Падма-пурана
Устав поклонения Шива-линге5.113.471-485
3396 / 5781
LinuxЛистать
Падма-пурана · 5.113.471-485

पौराणिक उवाच

Деванагари

गौतमोऽपि महाशैलं श्रियै एव जगाम ह । तत्र नद्यामथ स्नात्वा दृष्ट्वेशं मल्लिकार्जुनम्
उपवासत्रयं कृत्वा शिवरात्रिमविन्दत । चतुर्थमुपवासं च चकारातीव दुःखितः
पारणं चाप्यमायां स कृतवान्फलवल्कलैः । अथ प्रदक्षिणं चक्रे श्रीशैलस्य च स द्विजः
गतवान्मन्दिरं पश्चाच्चिन्तयातिकृशः श्वसन् । कथं पापनिवृत्तिर्मे तूष्णींभूतस्य सेत्स्यति
अनन्तमविचार्यं किं पापं च सुमहत्तरम् । श्रुत्वा न कोऽपि मे ब्रूयात्प्रायश्चित्तं विधीयताम्
किं तु कस्मिन्पुराणे तु श्रुते ज्ञातं भविष्यति । इति कृत्वा मतिं सोऽथ पुराणज्ञमभाषत
पुराणमेकं मे तात व्याख्यातुं भगवानिति । जातकर्मादिसंस्कारान्कारयस्व ममाशु वै
द्विजो भूत्वा शृणोम्यद्य प्रायश्चित्तं करोम्यतः । विधायकं पुराणं मे भविष्यति च कीर्तितम्
यथावत्कीर्तयिष्यामि पुराणं पापनाशनम् । यथाज्ञानं यथाशक्ति यथाशुद्धं यथाविधि । किं वाञ्छसि पुराणं तु कीर्तयिष्ये तदेव तु
सर्वरुचि पुराणं मे वक्तव्यं किं हि तं वद । श्रुते यस्मिन्भिदा नैव जायते तु हरीशयोः
कौर्मोक्तं यत्पुराणं तद्देवयोरभिदाभिधम् । शृणोति यस्तत्प्रथमं तस्य पापं विनश्यति
तस्य वक्ता तु यो विप्रस्तस्य विध्नान्तरं भवेत् । श्रोतव्यं मन्यते पापो यदि भार्या विनश्यति
किञ्चैकं दुष्करं वक्ष्ये श्रोतुर्वक्तुरनिन्दकम् । व्याख्यातरि यदि प्रीतिर्भानाविव प्रकाशिनि
आचारदर्शने पुण्ये कर्ममोक्षादिदर्शके । तदा तुष्टो महेशः स्याद्विष्णुरिष्टफलप्रदः
पितरस्तारितास्तेन यान्ति ते परमां गतिम्

Транслитерация (IAST)

gautamo'pi mahāśailaṃ śriyai eva jagāma ha | tatra nadyāmatha snātvā dṛṣṭveśaṃ mallikārjunam
upavāsatrayaṃ kṛtvā śivarātrimavindata | caturthamupavāsaṃ ca cakārātīva duḥkhitaḥ
pāraṇaṃ cāpyamāyāṃ sa kṛtavānphalavalkalaiḥ | atha pradakṣiṇaṃ cakre śrīśailasya ca sa dvijaḥ
gatavānmandiraṃ paścāccintayātikṛśaḥ śvasan | kathaṃ pāpanivṛttirme tūṣṇīṃbhūtasya setsyati
anantamavicāryaṃ kiṃ pāpaṃ ca sumahattaram | śrutvā na ko'pi me brūyātprāyaścittaṃ vidhīyatām
kiṃ tu kasminpurāṇe tu śrute jñātaṃ bhaviṣyati | iti kṛtvā matiṃ so'tha purāṇajñamabhāṣata
purāṇamekaṃ me tāta vyākhyātuṃ bhagavāniti | jātakarmādisaṃskārānkārayasva mamāśu vai
dvijo bhūtvā śṛṇomyadya prāyaścittaṃ karomyataḥ | vidhāyakaṃ purāṇaṃ me bhaviṣyati ca kīrtitam
yathāvatkīrtayiṣyāmi purāṇaṃ pāpanāśanam | yathājñānaṃ yathāśakti yathāśuddhaṃ yathāvidhi | kiṃ vāñchasi purāṇaṃ tu kīrtayiṣye tadeva tu
sarvaruci purāṇaṃ me vaktavyaṃ kiṃ hi taṃ vada | śrute yasminbhidā naiva jāyate tu harīśayoḥ
kaurmoktaṃ yatpurāṇaṃ taddevayorabhidābhidham | śṛṇoti yastatprathamaṃ tasya pāpaṃ vinaśyati
tasya vaktā tu yo viprastasya vidhnāntaraṃ bhavet | śrotavyaṃ manyate pāpo yadi bhāryā vinaśyati
kiñcaikaṃ duṣkaraṃ vakṣye śroturvakturanindakam | vyākhyātari yadi prītirbhānāviva prakāśini
ācāradarśane puṇye karmamokṣādidarśake | tadā tuṣṭo maheśaḥ syādviṣṇuriṣṭaphalapradaḥ
pitarastāritāstena yānti te paramāṃ gatim

