Mahabharata
Анудьюта-парва: обеты и выступление в изгнание · Verse 2.68.33–36
2740 / 3756
Mahabharata · 2.68.33–36
Devanāgarī

अर्जुनः प्रतिजानीते भीमस्य प्रियकाम्यया ॥
कर्णं कर्णानुगांश् चैव रणे हन्तास्मि पत्रिभिः ॥
ये चान्ये प्रतियोत्स्यन्ति बुद्धिमोहेन मां नृपाः ॥
तांश् च सर्वाञ् शितैर् बाणैर् नेतास्मि यमसादनम् ॥
चलेद् धि हिमवान् स्थानान् निष्प्रभः स्याद् दिवाकरः ॥
शैत्यं सोमात् प्रणश्येत मत्सत्यं विचलेद् यदि ॥
न प्रदास्यति चेद् राज्यम् इतो वर्षे चतुर्दशे ॥
दुर्योधनो हि सत्कृत्य सत्यम् एतद् भविष्यति ॥

Transliteration (IAST)

arjunaḥ pratijānīte bhīmasya priyakāmyayā ||
karṇaṃ karṇānugāṃś caiva raṇe hantāsmi patribhiḥ ||
ye cānye pratiyotsyanti buddhimohena māṃ nṛpāḥ ||
tāṃś ca sarvāñ śitair bāṇair netāsmi yamasādanam ||
caled dhi himavān sthānān niṣprabhaḥ syād divākaraḥ ||
śaityaṃ somāt praṇaśyeta matsatyaṃ vicaled yadi ||
na pradāsyati ced rājyam ito varṣe caturdaśe ||
duryodhano hi satkṛtya satyam etad bhaviṣyati ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
अर्जुनः प्रतिजानीते भीमस्य प्रिय-काम्ययाarjunaḥ pratijānīte bhīmasya priya-kāmyayāАрджуна обещает, из желания [сделать] приятное Бхиме:
कर्णं कर्ण-अनुगांश् च एव रणे हन्ता अस्मि पत्रिभिःkarṇaṃ karṇa-anugāṃś ca eva raṇe hantā asmi patribhiḥ«Карну и приверженцев Карны в бою убью я пернатыми [стрелами];
ये च अन्ये प्रतियोत्स्यन्ति बुद्धि-मोहेन मां नृपाःye ca anye pratiyotsyanti buddhi-mohena māṃ nṛpāḥи тех иных царей, что станут противоборствовать мне в помрачении разума,
तांश् च सर्वाञ् शितैर् बाणैर् नेता अस्मि यम-सादनम्tāṃś ca sarvāñ śitair bāṇair netā asmi yama-sādanamвсех их острыми стрелами уведу я в обитель Ямы;
चलेद् धि हिमवान् स्थानान् निष्प्रभः स्याद् दिवा-करःcaled dhi himavān sthānān niṣprabhaḥ syād divā-karaḥсойдёт пусть Химаван со [своего] места, лишится сияния податель дня [солнце],
शैत्यं सोमात् प्रणश्येत मत्-सत्यं विचलेद् यदिśaityaṃ somāt praṇaśyeta mat-satyaṃ vicaled yadiутратит прохладу луна — [но если бы] истина моя поколебалась;
न प्रदास्यति चेद् राज्यम् इतो वर्षे चतुर्दशेna pradāsyati ced rājyam ito varṣe caturdaśeесли не отдаст царства в четырнадцатый год отсюда
दुर्योधनो हि सत्कृत्य सत्यम् एतद् भविष्यतिduryodhano hi satkṛtya satyam etad bhaviṣyatiДурьодхана с почётом, — истиною [моею] это будет».
Translation

Арджуна обещает, желая сделать приятное Бхиме: «Карну и приверженцев Карны я убью в бою пернатыми стрелами. И тех иных царей, что в помрачении разума станут противоборствовать мне, всех их острыми стрелами уведу я в обитель Ямы. Скорее сойдёт Химаван со своего места, скорее солнце лишится сияния, а луна — прохлады, чем поколеблется истина моя. Это сбудется, если Дурьодхана не отдаст царства с почётом в четырнадцатый год отсюда, — такова будет моя истина».

Commentary

Арджуна скрепляет обет величайшими клятвами: скорее преступят свой закон Химаван, солнце и луна, чем его слово окажется ложным. Так истина праведного приравнивается к незыблемости мироздания — ибо верность слову есть тот же вселенский закон, что держит горы и светила. Знаменательно условие: воздаяние наступит, лишь «если не отдаст царства» — даже в час обета остаётся отверстою дверь к миру, и кара ставится в зависимость от упорства виновного. Стих учит, что слово праведника твёрдо, как устои мира; что справедливый не жаждет крови, но требует правды, оставляя злу путь к исправлению; и что грядущая брань будет не местью, а исполнением обета, который сам враг может отменить покаянием.

Version

2a73362c420b · published Jun 16, 2026, 5:35:00 PM UTC

Page between verses with