Махабхарата
Дьюта-парва: волшебный чертог и зависть Дурьодханы2.43.28–30
2488 / 15823
Махабхарата · 2.43.28–30
Деванагари

को हि नाम पुमांल् लोके मर्षयिष्यति सत्त्ववान् ॥
सपत्नान् ऋध्यतो दृष्ट्वा हानिम् आत्मन एव च ॥
सो ऽहं न स्त्री न चाप्य् अस्त्री न पुमान् नापुमान् अपि ॥
यो ऽहं तां मर्षयाम्य् अद्य तादृशीं श्रियम् आगताम् ॥
ईश्वरत्वं पृथिव्याश् च वसुमत्तां च तादृशीम् ॥
यज्ञं च तादृशं दृष्ट्वा मादृशः को न संज्वरेत् ॥

Транслитерация (IAST)

ko hi nāma pumāṃl loke marṣayiṣyati sattvavān ||
sapatnān ṛdhyato dṛṣṭvā hānim ātmana eva ca ||
so 'haṃ na strī na cāpy astrī na pumān nāpumān api ||
yo 'haṃ tāṃ marṣayāmy adya tādṛśīṃ śriyam āgatām ||
īśvaratvaṃ pṛthivyāś ca vasumattāṃ ca tādṛśīm ||
yajñaṃ ca tādṛśaṃ dṛṣṭvā mādṛśaḥ ko na saṃjvaret ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
को हि नाम पुमांल् लोकेko hi nāma pumāṃl loke«ибо какой муж в мире,
मर्षयिष्यति सत्त्ववान्marṣayiṣyati sattvavānобладающий силою духа, стерпит,
सपत्नान् ऋध्यतो दृष्ट्वाsapatnān ṛdhyato dṛṣṭvāвидя соперников процветающими,
हानिम् आत्मन एव चhānim ātmana eva caи убыль себе самому?
सो अहम् न स्त्री न च अप्य् अस्त्रीso aham na strī na ca apy astrīя — ни жена, ни не-жена,
न पुमान् न अपुमान् अपिna pumān na apumān apiни муж, ни не-муж,
यो अहम् तां मर्षयाम्य् अद्यyo aham tāṃ marṣayāmy adya[тот,] кто ныне терплю
तादृशीं श्रियम् आगताम्tādṛśīṃ śriyam āgatāmтакую красу, [к ним] пришедшую;
ईश्वरत्वं पृथिव्याश् चīśvaratvaṃ pṛthivyāś caвладычество над землёю,
वसुमत्तां च तादृशीम्vasumattāṃ ca tādṛśīmи такое богатство,
यज्ञं च तादृशं दृष्ट्वाyajñaṃ ca tādṛśaṃ dṛṣṭvāи такую жертву увидев,
मादृशः को न संज्वरेत्mādṛśaḥ ko na saṃjvaretкто, подобный мне, не воспылал бы?»
ऽहं'haṃисходная форма «'haṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
चाप्य्cāpyисходная форма «cāpy», добавленная для полного покрытия пословного блока
नापुमान्nāpumānисходная форма «nāpumān», добавленная для полного покрытия пословного блока
ऽहं'haṃисходная форма «'haṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
Литературный перевод

«Ибо какой муж в мире, обладающий силою духа, стерпит, видя соперников процветающими, а себе — убыль? Я ни жена, ни не-жена, ни муж, ни не-муж — [если] ныне стерплю такую красу, пришедшую [к ним]. Увидев [их] владычество над землёю, такое богатство и такую жертву, кто, подобный мне, не воспылал бы?»

Версия

7e2d2bd6b3f7 · опубликовано 16 июл. 2026 г., 15:49:22 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами