पद्मपुराण
Time, the Boar, and the Nine Creations1.3.153-157
83 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 1.3.153-157
देवनागरी

वर्णानामाश्रमाणां च धर्मान् धर्मभृतांवर । लोकांश्च सर्ववर्णानां सम्यग्धर्मानुपालिनाम्
प्राजापत्यं ब्राह्मणानां स्मृतं स्थानं तु पार्थिव । स्थानमैन्द्रं क्षत्रियाणां सङ्ग्रामेष्वनिवर्तिनाम्
वैश्यानां मारुतं स्थानं स्वधर्ममनुवर्तिनाम् । गान्धर्वं शूद्रजातीनां परिचर्यासु वर्तिनाम्
अष्टाशीतिसहस्राणां यतीनामूर्ध्वरेतसाम् । स्मृतं तेषां तु यत्स्थानं तदेव गुरुवासिनाम्
सप्तर्षीणां च यत्स्थानं स्मृतं तद्वैवनौकसाम् । प्राजापत्यं गृहस्थानां न्यासिनां ब्राह्मसंज्ञितम्

लिप्यंतरण (IAST)

varṇānāmāśramāṇāṃ ca dharmān dharmabhṛtāṃvara | lokāṃśca sarvavarṇānāṃ samyagdharmānupālinām
prājāpatyaṃ brāhmaṇānāṃ smṛtaṃ sthānaṃ tu pārthiva | sthānamaindraṃ kṣatriyāṇāṃ saṅgrāmeṣvanivartinām
vaiśyānāṃ mārutaṃ sthānaṃ svadharmamanuvartinām | gāndharvaṃ śūdrajātīnāṃ paricaryāsu vartinām
aṣṭāśītisahasrāṇāṃ yatīnāmūrdhvaretasām | smṛtaṃ teṣāṃ tu yatsthānaṃ tadeva guruvāsinām
saptarṣīṇāṃ ca yatsthānaṃ smṛtaṃ tadvaivanaukasām | prājāpatyaṃ gṛhasthānāṃ nyāsināṃ brāhmasaṃjñitam

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
वर्णानाम्varṇānāmсословий
आश्रमाणांāśramāṇāṃашрамов
caи
धर्मान्dharmānдхармы
धर्म-भृतां-वरdharma-bhṛtāṃ-varaо лучший из блюстителей дхармы
लोकान्lokānмиры
सर्व-वर्णानांsarva-varṇānāṃвсех сословий
सम्यक्-धर्म-अनुपालिनाम्samyak-dharma-anupālināmкак должно блюдущих дхарму
प्राजापत्यंprājāpatyaṃПраджапати
ब्राह्मणानांbrāhmaṇānāṃбрахманов
स्मृतंsmṛtaṃпризнано
स्थानंsthānaṃместо
तुtuже
पार्थिवpārthivaо владыка земли
स्थानम्sthānamместо
ऐन्द्रंaindraṃИндры
क्षत्रियाणांkṣatriyāṇāṃкшатриев
सङ्ग्रामेषुsaṅgrāmeṣuв битвах
अनिवर्तिनाम्anivartināmне отступающих
वैश्यानांvaiśyānāṃвайшьев
मारुतंmārutaṃМарутов
स्व-धर्मम्sva-dharmamсвоей дхарме
अनुवर्तिनाम्anuvartināmследующих
गान्धर्वंgāndharvaṃгандхарвов
शूद्र-जातीनांśūdra-jātīnāṃшудрянских родов
परिचर्यासुparicaryāsuв услужении
वर्तिनाम्vartināmпребывающих
अष्टाशीति-सहस्राणांaṣṭāśīti-sahasrāṇāṃвосьмидесяти восьми тысяч
यतीनाम्yatīnāmподвижников
ऊर्ध्व-रेतसाम्ūrdhva-retasāmхранящих семя
तेषांteṣāṃих
यत्yatкакое
तत्tatто
एवevaже
गुरु-वासिनाम्guru-vāsināmживущих при наставнике
सप्त-ऋषीणांsapta-ṛṣīṇāṃсеми мудрецов
वन-ओकसाम्vana-okasāmлесных отшельников
गृह-स्थानांgṛha-sthānāṃдомохозяев
न्यासिनांnyāsināṃотрешившихся
ब्राह्म-संज्ञितम्brāhma-saṃjñitamименуемое Брахмовым
अनुवाद

«[Установил он] дхармы сословий и ашрамов, о лучший из блюстителей дхармы, и миры для всех сословий, как должно блюдущих дхарму. Место брахманов признано Праджапати, о владыка земли; место кшатриев, не отступающих в битвах, — Индры; вайшьев, следующих своей дхарме, — Марутов; шудрянских родов, пребывающих в услужении, — гандхарвов. Какое место у восьмидесяти восьми тысяч подвижников, хранящих семя, то же и у живущих при наставнике. Место семи мудрецов — у лесных отшельников; Праджапати — у домохозяев; у отрешившихся — именуемое Брахмовым; а у йогинов — бессмертное, высшее состояние Брахмана».

संस्करण

ea4eea87165e · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:25 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से