Mahabharata
Анудьюта-парва: совет о новой игре · Verse 2.66.5–8
2715 / 3756
Mahabharata · 2.66.5–8
Devanāgarī

अथ दुर्योधनः कर्णः शकुनिश् चापि सौबलः ॥
मिथः संगम्य सहिताः पाण्डवान् प्रति मानिनः ॥
वैचित्रवीर्यं राजानं धृतराष्ट्रं मनीषिणम् ॥
अभिगम्य त्वरायुक्ताः श्लक्ष्णं वचनम् अब्रुवन् ॥
दुर्योधन उवाच
न त्वयेदं श्रुतं राजन् यज् जगाद बृहस्पतिः ॥
शक्रस्य नीतिं प्रवदन् विद्वान् देवपुरोहितः ॥
सर्वोपायैर् निहन्तव्याः शत्रवः शत्रुकर्षण ॥
पुरा युद्धाद् बलाद् वापि प्रकुर्वन्ति तवाहितम् ॥

Transliteration (IAST)

atha duryodhanaḥ karṇaḥ śakuniś cāpi saubalaḥ ||
mithaḥ saṃgamya sahitāḥ pāṇḍavān prati māninaḥ ||
vaicitravīryaṃ rājānaṃ dhṛtarāṣṭraṃ manīṣiṇam ||
abhigamya tvarāyuktāḥ ślakṣṇaṃ vacanam abruvan ||
duryodhana uvāca
na tvayedaṃ śrutaṃ rājan yaj jagāda bṛhaspatiḥ ||
śakrasya nītiṃ pravadan vidvān devapurohitaḥ ||
sarvopāyair nihantavyāḥ śatravaḥ śatrukarṣaṇa ||
purā yuddhād balād vāpi prakurvanti tavāhitam ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
अथ दुर्योधनः कर्णः शकुनिश् च अपि सौबलःatha duryodhanaḥ karṇaḥ śakuniś ca api saubalaḥтогда Дурьодхана, Карна, а также Шакуни, сын Субалы,
मिथः संगम्य सहिताः पाण्डवान् प्रति मानिनःmithaḥ saṃgamya sahitāḥ pāṇḍavān prati māninaḥсойдясь друг с другом, вместе, надменные, против Пандавов,
वैचित्रवीर्यं राजानं धृतराष्ट्रं मनीषिणम्vaicitravīryaṃ rājānaṃ dhṛtarāṣṭraṃ manīṣiṇam[к] царю Вайчитравирье Дхритараштре премудрому
अभिगम्य त्वरा-युक्ताः श्लक्ष्णं वचनम् अब्रुवन्abhigamya tvarā-yuktāḥ ślakṣṇaṃ vacanam abruvanподступив поспешно, сказали вкрадчивое слово:
न त्वया इदं श्रुतं राजन् यज् जगाद बृहस्पतिःna tvayā idaṃ śrutaṃ rājan yaj jagāda bṛhaspatiḥ«не слыхал ли ты, о царь, того, что изрёк Брихаспати,
शक्रस्य नीतिं प्रवदन् विद्वान् देव-पुरोहितःśakrasya nītiṃ pravadan vidvān deva-purohitaḥизлагая политику Шакры, — учёный жрец богов?
सर्व-उपायैर् निहन्तव्याः शत्रवः शत्रु-कर्षणsarva-upāyair nihantavyāḥ śatravaḥ śatru-karṣaṇa„всеми средствами должно убивать врагов, о сокрушитель врагов,
पुरा युद्धाद् बलाद् वा अपि प्रकुर्वन्ति तव अहितम्purā yuddhād balād vā api prakurvanti tava ahitamпрежде [нежели] войною или силою они причинят тебе зло“».
Translation

Тогда Дурьодхана, Карна и Шакуни, сын Субалы, сойдясь и сговорившись, надменные, против Пандавов, поспешно подступили к премудрому царю Вайчитравирье Дхритараштре и сказали вкрадчивое слово: «Не слыхал ли ты, о царь, того, что изрёк Брихаспати, излагая политику Шакры, — учёный жрец богов? „Всеми средствами должно убивать врагов, о сокрушитель врагов, прежде чем они войною или силою причинят тебе зло“».

Commentary

Заговорщики облекают вражду в одежды науки, призывая Брихаспати, дабы беззаконие казалось мудростью. Так зло издревле ищет себе освящения в учёном слове, выдёргивая речение из целого и обращая его в оправдание злодейства. Но изречение о бдительности против врага не есть позволение творить врагов из неповинных: они зовут «врагами» тех, кого сами оскорбили, и оборону превращают в нападение. Стих учит, что и святое знание может быть похищено лукавством на службу греху; что ссылка на авторитет не освящает дурного замысла; и что навешивающий ярлык «врага» на брата, дабы погубить его, обличает не врага, а собственное вероломство.

Version

06ec04c1cea5 · published Jun 16, 2026, 5:25:00 PM UTC

Page between verses with