Varāha Purāṇa
The tale of the vulture and the jackal137.145-150
897 / 1719
LinuxTurn pages
Varāha Purāṇa · 137.145-150

Śrī-Varāha

Devanāgarī

येन वै क्लिश्यसे भद्रे शिरस्य सुखपीडिता ॥ वायुना कफपित्तेन शोणितेन कफेन वा
सन्निपातस्य दोषेण येनेदं पीड्यते शिरः ॥ काले विकाले कृत्वा वै पित्तोद्रेकं यशस्विति
अश्नासि पिशितं चान्नं तेनेदं दूष्यते शिरः ॥ क्रियतेऽत्र शिरावेधो रुधिरस्राव एव च
दीयते चेच्छिरोऽभ्यङ्गः कथं तिष्ठति वेदना ॥ किमेतद्गोपितं भद्रे मयि तन्न निवेदितम्
त्वया व्रतमिषेणायमात्मा संक्लिश्यते वृथा ॥ या त्वं वै भाषसे वाक्यं सौकरे गमनं प्रति
तत्र गोप्यं किमस्तीति येन ते परिवेदना ॥ ततः कमलपत्राक्षी सव्रीडा दुःखपीडिता

Transliteration (IAST)

yena vai kliśyase bhadre śirasya sukhapīḍitā || vāyunā kaphapittena śoṇitena kaphena vā
sannipātasya doṣeṇa yenedaṃ pīḍyate śiraḥ || kāle vikāle kṛtvā vai pittodrekaṃ yaśasviti
aśnāsi piśitaṃ cānnaṃ tenedaṃ dūṣyate śiraḥ || kriyate'tra śirāvedho rudhirasrāva eva ca
dīyate cecchiro'bhyaṅgaḥ kathaṃ tiṣṭhati vedanā || kimetadgopitaṃ bhadre mayi tanna niveditam
tvayā vratamiṣeṇāyamātmā saṃkliśyate vṛthā || yā tvaṃ vai bhāṣase vākyaṃ saukare gamanaṃ prati
tatra gopyaṃ kimastīti yena te parivedanā || tataḥ kamalapatrākṣī savrīḍā duḥkhapīḍitā

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
येनyenaчем
वैvaiпоистине
क्लिश्यसेkliśyaseмучаешься
भद्रेbhadreо благая
शिरस्यśirasyaголовы
सुखपीडिताsukhapīḍitāтяжко теснимая
वायुनाvāyunāветром
कफपित्तेनkaphapittenaслизью и желчью
शोणितेनśoṇitenaкровью
कफेनkaphenaслизью
वाили
सन्निपातस्यsannipātasyaсмешения
दोषेणdoṣeṇaпороком
येनेदंyenedaṃчем эта
पीड्यतेpīḍyateтеснима
शिरःśiraḥголова
कालेkāleво время
विकालेvikāleне во время
कृत्वाkṛtvāсотворив
वैvaiпоистине
पित्तोद्रेकंpittodrekaṃприлив желчи
यशस्वितिyaśasvitiо славная
अश्नासिaśnāsiешь
पिशितंpiśitaṃмясную
चान्नंcānnaṃи пищу
तेनेदंtenedaṃтем эта
दूष्यतेdūṣyateпортится
शिरःśiraḥголова
क्रियतेऽत्रkriyate'traтворится здесь
शिरावेधोśirāvedhoвскрытие жилы
रुधिरस्रावrudhirasrāvaистечение крови
एवevaименно
caи
दीयतेdīyateдаётся
चेच्छिरोऽभ्यङ्गःcecchiro'bhyaṅgaḥесли умащение головы
कथंkathaṃкак
तिष्ठतिtiṣṭhatiстоит
वेदनाvedanāболь
किमेतद्गोपितंkimetadgopitaṃзачем это утаено
भद्रेbhadreо благая
मयिmayiмне
तन्नtannaто не
निवेदितम्niveditamповедано
त्वयाtvayāтобою
व्रतमिषेणायमात्माvratamiṣeṇāyamātmāпод предлогом обета эта душа
संक्लिश्यतेsaṃkliśyateмучится
वृथाvṛthāнапрасно
याкоторое
त्वंtvaṃты
वैvaiпоистине
भाषसेbhāṣaseговоришь
वाक्यंvākyaṃслово
सौकरेsaukareо Саукаре
गमनंgamanaṃприход
प्रतिpratiк
तत्रtatraтам
गोप्यंgopyaṃтайного
किमस्तीतिkimastītiчто есть — так
येनyenaчем
तेteу тебя
परिवेदनाparivedanāмучение
ततःtataḥзатем
कमलपत्राक्षीkamalapatrākṣīлотосолепестноокая
सव्रीडाsavrīḍāсо стыдом
दुःखपीडिताduḥkhapīḍitāстраданием теснимая
Translation

«„Чем ты мучаешься, о благая, тяжко теснимая в голове: ветром, слизью и желчью, кровью или слизью? Или пороком их смешения теснима эта голова? Во время и не во время сотворив прилив желчи, о славная, ешь ты мясную пищу — тем портится эта голова. Творится здесь вскрытие жилы и истечение крови; даётся умащение головы — как же стоит боль? Зачем это утаено, о благая, и мне не поведано? Тобою под предлогом обета эта душа мучится напрасно. И которое слово ты говоришь о приходе в Саукару — что там за тайна, чем у тебя мучение?“ Затем лотосолепестноокая, со стыдом, теснимая страданием...».

Version

a61b24a607b1 · published Sep 4, 2026, 8:10:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with