महाभारत
Jayadratha-vadha-parva (The Death of Jalasaṃdha)7.91.24–27
7383 / 15823
महाभारत · 7.91.24–27
देवनागरी

तस्मिन् द्रुते गजानीके जलसंधो महारथः ॥
यत्तः संप्रापयन् नागं रजताश्वरथं प्रति ॥
रुक्मवर्णकरः शूरस् तपनीयाङ्गदः शुचिः ॥
कुण्डली मुकुटी शङ्खी रक्तचन्दनरूषितः ॥
शिरसा धारयन् दीप्तां तपनीयमयीं स्रजम् ॥
उरसा धारयन् निष्कं कण्ठसूत्रं च भास्वरम् ॥
चापं च रुक्मविकृतं विधुन्वन् गजमूर्धनि ॥
अशोभत महाराज सविद्युद् इव तोयदः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

tasmin drute gajānīke jalasaṃdho mahārathaḥ ||
yattaḥ saṃprāpayan nāgaṃ rajatāśvarathaṃ prati ||
rukmavarṇakaraḥ śūras tapanīyāṅgadaḥ śuciḥ ||
kuṇḍalī mukuṭī śaṅkhī raktacandanarūṣitaḥ ||
śirasā dhārayan dīptāṃ tapanīyamayīṃ srajam ||
urasā dhārayan niṣkaṃ kaṇṭhasūtraṃ ca bhāsvaram ||
cāpaṃ ca rukmavikṛtaṃ vidhunvan gajamūrdhani ||
aśobhata mahārāja savidyud iva toyadaḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तस्मिन् द्रुते गजानीकेtasmin drute gajānīke[when] that array of elephants had fled; when that elephant-array had scattered
जलसंधः महारथःjalasaṃdhaḥ mahārathaḥJalasandha, the great warrior; Jalasandha, the mahāratha
यत्तः संप्रापयन् नागम्yattaḥ saṃprāpayan nāgammaking ready, guiding [his] elephant; alert, directing [his] elephant
रजताश्वरथम् प्रतिrajatāśvaratham pratitoward the chariot with silver horses; toward the chariot drawn by silvery horses
रुक्मवर्णकरः शूरःrukmavarṇakaraḥ śūraḥ[with] a golden-hued [bracelet on his] arm, the hero; with a golden [wristlet on his] arm, the hero
तपनीयाङ्गदः शुचिःtapanīyāṅgadaḥ śuciḥ[in] golden armlets, pure; in golden armlets, radiant
कुण्डली मुकुटी शङ्खीkuṇḍalī mukuṭī śaṅkhī[in] earrings, [in] a diadem, [with] a conch; in earrings, in a diadem, with a conch
रक्तचन्दनरूषितःraktacandanarūṣitaḥanointed with red sandal; smeared with red sandalwood
शिरसा धारयन् दीप्ताम्śirasā dhārayan dīptāmbearing on [his] head a blazing [garland]; carrying on his head a radiant [wreath]
तपनीयमयीम् स्रजम्tapanīyamayīm srajamgolden garland; golden wreath
उरसा धारयन् निष्कम्urasā dhārayan niṣkambearing on [his] chest a nishka; carrying on his chest a [golden] nishka
कण्ठसूत्रम् च भास्वरम्kaṇṭhasūtram ca bhāsvaramand a shining neck-cord; and a gleaming neck ornament
चापम् च रुक्मविकृतम्cāpam ca rukmavikṛtamand a bow adorned with gold; and a bow worked with gold
विधुन्वन् गजमूर्धनिvidhunvan gajamūrdhanibrandishing [it], on the head of the elephant; brandishing it, on the elephant's head
अशोभत महाराजaśobhata mahārājashone, o great king; shone, o great king
सविद्युत् इव तोयदःsavidyut iva toyadaḥlike a cloud [with] lightning; like a thunder-cloud with lightning
अनुवाद

[When] that array of elephants had fled, Jalasandha, the great warrior, making ready, guided [his] elephant toward the chariot with silver horses. [With] a golden-hued [bracelet on his] arm, the hero, [in] golden armlets, pure, [in] earrings, [in] a diadem, [with] a conch, anointed with red sandal, bearing on [his] head a blazing golden garland, on [his] chest a nishka and a shining neck-cord, and brandishing a bow adorned with gold on the head of the elephant, he shone, o great king, like a cloud [with] lightning.

संस्करण

5796e1f88d62 · प्रकाशित 19 जुल॰ 2026, 4:08:02 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से