संजय उवाच
सैन्धवे निहते राजन् पुत्रस् तव सुयोधनः ॥
अश्रुक्लिन्नमुखो दीनो निरुत्साहो द्विषज्जये ॥
अमन्यतार्जुनसमो योधो भुवि न विद्यते ॥
न द्रोणो न च राधेयो नाश्वत्थामा कृपो न च ॥
क्रुद्धस्य प्रमुखे स्थातुं पर्याप्ता इति मारिष ॥
निर्जित्य हि रणे पार्थः सर्वान् मम महारथान् ॥
अवधीत् सैन्धवं संख्ये नैनं कश् चिद् अवारयत् ॥
सर्वथा हतम् एवैतत् कौरवाणां महद् बलम् ॥
न ह्य् अस्य विद्यते त्राता साक्षाद् अपि पुरंदरः ॥
saṃjaya uvāca
saindhave nihate rājan putras tava suyodhanaḥ ||
aśruklinnamukho dīno nirutsāho dviṣajjaye ||
amanyatārjunasamo yodho bhuvi na vidyate ||
na droṇo na ca rādheyo nāśvatthāmā kṛpo na ca ||
kruddhasya pramukhe sthātuṃ paryāptā iti māriṣa ||
nirjitya hi raṇe pārthaḥ sarvān mama mahārathān ||
avadhīt saindhavaṃ saṃkhye nainaṃ kaś cid avārayat ||
sarvathā hatam evaitat kauravāṇāṃ mahad balam ||
na hy asya vidyate trātā sākṣād api puraṃdaraḥ ||
Когда Саиндхава убит, о царь, сын твой Суйодхана, [c] залитым слезами лицом, удручённый, безнадёжный [в] победе [над] врагами, [помыслил]: ни Дрона, ни Радхея, ни Ашваттхаман, ни Крипа не способны встать [перед] разгневанным [Арджуною], о почтенный. Ибо, одолев [в] битве всех моих махаратх, Партха убил Саиндхаву [в] схватке — никто его не сдержал. Вконец погублено это великое войско Кауравов; ибо нет ему спасителя — будь то сам Пурандара [Индра].
4e797ceec0b8 · опубликовано 19 июл. 2026 г., 16:31:38 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Дурьодхана наконец прозревает безнадёжность — но прозрение приходит слишком поздно, когда друзья уже пали. Знаменательно, что он видит: ни один из величайших не выстоит пред гневом Арджуны. Стих учит, что упорство в неправде ведёт к часу, когда отступать уже некуда; и тот, кто не внял предостережениям, познаёт безнадёжность не как урок к исправлению, а как пучину отчаяния, ибо время поправить упущено.