द्विज उवाच
उच्छिष्टपर्णपात्रेषु ते गण्डूषमकुर्वत । गृहान्तरे च ते विप्रा विविशुस्त्वतिथिं विना
आहातिथिर्बहिः कार्यं मयाचमनं विद्यते । उत्थातुं नैव शक्नोमि करं मे देहि राघव
अथ रामः करं प्रादान्नोत्थितस्तु द्विजोत्तमः । हनूमानथ चाप्यस्य दत्तवान्बलवत्करम्
इतरेण गृहीत्वा तु करेण द्विजपुङ्गवम् । आचकर्ष कपीन्द्रस्तु द्विजः साक्रोशमुक्तवान्
छिद्यते मे करो व्यक्तमुत्थापय ततोऽन्यतः । लाङ्गलेन सपीठं तमावृत्यामस्तकं बलात्
अथाधावत्ततः पृथ्वीं द्विजस्तु न चचाल ह । अथ वानरवीरस्तु पद्भ्यां चकृन्त तां महीम्
पादौ विन्यस्य सुदृढौ द्विजमूर्धानमाक्षिपत् । विशीर्णमभवद्वेश्म द्विजाः सर्वे बहिस्तथा
सह वृद्धद्विजः सोऽथ हनूमान्बहिरभ्यगात् । पीठे च स्थापयामास ब्राह्मणं स्थविरं कृशम्
ucchiṣṭaparṇapātreṣu te gaṇḍūṣamakurvata | gṛhāntare ca te viprā viviśustvatithiṃ vinā
āhātithirbahiḥ kāryaṃ mayācamanaṃ vidyate | utthātuṃ naiva śaknomi karaṃ me dehi rāghava
atha rāmaḥ karaṃ prādānnotthitastu dvijottamaḥ | hanūmānatha cāpyasya dattavānbalavatkaram
itareṇa gṛhītvā tu kareṇa dvijapuṅgavam | ācakarṣa kapīndrastu dvijaḥ sākrośamuktavān
chidyate me karo vyaktamutthāpaya tato'nyataḥ | lāṅgalena sapīṭhaṃ tamāvṛtyāmastakaṃ balāt
athādhāvattataḥ pṛthvīṃ dvijastu na cacāla ha | atha vānaravīrastu padbhyāṃ cakṛnta tāṃ mahīm
pādau vinyasya sudṛḍhau dvijamūrdhānamākṣipat | viśīrṇamabhavadveśma dvijāḥ sarve bahistathā
saha vṛddhadvijaḥ so'tha hanūmānbahirabhyagāt | pīṭhe ca sthāpayāmāsa brāhmaṇaṃ sthaviraṃ kṛśam
В листовые сосуды с объедками они совершили полоскание, и брахманы вошли во внутренние покои — все, кроме гостя. Гость сказал: «Дело моё снаружи, и полоскание рта мне надобно. Встать же я не могу — дай мне руку, о Рагхава». Тогда Рама подал руку, но лучший из дваждырождённых не поднялся. Хануман дал ему свою сильную руку и, взяв быка среди брахманов другой рукой, владыка обезьян потянул, — а брахман с воплем сказал: «Рука у меня явно отрывается! Подними иначе». Тогда, обвив его хвостом вместе с сиденьем до самой головы, он силой потащил — но брахман не сдвинулся с земли. Тогда обезьяний витязь взрыл ногами ту землю, поставил стопы весьма твёрдо и рванул голову брахмана: дом рассыпался, и все брахманы оказались снаружи. Так вместе с дряхлым брахманом он вышел наружу и усадил на сиденье дряхлого тощего брахмана.
31e0eb7c5792 · publicado 3 sept 2026, 4:13:51 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Сцена написана почти как балаган: сильнейший в мире не может поднять немощного старика, рвёт дом по брёвнышку и взрывает ногами землю, а тот не двигается. Смешное здесь работает на смысл — сила против того, кто пришёл гостем, бесполезна, потому что гость поднимется лишь тогда, когда сам сочтёт нужным. Рама подал руку первым и получил тот же отказ; разница лишь в том, что Хануман взялся за дело силой. Обхождение с гостем не решается ни властью, ни мощью.