त्वम् इमं पुण्डरीकाक्षम् अप्रधृष्यं दुरासदम् ॥
पापैः सहायैः संहत्य निग्रहीतुं किलेच्छसि ॥
यो न शक्यो बलात्कर्तुं देवैर् अपि सवासवैः ॥
तं त्वं प्रार्थयसे मन्द बालश् चन्द्रमसं यथा ॥
देवैर् मनुष्यैर् गन्धर्वैर् असुरैर् उरगैश् च यः ॥
न सोढुं समरे शक्यस् तं न बुध्यसि केशवम् ॥
दुर्ग्रहः पाणिना वायुर् दुःस्पर्शः पाणिना शशी ॥
दुर्धरा पृथिवी मूर्ध्ना दुर्ग्रहः केशवो बलात् ॥
इत्य् उक्ते धृतराष्ट्रेण क्षत्तापि विदुरो ऽब्रवीत् ॥
दुर्योधनम् अभिप्रेक्ष्य धार्तराष्ट्रम् अमर्षणम् ॥
tvam imaṃ puṇḍarīkākṣam apradhṛṣyaṃ durāsadam ||
pāpaiḥ sahāyaiḥ saṃhatya nigrahītuṃ kilecchasi ||
yo na śakyo balātkartuṃ devair api savāsavaiḥ ||
taṃ tvaṃ prārthayase manda bālaś candramasaṃ yathā ||
devair manuṣyair gandharvair asurair uragaiś ca yaḥ ||
na soḍhuṃ samare śakyas taṃ na budhyasi keśavam ||
durgrahaḥ pāṇinā vāyur duḥsparśaḥ pāṇinā śaśī ||
durdharā pṛthivī mūrdhnā durgrahaḥ keśavo balāt ||
ity ukte dhṛtarāṣṭreṇa kṣattāpi viduro 'bravīt ||
duryodhanam abhiprekṣya dhārtarāṣṭram amarṣaṇam ||
«Ты, соединившись с дурными помощниками, действительно хочешь взять под стражу этого лотосоокого Кришну — неприступного и недостижимого. Того, кого не могут принудить силой даже боги вместе с Индрой, ты, глупец, пытаешься достать, как ребёнок — луну. Того Кешаву, кого не могут выдержать в битве боги, люди, гандхарвы, асуры и змеи, ты не понимаешь. Трудно схватить рукой ветер, трудно коснуться рукой луны, трудно удержать землю на голове, и так же трудно силой схватить Кешаву». Когда Дхритараштра сказал это, кшатта Видура, глядя на нетерпеливого Дурьодхану, сына Дхритараштры, тоже заговорил.
5736c3321c76 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 05:51:08 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Дхритараштра пытается объяснить невозможность насилия над Кришной через простые образы: ветер, луна, земля. Так политическая ситуация раскрывается как духовная реальность: нельзя удержать силой того, кто превосходит саму силу.