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
गौतमःgautamaḥГаутама
अपिapiже
महा-शैलम्mahā-śailamна великую гору
श्रियैśriyaiради блага
एवevaже
जगामjagāmaпошёл
haвот
तत्रtatraтам
नद्याम्nadyāmв реке
अथathaзатем
स्नात्वाsnātvāомывшись
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
ईशम्īśamИшу
मल्लिकार्जुनम्mallikārjunamМалликарджуну
उपवास-त्रयम्upavāsa-trayamтри поста
कृत्वाkṛtvāсовершив
शिव-रात्रिम्śiva-rātrimШиваратри
अविन्दतavindataвстретил
चतुर्थम्caturthamчетвёртый
उपवासम्upavāsamпост
caи
चकारcakāraсовершил
अतीवatīvaвесьма
दुःखितःduḥkhitaḥопечаленный
पारणम्pāraṇamразговение
अमायाम्amāyāmв новолуние
सःsaḥон
कृतवान्kṛtavānсовершил
फल-वल्कलैःphala-valkalaiḥплодами и корой
प्रदक्षिणम्pradakṣiṇamобход посолонь
चक्रेcakreсовершил
श्री-शैलस्यśrī-śailasyaШришайлы
द्विजःdvijaḥбрахман
गतवान्gatavānушёл
मन्दिरम्mandiramв жилище
पश्चात्paścātзатем
चिन्तयाcintayāот раздумья
अति-कृशःati-kṛśaḥвесьма исхудавший
श्वसन्śvasanвздыхая
कथम्kathamкак
पाप-निवृत्तिःpāpa-nivṛttiḥпрекращение греха
मेmeу меня
तूष्णीम्-भूतस्यtūṣṇīm-bhūtasyaу умолкшего
सेत्स्यतिsetsyatiсбудется
अनन्तम्anantamбесконечен
अविचार्यम्avicāryamнеразбираем
किम्kimчто
पापम्pāpamгрех
सु-महत्-तरम्su-mahat-taramвесьма великий
श्रुत्वाśrutvāуслышав
naне
कःkaḥкто
ब्रूयात्brūyātсказал бы
प्रायश्चित्तम्prāyaścittamискупление
विधीयताम्vidhīyatāmда будет назначено
किम्kimно
तुtuже
कस्मिन्kasminв какой
पुराणेpurāṇeпуране
श्रुतेśruteуслышанной
ज्ञातम्jñātamведомым
भविष्यतिbhaviṣyatiстанет
इतिitiтак
कृत्वाkṛtvāсделав
मतिम्matimрешение
पुराण-ज्ञम्purāṇa-jñamзнатоку пуран
अभाषतabhāṣataсказал
पुराणम्purāṇamпурану
एकम्ekamодну
तातtātaбатюшка
व्याख्यातुम्vyākhyātumизъяснить
भगवान्bhagavānпочтенный
जात-कर्म-आदि-संस्कारान्jāta-karma-ādi-saṃskārānсанскары с джатакармы
कारयस्वkārayasvaсоверши
ममmamaнадо мною
आशुāśuскоро
द्विजःdvijaḥдваждырождённым
भूत्वाbhūtvāстав
शृणोमिśṛṇomiслушаю
अद्यadyaныне
करोमिkaromiсовершу
अतःataḥзатем
विधायकम्vidhāyakamпредписующая
कीर्तितम्kīrtitamназвана
यथा-वत्yathā-vatкак должно
कीर्तयिष्यामिkīrtayiṣyāmiповедаю
पाप-नाशनम्pāpa-nāśanamуничтожающую грех
यथा-ज्ञानम्yathā-jñānamпо разумению
यथा-शक्तिyathā-śaktiпо силам
यथा-शुद्धम्yathā-śuddhamкак чисто
यथा-विधिyathā-vidhiкак предписано
वाञ्छसिvāñchasiжелаешь
सर्व-रुचिsarva-ruciвсем любезную
वक्तव्यम्vaktavyamдолжно сказать
वदvadaскажи
यस्मिन्yasminпри которой
भिदाbhidāразличия
नैवnaivaвовсе не
जायतेjāyateвозникает
हरीशयोःharīśayoḥмежду Хари и Ишей
कौर्म-उक्तम्kaurma-uktamсказанная в Курме
यत्yatкоторая
देवयोःdevayoḥдвух богов
अभिदा-अभिधम्abhidā-abhidhamговорящая о неразличии
शृणोतिśṛṇotiслушает
यःyaḥкто
प्रथमम्prathamamсперва
तस्यtasyaу того
विनश्यतिvinaśyatiгибнет
वक्ताvaktāсказитель
विप्रःvipraḥбрахман
विघ्न-अन्तरम्vighna-antaramиное препятствие
भवेत्bhavetбывает
श्रोतव्यम्śrotavyamдостойным слушания
मन्यतेmanyateпочитает
पापःpāpaḥгрешник
यदिyadiесли
भार्याbhāryāжена
किञ्चkiñcaпритом
एकम्ekamодно
दुष्करम्duṣkaramтрудное
वक्ष्येvakṣyeскажу
श्रोतुःśrotuḥслушателя
वक्तुःvaktuḥсказителя
अनिन्दकम्anindakamне хулящего
व्याख्यातरिvyākhyātariк толкователю
प्रीतिःprītiḥлюбовь
भानौbhānauк солнцу
इवivaкак
प्रकाशिनिprakāśiniсияющему
आचार-दर्शनेācāra-darśaneявляющему обычай
पुण्येpuṇyeсвятом
कर्म-मोक्ष-आदि-दर्शकेkarma-mokṣa-ādi-darśakeуказующем деяние и освобождение
तदाtadāтогда
तुष्टःtuṣṭaḥдоволен
महेशःmaheśaḥМахеша
स्यात्syātбудет
विष्णुःviṣṇuḥВишну
इष्ट-फल-प्रदःiṣṭa-phala-pradaḥдающий желанный плод
पितरःpitaraḥпредки
तारिताःtāritāḥпереправлены
तेनtenaим
यान्तिyāntiидут
तेteони
परमाम्paramāmвысшей
गतिम्gatimучасти
Литературный перевод

