भगवद्गीता · 14.12
॥
देवनागरी
लोभः प्रवृत्तिरारम्भः कर्मणामशमः स्पृहा ।
रजस्येतानि जायन्ते विवृद्धे भरतर्षभ ॥
लिप्यंतरण (IAST)
lobhaḥ pravṛttir ārambhaḥ karmaṇām aśamaḥ spṛhā |
rajasy etāni jāyante vivṛddhe bharatarṣabha ||
शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
लोभःlobhaḥलोभ।
प्रवृत्तिःpravṛttiḥ[तीव्र] प्रवृत्ति।
आरम्भःārambhaḥआरम्भ, उपक्रम।
कर्मणाम्karmaṇāmकर्मों का, कार्यों का।
अशमःaśamaḥअशान्ति, बेचैनी।
स्पृहाspṛhāतीव्र इच्छा, लालसा।
रजसिrajasiजब रजस्।
एतानिetāniये [लक्षण]।
जायन्तेjāyanteवे उत्पन्न होते हैं, प्रकट होते हैं।
विवृद्धेvivṛddheबढ़ता है, प्रबल होता है।
भरतर्षभbharata-ṛṣabhaहे भरतश्रेष्ठ!
अनुवाद
“हे भरतश्रेष्ठ, जब रजस् बढ़ता है तब ये लक्षण प्रकट होते हैं: लोभ, तीव्र कर्मप्रवृत्ति, नए-नए कार्यों का आरम्भ, अशान्ति और अतृप्त लालसा।”
संस्करण
7c008bb74865 · प्रकाशित 2 जुल॰ 2026, 12:00:00 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUENESHIZHश्लोक बदलें इन कुंजियों से