari,
देवीं पतिम् अनुव्रताम्devīṃ patim anuvratāmthe goddess, devoted to her husband,
स्नुषाभिः संवृतां शश्वत्snuṣābhiḥ saṃvṛtāṃ śaśvatconstantly surrounded by her daughters-in-law,
ताराभिर् इव रोहिणीम्tārābhir iva rohiṇīmas Rohini by the stars;
अभिवाद्य स गान्धारींabhivādya sa gāndhārīṃhaving greeted Gandhari,
तया च प्रतिनन्दितःtayā ca pratinanditaḥand greeted by her in turn,
ददर्श पितरं वृद्धंdadarśa pitaraṃ vṛddhaṃhe beheld the aged father,
प्रज्ञा-चक्षुषम् ईश्वरम्prajñā-cakṣuṣam īśvaramwhose eye was wisdom, the lord;
राज्ञा मूर्धन्य् उपाघ्रातास्rājñā mūrdhany upāghrātāswere smelled upon the crown [of the head] by the king
ते च कौरव-नन्दनाःte ca kaurava-nandanāḥthose descendants of Kuru --
चत्वारः पाण्डवा राजन्catvāraḥ pāṇḍavā rājanthe four Pandavas, O king,
भीमसेन-पुरोगमाःbhīmasena-purogamāḥheaded by Bhimasena.
प्रज्ञाचक्षुषम्prajñācakṣuṣamoriginal form "prajñācakṣuṣam", added to complete the word-by-word coverage
कौरवनन्दनाःkauravanandanāḥoriginal form "kauravanandanāḥ", added to complete the word-by-word coverage
भीमसेनपुरोगमाःbhīmasenapurogamāḥoriginal form "bhīmasenapurogamāḥ", added to complete the word-by-word coverage
Translation

Then, surrounded by all his brothers, the mighty-armed one entered the house of the wise king Dhritarashtra. There he beheld the goddess Gandhari, devoted to her husband, constantly surrounded by her daughters-in-law as Rohini is by the stars. Having greeted Gandhari and been greeted by her in turn, he beheld the aged father, whose eye was [only] wisdom, the lord. And the king smelled upon the crown of the head those descendants of Kuru -- the four Pandavas, O king, headed by Bhimasena.

Version

744b7e9f5842 · published Jul 16, 2026, 4:03:36 PM UTC

Available inRUEN

Page between verses with