Varāha Purāṇa
The grace shown to Raibhya126.159-164
760 / 1719
LinuxTurn pages
Varāha Purāṇa · 126.159-164

Varāha

Devanāgarī

ततः सर्पवधं दृष्ट्वा कोधसंतप्तमानसा ॥ नाभाषितः किमपि नो मयैतदवधेहि वै
वधूपुत्रवचः श्रुत्वा कोसलानां जनेश्वरः ॥ उवाच मधुरं वाक्यमुभयोर्जनसंसदि
अनेन निहतः सर्पस्त्वया च नकुलो हतः ॥ कथं वा क्रियते क्रोधस्तन्मे वक्तुमिहार्हथ
हते तु नकुले पुत्र किं ते क्रोधस्य कारणम् ॥ राजपुत्रि हते सर्पे किं वा ते मन्युकारणम्
ततः पितुर्वचः श्रुत्वा कोसलेश्वरनंदनः ॥ उवाच मधुरं वाक्यं राजपुत्रो महयशाः
एतेन किं वा प्रश्नेन नैतत्प्रष्टुं त्वमर्हसि ॥ एनां पृच्छ महाराज ज्ञास्यते कायचेष्टितम्

Transliteration (IAST)

tataḥ sarpavadhaṃ dṛṣṭvā kodhasaṃtaptamānasā || nābhāṣitaḥ kimapi no mayaitadavadhehi vai
vadhūputravacaḥ śrutvā kosalānāṃ janeśvaraḥ || uvāca madhuraṃ vākyamubhayorjanasaṃsadi
anena nihataḥ sarpastvayā ca nakulo hataḥ || kathaṃ vā kriyate krodhastanme vaktumihārhatha
hate tu nakule putra kiṃ te krodhasya kāraṇam || rājaputri hate sarpe kiṃ vā te manyukāraṇam
tataḥ piturvacaḥ śrutvā kosaleśvaranaṃdanaḥ || uvāca madhuraṃ vākyaṃ rājaputro mahayaśāḥ
etena kiṃ vā praśnena naitatpraṣṭuṃ tvamarhasi || enāṃ pṛccha mahārāja jñāsyate kāyaceṣṭitam

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
ततःtataḥзатем
सर्पवधंsarpavadhaṃубийство змея
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
कोधसंतप्तमानसाkodhasaṃtaptamānasāгневом опалённая умом
नाभाषितःnābhāṣitaḥне сказано
किमपिkimapiничего
नोnoнами
मयैतदवधेहिmayaitadavadhehiмною это внемли
वैvaiпоистине
वधूपुत्रवचःvadhūputravacaḥслово невестки и сына
श्रुत्वाśrutvāуслышав
कोसलानांkosalānāṃкошалов
जनेश्वरःjaneśvaraḥвладыка людей
उवाचuvācaсказал
मधुरंmadhuraṃсладкое
वाक्यमुभयोर्जनसंसदिvākyamubhayorjanasaṃsadiслово обоим в собрании людей
अनेनanenaим
निहतःnihataḥубит
सर्पस्त्वयाsarpastvayāзмей; тобою
caи
नकुलोnakuloмангуст
हतःhataḥубит
कथंkathaṃкак
वाили
क्रियतेkriyateтворится
क्रोधस्तन्मेkrodhastanmeгнев; то мне
वक्तुमिहार्हथvaktumihārhathaсказать здесь подобает вам
हतेhateпри убитом
तुtuже
नकुलेnakuleмангусте
पुत्रputraсын
किंkiṃкакова
तेteтвоя
क्रोधस्यkrodhasyaгнева
कारणम्kāraṇamпричина
राजपुत्रिrājaputriо царевна
हतेhateпри убитом
सर्पेsarpeзмее
किंkiṃкакова
वाили
तेteтвоя
मन्युकारणम्manyukāraṇamнегодования причина
ततःtataḥзатем
पितुर्वचःpiturvacaḥслово отца
श्रुत्वाśrutvāуслышав
कोसलेश्वरनंदनःkosaleśvaranaṃdanaḥвладыки кошалов отрада
उवाचuvācaсказал
मधुरंmadhuraṃсладкое
वाक्यंvākyaṃслово
राजपुत्रोrājaputroцаревич
महयशाःmahayaśāḥвеликославный
एतेनetenaэтим
किंkiṃчто
वाили
प्रश्नेनpraśnenaвопросом
नैतत्प्रष्टुंnaitatpraṣṭuṃне это спрашивать
त्वमर्हसिtvamarhasiтебе подобает
एनांenāṃеё
पृच्छpṛcchaспроси
महाराजmahārājaо великий царь
ज्ञास्यतेjñāsyateузнается
कायचेष्टितम्kāyaceṣṭitamтелесное действие
Translation

«„Затем, увидев убийство змея, гневом опалённая умом, ничего нами не сказано; внемли это от меня“. Услышав слово невестки и сына, владыка людей кошалов сказал сладкое слово обоим в собрании людей: „Им убит змей, и тобою убит мангуст; как же творится гнев? То мне сказать вам здесь подобает. При убитом мангусте, сын, какова причина твоего гнева? О царевна, при убитом змее какова причина твоего негодования?“ Затем, услышав слово отца, отрада владыки кошалов сказал сладкое слово — царевич великославный: „Что этим вопросом? Не это тебе подобает спрашивать. Её спроси, о великий царь: узнается телесное действие“».

Version

680f59610937 · published Sep 4, 2026, 6:50:03 AM UTC

Available inRU

Page between verses with