धृतराष्ट्र उवाच
कथम् आसंस् तदा योधा हीना भीष्मेण संजय ॥
बलिना देवकल्पेन गुर्वर्थे ब्रह्मचारिणा ॥
तदैव निहतान् मन्ये कुरून् अन्यांश् च पार्थिवान् ॥
न प्राहरद् यदा भीष्मो घृणित्वाद् द्रुपदात्मजे ॥
ततो दुःखतरं मन्ये किम् अन्यत् प्रभविष्यति ॥
यद् अद्य पितरं श्रुत्वा निहतं मम दुर्मतेः ॥
अश्मसारमयं नूनं हृदयं मम संजय ॥
श्रुत्वा विनिहतं भीष्मं शतधा यन् न दीर्यते ॥
पुनः पुनर् न मृष्यामि हतं देवव्रतं रणे ॥
न हतो जामदग्न्येन दिव्यैर् अस्त्रैः स्म यः पुरा ॥
यद् अद्य निहतेनाजौ भीष्मेण जयम् इच्छता ॥
चेष्टितं नरसिंहेन तन् मे कथय संजय ॥
dhṛtarāṣṭra uvāca
katham āsaṃs tadā yodhā hīnā bhīṣmeṇa saṃjaya ||
balinā devakalpena gurvarthe brahmacāriṇā ||
tadaiva nihatān manye kurūn anyāṃś ca pārthivān ||
na prāharad yadā bhīṣmo ghṛṇitvād drupadātmaje ||
tato duḥkhataraṃ manye kim anyat prabhaviṣyati ||
yad adya pitaraṃ śrutvā nihataṃ mama durmateḥ ||
aśmasāramayaṃ nūnaṃ hṛdayaṃ mama saṃjaya ||
śrutvā vinihataṃ bhīṣmaṃ śatadhā yan na dīryate ||
punaḥ punar na mṛṣyāmi hataṃ devavrataṃ raṇe ||
na hato jāmadagnyena divyair astraiḥ sma yaḥ purā ||
yad adya nihatenājau bhīṣmeṇa jayam icchatā ||
ceṣṭitaṃ narasiṃhena tan me kathaya saṃjaya ||
Дхритараштра сказал: «Каковы были тогда воины, Санджая, лишённые Бхишмы - могучего, подобного богу, хранившего брахмачарью ради долга перед отцом? Я думаю, что уже тогда Куру и другие цари были убиты, когда Бхишма из сострадания не ударил сына Друпады. Что может быть для меня мучительнее, чем услышать сегодня, что мой предок пал из-за моей дурной мысли? Сердце моё, Санджая, наверно, каменное, раз оно, услышав о падении Бхишмы, не разрывается на сотни частей. Снова и снова я не могу вынести, что Деваврата пал в бою, хотя некогда Джамадагнья не мог убить его божественными астрами. Расскажи мне, Санджая, что сделал сегодня в битве этот лев среди людей, Бхишма, желавший победы, когда он был повержен».
d021b55f7378 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 22:03:51 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Дхритараштра впервые говорит о падении Бхишмы как о плоде собственной дурной мысли. Его скорбь не просто семейная: он понимает, что вместе с Бхишмой рухнула нравственная опора Куру.