И Гаутама ради блага пошёл на великую гору. Омывшись там в реке и увидев Ишу Малликарджуну, он совершил три поста и встретил Шиваратри; и четвёртый пост совершил, весьма опечаленный. Разговение в новолуние он совершил плодами и корой; и обошёл Шришайлу посолонь, тот брахман. Затем ушёл в жилище, весьма исхудавший от раздумья, вздыхая: «Как сбудется у меня прекращение греха, когда я умолк? Грех бесконечен, неразбираем и весьма велик; услышав о нём, никто не скажет мне: „да будет назначено искупление“. Но в какой же пуране, услышанной, это станет ведомо?» Решив так, он сказал знатоку пуран: «Батюшка, почтенный, изъясни мне одну пурану; и скоро соверши надо мною санскары, начиная с джатакармы. Став дваждырождённым, я ныне слушаю и затем совершу искупление; и пурана будет мне предписующей, как названо». — «Как должно поведаю я пурану, уничтожающую грех, — по разумению, по силам, как чисто и как предписано. Какую пурану желаешь — ту и поведаю». — «Мне должно сказать всем любезную; скажи ту, при слушании которой не возникает различия между Хари и Ишей». — «Та, что сказана в Курме, говорит о неразличии двух богов; кто слушает её первой, у того гибнет грех. А у брахмана, сказывающего её, бывает иное препятствие: если грешник почитает её достойной слушания — гибнет жена. Притом скажу одно трудное — не хулящее ни слушателя, ни сказителя: если есть любовь к толкователю, как к сияющему солнцу, к святому, являющему обычай, указующему деяние и освобождение, — тогда доволен будет Махеша, и Вишну дарует желанный плод. Предки, им переправленные, идут к высшей участи».

Версия

e12327a9bd6a · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:13:51 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами