Mahābhārata
Prajāgara (034) (Dhṛtarāṣṭra's Night of Anxiety, Chapters 33–40)5.34.1-5
4206 / 15823
Mahābhārata · 5.34.1-5
Devanāgarī

धृतराष्ट्र उवाच
जाग्रतो दह्यमानस्य यत् कार्यम् अनुपश्यसि ॥
तद् ब्रूहि त्वं हि नस् तात धर्मार्थकुशलः शुचिः ॥
त्वं मां यथावद् विदुर प्रशाधि; प्रज्ञापूर्वं सर्वम् अजातशत्रोः ॥
यन् मन्यसे पथ्यम् अदीनसत्त्व; श्रेयस्करं ब्रूहि तद् वै कुरूणाम् ॥
पापाशङ्की पापम् एवानुपश्यन्; पृच्छामि त्वां व्याकुलेनात्मनाहम् ॥
कवे तन् मे ब्रूहि सर्वं यथावन्; मनीषितं सर्वम् अजातशत्रोः ॥
विदुर उवाच
शुभं वा यदि वा पापं द्वेष्यं वा यदि वा प्रियम् ॥
अपृष्टस् तस्य तद् ब्रूयाद् यस्य नेच्छेत् पराभवम् ॥
तस्माद् वक्ष्यामि ते राजन् भवम् इच्छन् कुरून् प्रति ॥
वचः श्रेयस्करं धर्म्यं ब्रुवतस् तन् निबोध मे ॥

Transliteración (IAST)

dhṛtarāṣṭra uvāca
jāgrato dahyamānasya yat kāryam anupaśyasi ||
tad brūhi tvaṃ hi nas tāta dharmārthakuśalaḥ śuciḥ ||
tvaṃ māṃ yathāvad vidura praśādhi; prajñāpūrvaṃ sarvam ajātaśatroḥ ||
yan manyase pathyam adīnasattva; śreyaskaraṃ brūhi tad vai kurūṇām ||
pāpāśaṅkī pāpam evānupaśyan; pṛcchāmi tvāṃ vyākulenātmanāham ||
kave tan me brūhi sarvaṃ yathāvan; manīṣitaṃ sarvam ajātaśatroḥ ||
vidura uvāca
śubhaṃ vā yadi vā pāpaṃ dveṣyaṃ vā yadi vā priyam ||
apṛṣṭas tasya tad brūyād yasya necchet parābhavam ||
tasmād vakṣyāmi te rājan bhavam icchan kurūn prati ||
vacaḥ śreyaskaraṃ dharmyaṃ bruvatas tan nibodha me ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
धृतराष्ट्रdhṛtarāṣṭraDhritarashtra; King Dhritarashtra
उवाचuvācasaid; spoke
जाग्रतोjāgratoawake; not sleeping
दह्यमानस्यdahyamānasyaburning; tormented
यत्yatwhat; which
कार्यम्kāryammust be done; task
अनुपश्यसिanupaśyasiyou see; you perceive
तद्tadthat; this
ब्रूहिbrūhispeak; tell
त्वंtvaṃyou; you indeed
हिhiindeed; for
नस्nasour; for us
तातtātadear one; my son
धर्मार्थकुशलःdharmārthakuśalaḥskilled in dharma and profit; knower of duty and gain
शुचिःśuciḥpure; faultless
त्वंtvaṃyou; you indeed
मांmāṃme; myself
यथावद्yathāvadas it should be; properly
विदुरviduraO Vidura; Vidura
प्रशाधिpraśādhiinstruct; rule
प्रज्ञापूर्वंprajñāpūrvaṃwith foresight; based on wisdom
सर्वम्sarvamall; wholly
अजातशत्रोःajātaśatroḥAjatashatru; of Yudhishthira
यन्yanwhat; which
मन्यसेmanyaseyou consider; you deem
पथ्यम्pathyambeneficial; wholesome
अदीनसत्त्वadīnasattvaundespairing in spirit; of unshaken nature
श्रेयस्करंśreyaskaraṃbringing good; leading to the best
ब्रूहिbrūhispeak; tell
तद्tadthat; this
वैvaitruly; indeed
कुरूणाम्kurūṇāmof the Kurus; of the descendants of Kuru
पापाशङ्कीpāpāśaṅkīfearing evil; suspecting wrongdoing
पापम्pāpamevil; a wrong act; unrighteous deed
एवानुपश्यन्evānupaśyanseeing indeed; perceiving
पृच्छामिpṛcchāmiI ask; I inquire
त्वांtvāṃto you; you
व्याकुलेनात्मनाहम्vyākulenātmanāhamI with a troubled soul; I with an anxious mind
कवेkaveO sage; O seer
तन्tanthat; this
मेmemy; for me
ब्रूहिbrūhispeak; tell
सर्वंsarvaṃall; wholly
यथावन्yathāvanas it should be; properly
मनीषितंmanīṣitaṃintention; purpose
सर्वम्sarvamall; wholly
अजातशत्रोःajātaśatroḥAjatashatru; of Yudhishthira
विदुरviduraO Vidura; Vidura
उवाचuvācasaid; spoke
शुभंśubhaṃauspicious; good
वाor; either
यदिyadiif; when
वाor; either
पापंpāpaṃevil; bad
द्वेष्यंdveṣyaṃhateful; unpleasant
वाor; either
यदिyadiif; when
वाor; either
प्रियम्priyampleasant; welcome
अपृष्टस्apṛṣṭasunasked; without being questioned
तस्यtasyahis; of that one
तद्tadthat; this
ब्रूयाद्brūyādshould speak; one should tell
यस्यyasyawhose; of whom
नेच्छेत्necchetwould not wish; would not desire
पराभवम्parābhavamdefeat; downfall
तस्माद्tasmādtherefore; hence
वक्ष्यामिvakṣyāmiI shall speak; I shall explain
तेtethey; those
राजन्rājanO king; earthly lord
भवम्bhavamgood; prosperity
इच्छन्icchandesiring; seeking
कुरून्kurūnof the Kurus; of the descendants of Kuru
प्रतिpratitoward; among
वचःvacaḥword; speech
श्रेयस्करंśreyaskaraṃbringing good; leading to the best
धर्म्यंdharmyaṃrighteous; in accord with dharma
ब्रुवतस्bruvatasspeaking; uttering
तन्tanthat; this
निबोधnibodhaknow; hear
मेmemy; for me
Traducción

Dhritarashtra said: "Tell me what a man who does not sleep and burns with anxiety can do, for you alone among us, my child, are versed in both religion and profit. Counsel me wisely, O Vidura. O you of great-hearted mind, tell me what you consider beneficial for Ajatashatru and what brings good to the Kurus. Foreseeing evil to come, I look back only upon my own past fault; I ask you, with an anxious heart, O learned one, tell me exactly what is on Ajatashatru's mind."

Versión

389019ca9dcb · publicado 17 jul 2026, 4:02:44 UTC

Disponible enRUEN

Pasa de verso en verso con