Govinda-bhāṣya
Пада 2.22.2.40
212 / 558
Govinda-bhāṣya · 2.2.40
Devanāgarī

करणवच् चेन् न भोगादिभ्यः

Transliteración (IAST)

karaṇavac cen na bhogādibhyaḥ

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
करण-वत्karaṇa-vatкак с орудиями; karaṇa «орудие [чувство]» + -vat; будто Он правит, как душа чувствами
चेत्cetесли [скажут]; условная частица; их оговорка
naнет; отрицание; не выйдет
भोग-आदिभ्यःbhoga-ādibhyaḥиз-за вкушения и прочего; bhoga «вкушение» + ādi, отложительный падеж мн. ч.; тогда Ему, как душе, — и вкушать плоды
Traducción

Если [скажут]: пракрити — его орудие, — нет: [орудующий орудием] хлебнул бы и вкушения [мук].

Govinda-bhāṣya of Baladeva Vidyābhūṣaṇa
Devanāgarī

नन्व् अदेहस्यैव जीवस्य देहेन्द्रियादि यथाधिष्ठानम् एवं पत्युर् अपि तादृशस्य प्रधानं तत् स्याद् इति चेत्, तत्राह—

करणवच् चेन् न भोगादिभ्यः ॥

प्रलये प्रधानम् अस्ति । तच् च करणम् इव क्रियोपकारकम् अधिष्ठाय पतिर् जगत् कुर्याद् इति न शक्यं वक्तुम् । कुतः ? भोगादिभ्यः । करण-स्थानीय-प्रधानोपादान-हानादिना जन्म-मरण-प्राप्त्या सुख-दुःख-भोगान् ईश्वरत्व-प्रसङ्गात् ॥40॥

Transliteración (IAST)

nanv adehasyaiva jīvasya dehendriyādi yathādhiṣṭhānam evaṁ patyur api tādṛśasya pradhānaṁ tat syād iti cet, tatrāha—

karaṇavac cen na bhogādibhyaḥ ||

pralaye pradhānam asti | tac ca karaṇam iva kriyopakārakam adhiṣṭhāya patir jagat kuryād iti na śakyaṁ vaktum | kutaḥ ? bhogādibhyaḥ | karaṇa-sthānīya-pradhānopādāna-hānādinā janma-maraṇa-prāptyā sukha-duḥkha-bhogān īśvaratva-prasaṅgāt ||40||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
ननुnanuно [скажут]; возражение
अदेहस्य एव जीवस्यadehasya eva jīvasyaу дживы, [самого] бестелесного; adeha
देह-इन्द्रिय-आदि यथा अधिष्ठानम्deha-indriya-ādi yathā adhiṣṭhānamтело и чувства — как [его] опора-орудие; adhiṣṭhāna
एवम् पत्युः अपि तादृशस्य प्रधानम् तत् स्यात् इति चेत्evam patyuḥ api tādṛśasya pradhānam tat syāt iti cetтак и у такого Пати ею будет прадхана — если так; cet
तत्र आहtatra āhaна это говорит; āha
करणवत् चेत् न भोग-आदिभ्यःkaraṇavat cet na bhoga-ādibhyaḥ«если [прадхана] как орудие — нет: из-за вкушения и прочего»; сутра 2.2.40
प्रलये प्रधानम् अस्तिpralaye pradhānam astiв пралае прадхана есть; pralaya
तत् च करणम् इव क्रिया-उपकारकम् अधिष्ठायtat ca karaṇam iva kriyā-upakārakam adhiṣṭhāyaи, оседлав её, пособницу дел, как орудие; upakāraka
पतिः जगत् कुर्यात् इति न शक्यम् वक्तुम्patiḥ jagat kuryāt iti na śakyam vaktumПати сотворил бы мир — сказать нельзя; aśakya
कुतः भोग-आदिभ्यःkutaḥ bhoga-ādibhyaḥпочему? — из-за вкушения и прочего; bhoga!
करण-स्थानीय-प्रधान-उपादान-हान-आदिनाkaraṇa-sthānīya-pradhāna-upādāna-hāna-ādināпринятием и оставлением прадханы-орудия; hāna
जन्म-मरण-प्राप्त्याjanma-maraṇa-prāptyā[то есть] обретением рождения и смерти; janma-maraṇa!
सुख-दुःख-भोगात् अनीश्वरत्व-प्रसङ्गात्sukha-duḥkha-bhogāt anīśvaratva-prasaṅgātвкушением счастья и мук — грозит невладычность; anīśvara!
Traducción del comentario

Но [скажут]: у дживы, [самого] бестелесного, опорой-орудием служат тело и чувства — так у Пати ею будет прадхана. На это говорит:

«Если как орудие — нет: из-за вкушения и прочего».

«В пралае прадхана есть, и, оседлав её, пособницу дел, как орудие, Пати сотворил бы мир» — сказать нельзя. Почему? Принятие и оставление прадханы-орудия — это обретение рождения и смерти; вкушением счастья и мук [ему] грозит невладычность.

Versión

9ebc532df7a2 · publicado 27 jul 2026, 4:41:38 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con