काल उवाच
अथ कालेन महता मातरः संशितव्रताः । कालधर्मं समापन्ना भर्त्रा स्वर्गं प्रपेदिरे
दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च । चकार राज्यं धर्मेण राघवः संशितव्रतः
कस्यचित्त्वथ कालस्य राघवस्य निवेशनम् । कालस्तापसरूपेण सम्प्राप्तो वाक्यमब्रवीत्
राम राम महाबाहो धात्रा सम्प्रेषितोऽस्म्यहम् । यद्ब्रवीमि रघुश्रेष्ठ तच्छृणुष्व महामते
एकान्तमेव हि कार्यं स्यादावयोः परिभाषितम् । तदन्तरे प्रविष्टो यस्तस्य वध्यो हि भविष्यति
तथेति च प्रतिश्रुत्य रामो राजीवलोचनः । द्वाःस्थं कृत्वा तु सौमित्रिं कालेन समभाषत । वैवस्वतोऽब्रवीद्वाक्यं रामं दशरथात्मजम्
शृणु राम यथावृत्तं ममागमनकारणम् । दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च
वसास्मिन्मानुषे लोके हत्वा राक्षसपुङ्गवान् । एवमुक्तः सुरगणैरवतीर्णोऽसि भूतले
तदयं समयः प्राप्तः स्वर्लोकं गमितुं त्वया । सनाथा हि सुराः सर्वे भवन्त्वद्य त्वयानघ
एवमस्त्विति काकुत्स्थो रामः प्राह महाभुजः । एतस्मिन्नन्तरे तत्र दुर्वासास्तु महातपाः । राजद्वारमुपागम्य लक्ष्मणं वाक्यमब्रवीत्
atha kālena mahatā mātaraḥ saṃśitavratāḥ | kāladharmaṃ samāpannā bhartrā svargaṃ prapedire
daśavarṣasahasrāṇi daśavarṣaśatāni ca | cakāra rājyaṃ dharmeṇa rāghavaḥ saṃśitavrataḥ
kasyacittvatha kālasya rāghavasya niveśanam | kālastāpasarūpeṇa samprāpto vākyamabravīt
rāma rāma mahābāho dhātrā sampreṣito'smyaham | yadbravīmi raghuśreṣṭha tacchṛṇuṣva mahāmate
ekāntameva hi kāryaṃ syādāvayoḥ paribhāṣitam | tadantare praviṣṭo yastasya vadhyo hi bhaviṣyati
tatheti ca pratiśrutya rāmo rājīvalocanaḥ | dvāḥsthaṃ kṛtvā tu saumitriṃ kālena samabhāṣata | vaivasvato'bravīdvākyaṃ rāmaṃ daśarathātmajam
śṛṇu rāma yathāvṛttaṃ mamāgamanakāraṇam | daśavarṣasahasrāṇi daśavarṣaśatāni ca
vasāsminmānuṣe loke hatvā rākṣasapuṅgavān | evamuktaḥ suragaṇairavatīrṇo'si bhūtale
tadayaṃ samayaḥ prāptaḥ svarlokaṃ gamituṃ tvayā | sanāthā hi surāḥ sarve bhavantvadya tvayānagha
evamastviti kākutstho rāmaḥ prāha mahābhujaḥ | etasminnantare tatra durvāsāstu mahātapāḥ | rājadvāramupāgamya lakṣmaṇaṃ vākyamabravīt
Затем, по прошествии долгого времени, матери, строгие в обетах, достигли закона времени и с супругом достигли небес. Десять тысяч лет и десять сотен лет правил царством по дхарме Рагхава, строгий в обете. И спустя некоторое время в жилище Рагхавы пришло Время в облике подвижника и сказало слово: «Рама, Рама, о мощнорукий, я послан Творцом; что говорю, о лучший из Рагху, то услышь, о великоразумный. Собеседование наше должно быть именно наедине; и кто войдёт в него, тот подлежит убиению». «Да будет так», — пообещал лотосоокий Рама и, поставив привратником сына Сумитры, беседовал с Временем. И сын Вивасвата сказал слово Раме, сыну Дашаратхи: «Слушай, о Рама, причину моего прихода, как есть. «Живи в этом человеческом мире десять тысяч лет и десять сотен лет, убив быков среди ракшасов», — так упрошенный сонмами богов, ты нисшёл на землю. И вот настал тебе срок уйти в мир небес; да станут ныне все боги обретшими владыку в тебе, о безгрешный». «Да будет так», — сказал мощнорукий потомок Какутстхи. В это время туда пришёл к вратам царя Дурвасас, великий подвижник, и сказал Лакшмане слово:
98653a9fc59a · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:14:07 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Условие поставлено так, что нарушивший его умрёт, и привратником назначен брат. Уход обставлен как ловушка для самого верного — и всё же согласие даётся сразу: договор с Временем не обсуждают.