महाभारत
Jayadratha-vadha-parva (Yudhiṣṭhira Sends Sātyaki)7.85.52–57
7277 / 15823
महाभारत · 7.85.52–57
देवनागरी

विक्रान्तस्य च वीरस्य युद्धे प्रार्थयतो यशः ॥
शूर एव सहायः स्यान् नेतरः प्राकृतो जनः ॥
ईदृशे तु परामर्दे वर्तमानस्य माधव ॥
त्वद् अन्यो हि रणे गोप्ता विजयस्य न विद्यते ॥
श्लाघन्न् एव हि कर्माणि शतशस् तव पाण्डवः ॥
मम संजनयन् हर्षं पुनः पुनर् अकीर्तयत् ॥
लघ्वस्त्रश् चित्रयोधी च तथा लघुपराक्रमः ॥
प्राज्ञः सर्वास्त्रविच् छूरो मुह्यते न च संयुगे ॥
महास्कन्धो महोरस्को महाबाहुर् महाधनुः ॥
महाबलो महावीर्यः स महात्मा महारथः ॥
शिष्यो मम सखा चैव प्रियो ऽस्याहं प्रियश् च मे ॥
युयुधानः सहायो मे प्रमथिष्यति कौरवान् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

vikrāntasya ca vīrasya yuddhe prārthayato yaśaḥ ||
śūra eva sahāyaḥ syān netaraḥ prākṛto janaḥ ||
īdṛśe tu parāmarde vartamānasya mādhava ||
tvad anyo hi raṇe goptā vijayasya na vidyate ||
ślāghann eva hi karmāṇi śataśas tava pāṇḍavaḥ ||
mama saṃjanayan harṣaṃ punaḥ punar akīrtayat ||
laghvastraś citrayodhī ca tathā laghuparākramaḥ ||
prājñaḥ sarvāstravic chūro muhyate na ca saṃyuge ||
mahāskandho mahorasko mahābāhur mahādhanuḥ ||
mahābalo mahāvīryaḥ sa mahātmā mahārathaḥ ||
śiṣyo mama sakhā caiva priyo 'syāhaṃ priyaś ca me ||
yuyudhānaḥ sahāyo me pramathiṣyati kauravān ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
विक्रान्तस्य च वीरस्यvikrāntasya ca vīrasya[for] a valiant hero; for a bold hero
युद्धे प्रार्थयतः यशःyuddhe prārthayataḥ yaśaḥseeking glory in battle; craving glory in battle
शूरः एव सहायः स्यात्śūraḥ eva sahāyaḥ syāt[only] a hero may be an ally; only a brave man can become a companion-in-arms
न इतरः प्राकृतः जनःna itaraḥ prākṛtaḥ janaḥnot another, a common man; not another, an ordinary man
त्वद् अन्यः हि रणे गोप्ताtvad anyaḥ hi raṇe goptābesides you indeed in battle a guardian; for besides you in battle a protector
विजयस्य न विद्यतेvijayasya na vidyateof Vijaya will not be found; of Vijaya [Arjuna] will not be found
श्लाघन् एव हि कर्माणिślāghan eva hi karmāṇipraising indeed the deeds; for extolling [your] deeds
शतशः तव पाण्डवःśataśaḥ tava pāṇḍavaḥa hundred times yours, Pandava [Arjuna]; a hundred times, Pandava [Arjuna]
मम संजनयन् हर्षम्mama saṃjanayan harṣamgiving birth to joy in me; kindling joy in me
पुनः पुनः अकीर्तयत्punaḥ punaḥ akīrtayatglorified again and again; extolled time after time
लघ्वस्त्रः चित्रयोधी चlaghvastraḥ citrayodhī calight [swift] with weapons and striking in varied ways; nimble with weapons and striking in manifold fashion
तथा लघुपराक्रमःtathā laghuparākramaḥand also swift in valor; likewise swift in onslaught
प्राज्ञः सर्वास्त्रवित् शूरःprājñaḥ sarvāstravit śūraḥwise, knowing all weapons, hero; prudent, knowing all weapons, brave one
मुह्यते न च संयुगेmuhyate na ca saṃyugeand is not confounded in battle; and is not confused in battle
शिष्यः मम सखा च एवśiṣyaḥ mama sakhā ca evamy disciple and friend; my disciple and friend
प्रियः अस्य अहम्priyaḥ asya ahamI am dear to him; I am dear to him
प्रियः च मेpriyaḥ ca meand [he] is dear to me; and he is dear to me
युयुधानः सहायः मेyuyudhānaḥ sahāyaḥ meYuyudhana — my helper; Yuyudhana — my companion-in-arms
प्रमथिष्यति कौरवान्pramathiṣyati kauravānwill crush the Kauravas; will crush the Kauravas
अनुवाद

"For a valiant hero seeking glory in battle, only a hero may be his ally, not another, a common man. For besides you, no guardian of Vijaya [Arjuna] is to be found in battle. Praising your deeds a hundred times over, Pandava [Arjuna], kindling joy in me, again and again glorified you: 'Swift with weapons and striking in manifold ways, and likewise quick in valor, wise, knowing every weapon, a hero, never confounded in battle; my disciple and friend — I am dear to him, and he is dear to me; Yuyudhana is my helper, he will crush the Kauravas.'"

संस्करण

8eb143ad335e · प्रकाशित 19 जुल॰ 2026, 4:02:23 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से