महादेव उवाच
इत्युक्त्वा पायसं दिव्यं हेमपात्रस्थितं श्रुतम् । लक्ष्म्या हस्तस्थितं शुभ्रं पार्थिवाय ददौ हरिः
इदं वै पायसं राजन्पत्नीभ्यस्तव सुव्रत । देहि ते तनयास्तासु उत्पत्स्यन्ते मदंशजाः
इत्युक्त्वा मुनिभिः सर्वैः स्तूयमानो जनार्दनः । स्वात्मानं दर्शयित्वाथ तथैवान्तरधीयत
स राजा तत्र दृष्ट्वा च पत्नीं ज्येष्ठां कनीयसीम् । विभज्य पायसं दिव्यं प्रददौ सुसमाहितः
एतस्मिन्नन्तरे पत्नी सुमित्रा तस्य मध्यमा । तत्समीपं प्रयाता सा पुत्रकामा सुलोचना
तां दृष्ट्वा तत्र कौसल्या कैकेयी च सुमध्यमा । अर्धमर्धं प्रददतुस्ते तस्यै पायसं स्वकम्
तत्प्राश्य पायसं दिव्यं राजपत्न्यः सुमध्यमाः । सम्पन्नगर्भाः सर्वास्ता विरेजुः शुभ्रवर्चसः
तासां स्वप्नेषु देवेशः पीतवासा जनार्दनः । शङ्खचक्रगदापाणिराविर्भूतस्तदा हरिः
ityuktvā pāyasaṃ divyaṃ hemapātrasthitaṃ śrutam | lakṣmyā hastasthitaṃ śubhraṃ pārthivāya dadau hariḥ
idaṃ vai pāyasaṃ rājanpatnībhyastava suvrata | dehi te tanayāstāsu utpatsyante madaṃśajāḥ
ityuktvā munibhiḥ sarvaiḥ stūyamāno janārdanaḥ | svātmānaṃ darśayitvātha tathaivāntaradhīyata
sa rājā tatra dṛṣṭvā ca patnīṃ jyeṣṭhāṃ kanīyasīm | vibhajya pāyasaṃ divyaṃ pradadau susamāhitaḥ
etasminnantare patnī sumitrā tasya madhyamā | tatsamīpaṃ prayātā sā putrakāmā sulocanā
tāṃ dṛṣṭvā tatra kausalyā kaikeyī ca sumadhyamā | ardhamardhaṃ pradadatuste tasyai pāyasaṃ svakam
tatprāśya pāyasaṃ divyaṃ rājapatnyaḥ sumadhyamāḥ | sampannagarbhāḥ sarvāstā virejuḥ śubhravarcasaḥ
tāsāṃ svapneṣu deveśaḥ pītavāsā janārdanaḥ | śaṅkhacakragadāpāṇirāvirbhūtastadā hariḥ
Сказав так, Хари дал царю божественную паясу, сваренную и стоявшую в золотом сосуде, светлую, что держала в руке Лакшми: «Эту паясу, о царь, дай супругам твоим, о твёрдый в обетах; и родятся в них сыновья твои, рождённые от моей доли». Сказав так, Джанардана, восхваляемый всеми мудрецами, показал себя самого и затем так же исчез. Тот царь, весьма сосредоточенный, увидев там старшую супругу и младшую, разделил божественную паясу и дал им. В это время средняя его супруга, Сумитра, прекрасноокая, желающая сына, пришла к ним; и, увидев её, Каусалья и стройная Кайкейи дали ей по половине своей паясы. Вкусив ту божественную паясу, стройные царские супруги все понесли во чреве и сияли светлым блеском. И тогда во снах их явился владыка богов Хари, Джанардана, в жёлтых одеждах, с раковиной, диском и палицей в руках.
230943798ed4 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:14:07 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Средняя супруга приходит без своей доли — и получает от обеих. Оттого и сыновей у неё двое; порядок братства сложился не по распоряжению свыше, а из того, как поделились между собой жёны.