Махабхарата
Джаядратха-вадха-парва: плач Дурьодханы7.125.5–9
7878 / 15823
Махабхарата · 7.125.5–9
Деванагари

यम् उपाश्रित्य संग्रामे कृतः शस्त्रसमुद्यमः ॥
स कर्णो निर्जितः संख्ये हतश् चैव जयद्रथः ॥
परुषाणि सभामध्ये प्रोक्तवान् यः स्म पाण्डवान् ॥
स कर्णो निर्जितः संख्ये सैन्धवश् च निपातितः ॥
यस्य वीर्यं समाश्रित्य शमं याचन्तम् अच्युतम् ॥
तृणवत् तम् अहं मन्ये स कर्णो निर्जितो युधि ॥
एवं क्लान्तमना राजन्न् उपायाद् द्रोणम् ईक्षितुम् ॥
आगस्कृत् सर्वलोकस्य पुत्रस् ते भरतर्षभ ॥
ततस् तत् सर्वम् आचख्यौ कुरूणां वैशसं महत् ॥
परान् विजयतश् चापि धार्तराष्ट्रान् निमज्जतः ॥

Транслитерация (IAST)

yam upāśritya saṃgrāme kṛtaḥ śastrasamudyamaḥ ||
sa karṇo nirjitaḥ saṃkhye hataś caiva jayadrathaḥ ||
paruṣāṇi sabhāmadhye proktavān yaḥ sma pāṇḍavān ||
sa karṇo nirjitaḥ saṃkhye saindhavaś ca nipātitaḥ ||
yasya vīryaṃ samāśritya śamaṃ yācantam acyutam ||
tṛṇavat tam ahaṃ manye sa karṇo nirjito yudhi ||
evaṃ klāntamanā rājann upāyād droṇam īkṣitum ||
āgaskṛt sarvalokasya putras te bharatarṣabha ||
tatas tat sarvam ācakhyau kurūṇāṃ vaiśasaṃ mahat ||
parān vijayataś cāpi dhārtarāṣṭrān nimajjataḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
यम् उपाश्रित्य संग्रामेyam upāśritya saṃgrāme[на] кого опершись [в] битве; на кого опершись в битве
कृतः शस्त्रसमुद्यमःkṛtaḥ śastrasamudyamaḥ[был] предпринят подъём оружия; был поднят меч [решена война]
सः कर्णः निर्जितः संख्येsaḥ karṇaḥ nirjitaḥ saṃkhyeтот Карна побеждён [в] схватке; тот Карна побеждён в схватке
हतः च एव जयद्रथःhataḥ ca eva jayadrathaḥи убит Джаядратха; и убит Джаядратха
परुषाणि सभामध्येparuṣāṇi sabhāmadhyeгрубое посреди собрания; грубости посреди собрания
प्रोक्तवान् यः स्म पाण्डवान्proktavān yaḥ sma pāṇḍavānговоривший кто Пандавам; [тот], кто говорил Пандавам
सः कर्णः निर्जितः संख्येsaḥ karṇaḥ nirjitaḥ saṃkhyeтот Карна побеждён [в] схватке; тот Карна побеждён в схватке
सैन्धवः च निपातितःsaindhavaḥ ca nipātitaḥи Саиндхава повержен; и Саиндхава повержен
यस्य वीर्यम् समाश्रित्यyasya vīryam samāśritya[на] чью доблесть опершись; на чью доблесть опершись
शमम् याचन्तम् अच्युतम्śamam yācantam acyutamмира просящего Ачьюту; Ачьюту, просившего мира
तृणवत् तम् अहम् मन्येtṛṇavat tam aham manye[как] траву того я счёл; я счёл [ничтожным], как траву
सः कर्णः निर्जितः युधिsaḥ karṇaḥ nirjitaḥ yudhiтот Карна побеждён [в] бою; тот Карна побеждён в бою
एवम् क्लान्तमनाः राजन्evam klāntamanāḥ rājanтак [c] усталым умом, царь; так, с поникшим духом, о царь
उपायात् द्रोणम् ईक्षितुम्upāyāt droṇam īkṣitumподошёл Дрону повидать; подошёл повидать Дрону
आगस्कृत् सर्वलोकस्यāgaskṛt sarvalokasyaпровинившийся [перед] всем миром; виновный пред всем миром
पुत्रः ते भरतर्षभputraḥ te bharatarṣabhaсын твой, бык [средь] Бхаратов; сын твой, о бык среди Бхаратов
ततः तत् सर्वम् आचख्यौtataḥ tat sarvam ācakhyauзатем то всё поведал; затем поведал всё то
कुरूणाम् वैशसम् महत्kurūṇām vaiśasam mahatКуру побоище великое; великое побоище Куру
परान् विजयतः च अपिparān vijayataḥ ca apiи врагов побеждающих; и о побеждавших врагах
धार्तराष्ट्रान् निमज्जतःdhārtarāṣṭrān nimajjataḥДхартараштров тонущих; и о тонувших Дхартараштрах
Литературный перевод

«[На] кого опершись [в] битве [был] поднят меч [и решена война], тот Карна побеждён [в] схватке, и убит Джаядратха. [Тот], кто говорил грубости Пандавам посреди собрания, — тот Карна побеждён [в] схватке, и Саиндхава повержен. [На] чью доблесть опершись, Ачьюту, просившего мира, я счёл [ничтожным], как траву, — тот Карна побеждён [в] бою». Так, [c] поникшим духом, о царь, подошёл повидать Дрону сын твой, виновный пред всем миром, о бык [средь] Бхаратов. Затем поведал всё то — великое побоище Куру, и [o] побеждавших врагах, и [o] тонувших Дхартараштрах.

Версия

4ac26927c9a7 · опубликовано 19 июл. 2026 г., 16:31:38 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами