यद् उक्तं—ये वै भगवता प्रोक्ता उपाया ह्य् आत्मलब्धये ।अञ्जः पुंसाम् अविदुषां विद्धि भागवतान् हि तान् ॥यान् आस्थाय नरो राजन् न प्रमाद्येत कर्हिचित् ।धावन् निमील्य वा नेत्रे न स्खलेन् न पतेद् इह ॥ इति ।अत्र निमील्येति कर्तृव्यापारलिङ्गेन विद्यमाने एव नेत्रे मुद्रयित्वा तत्रापि धावन् पादन्यासस्थलम् अतिक्रम्यापि व्रजन् न स्खलेद् इत्य् अक्षरार्थलब्धेर् भगवद्धर्मम् आश्रित्य तदङ्गानि सर्वाणि ज्ञात्वाप्य् अज्ञ इव कानिचिद् उल्लङ्घ्यापि अनुतिष्ठन् न प्रत्यवायी स्यात्, नापि फलाद् भ्रश्येद् इत्य् एव व्याख्या उपपद्यते । “निमीलनं नामाज्ञानं” तस्यापि श्रुतिस्मृतिविषयाव् इत्य् एषा तु न सङ्गच्छते मुख्यार्थबाधायोगात् । न च धावन् निमील्येत्य् एतद् एव द्वात्रिंशदपराधाभावम् अपि क्रोडीकरोत्व् इति वाच्यम्, यान् भगवता प्रोक्तान् उपायान् आश्रित्येत्य् उक्तत्वात् । यानैर् वा पादुकैर् वापि गमनं भगवद्गृहे इत्य् आदयस् तु तत्र निषिद्धा एव । सेवापराधे तु, हरेर् अप्य् अपराधान् यः कुर्याद् द्विपदपांशनः इत्य् आदिषु श्रूयन्त एव निन्दाः । किं च, ते नामापराधाः प्राचीना अर्वाचीना वा यदि सम्यगनभिज्ञातप्रकाराः स्युः किन्तु तत्फललिङ्गेनानुमीयमाना एव तदा तेषां नामभिर् एवाश्रान्तप्रयुक्तैर् भक्तिनिष्ठायाम् उत्पद्यमानायां क्रमेणोपशमः । यदि ते ज्ञायन्त एव, तदा त्व् अस्ति क्वचित् कश्चिद् विशेषः
yad uktaṁ—ye vai bhagavatā proktā upāyā hy ātma-labdhaye |añjaḥ puṁsām aviduṣāṁ viddhi bhāgavatān hi tān ||yān āsthāya naro rājan na pramādyeta karhicit |dhāvan nimīlya vā netre na skhalen na pated iha || iti |atra nimīlyeti kartṛ-vyāpāra-liṅgena vidyamāne eva netre mudrayitvā tatrāpi dhāvan pāda-nyāsa-sthalam atikramyāpi vrajan na skhaled ity akṣarārtha-labdher bhagavad-dharmam āśritya tad-aṅgāni sarvāṇi jñātvāpy ajña iva kānicid ullaṅghyāpi anutiṣṭhan na pratyavāyī syāt, nāpi phalād bhraśyed ity eva vyākhyā upapadyate | “nimīlanaṁ nāmājñānaṁ” tasyāpi śruti-smṛti-viṣayāv ity eṣā tu na saṅgacchate mukhyārtha-bādhāyogāt | na ca dhāvan nimīlyety etad eva dvātriṁśad-aparādhābhāvam api kroḍīkarotv iti vācyam, yān bhagavatā proktān upāyān āśrityety uktatvāt | yānair vā pādukair vāpi gamanaṁ bhagavad-gṛhe ity ādayas tu tatra niṣiddhā eva | sevāparādhe tu, harer apy aparādhān yaḥ kuryād dvipada-pāṁśanaḥ ity ādiṣu śrūyanta eva nindāḥ | kiṁ ca, te nāmāparādhāḥ prācīnā arvācīnā vā yadi samyag-anabhijñāta-prakārāḥ syuḥ kintu tat-phala-liṅgenānumīyamānā eva tadā teṣāṁ nāmabhir evāśrānta-prayuktair bhakti-niṣṭhāyām utpadyamānāyāṁ krameṇopaśamaḥ | yadi te jñāyanta eva, tadā tv asti kvacit kaścid viśeṣaḥ
metro no identificado
Как сказано: «Средства, возвещённые Бхагаваном для обретения Высшего Я, которые легки и для незнающих людей, знай как дхарму бхагаватов. Опираясь на них, о царь, человек никогда не ошибётся: даже бегущий с закрытыми глазами здесь не споткнётся и не упадёт». Деепричастие «закрыв» указывает на действие самого человека: он сомкнул глаза, которые у него есть, и, даже бегом минуя место для шага, не споткнётся. Раз буквальный смысл таков, подходит лишь одно толкование: избравший дхарму Бхагавана, даже зная все её части, но пропуская некоторые, словно незнающий, не грешит и не отпадает от плода. Толкование же «закрывание — это незнание, а глаза — шрути и смрити» не подходит: главный смысл нельзя отвергать. Не следует и говорить, что «бегущий с закрытыми глазами» охватывает и отсутствие тридцати двух оскорблений, — ведь сказано: «опираясь на средства, возвещённые Бхагаваном»; а входить в храм Бхагавана на повозке или в сандалиях и прочее там как раз запрещено. Об оскорблениях в служении слышны порицания: «кто совершит оскорбления даже Хари — позорище двуногих» и прочее. Далее: если оскорбления имени, давние или недавние, толком не известны, а лишь угадываются по их плодам, то их понемногу унимают сами имена, повторяемые неустанно, когда возникает устойчивость в преданности. Если же они известны, тогда кое-где есть особое правило.
c83256c690d3 · publicado 28 sept 2026, 15:51:26 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Стих — «Бхагаватам» 11.2.34–35, слова мудреца Кави царю Ними. Вишванатха настаивает на буквальном прочтении: глаза есть, но преданный их закрыл, — то есть знает правила и всё же что-то пропускает. Такой не пропадёт. Но это не касается тридцати двух оскорблений в служении, перечисленных в «Хари-бхакти-виласе» (8.441 и 11.519): за них писание порицает. О неведомых оскорблениях имени утешение простое — повторять имя; об известных — следующий раздел.