वर्णानामाश्रमाणां च धर्मान् धर्मभृतांवर । लोकांश्च सर्ववर्णानां सम्यग्धर्मानुपालिनाम्
प्राजापत्यं ब्राह्मणानां स्मृतं स्थानं तु पार्थिव । स्थानमैन्द्रं क्षत्रियाणां सङ्ग्रामेष्वनिवर्तिनाम्
वैश्यानां मारुतं स्थानं स्वधर्ममनुवर्तिनाम् । गान्धर्वं शूद्रजातीनां परिचर्यासु वर्तिनाम्
अष्टाशीतिसहस्राणां यतीनामूर्ध्वरेतसाम् । स्मृतं तेषां तु यत्स्थानं तदेव गुरुवासिनाम्
सप्तर्षीणां च यत्स्थानं स्मृतं तद्वैवनौकसाम् । प्राजापत्यं गृहस्थानां न्यासिनां ब्राह्मसंज्ञितम्
varṇānāmāśramāṇāṃ ca dharmān dharmabhṛtāṃvara | lokāṃśca sarvavarṇānāṃ samyagdharmānupālinām
prājāpatyaṃ brāhmaṇānāṃ smṛtaṃ sthānaṃ tu pārthiva | sthānamaindraṃ kṣatriyāṇāṃ saṅgrāmeṣvanivartinām
vaiśyānāṃ mārutaṃ sthānaṃ svadharmamanuvartinām | gāndharvaṃ śūdrajātīnāṃ paricaryāsu vartinām
aṣṭāśītisahasrāṇāṃ yatīnāmūrdhvaretasām | smṛtaṃ teṣāṃ tu yatsthānaṃ tadeva guruvāsinām
saptarṣīṇāṃ ca yatsthānaṃ smṛtaṃ tadvaivanaukasām | prājāpatyaṃ gṛhasthānāṃ nyāsināṃ brāhmasaṃjñitam
«[Установил он] дхармы сословий и ашрамов, о лучший из блюстителей дхармы, и миры для всех сословий, как должно блюдущих дхарму. Место брахманов признано Праджапати, о владыка земли; место кшатриев, не отступающих в битвах, — Индры; вайшьев, следующих своей дхарме, — Марутов; шудрянских родов, пребывающих в услужении, — гандхарвов. Какое место у восьмидесяти восьми тысяч подвижников, хранящих семя, то же и у живущих при наставнике. Место семи мудрецов — у лесных отшельников; Праджапати — у домохозяев; у отрешившихся — именуемое Брахмовым; а у йогинов — бессмертное, высшее состояние Брахмана».
ea4eea87165e · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:25 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Посмертие расписано как соответствие: кому какое место. И расписано поровну — у шудры, честно служившего, своё место названо наравне с прочими. Награда положена не за сословие, а за верность своему делу.
Ашрамы получают места так же, как сословия. Ученик приравнен к подвижнику, домохозяин — к брахману, лесной житель — к семерым мудрецам. Ни одна ступень жизни не признана низшей.
И только у йогина место названо не именем бога, а бессмертием. Все прочие идут туда, где кто-то уже есть; этот идёт туда, где нет никого отдельного.