68 / 558
Говинда-бхашья · 1.3.4
Деванагари

प्राण-भृच् च

Транслитерация (IAST)

prāṇa-bhṛc ca

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
प्राण-भृत्prāṇa-bhṛtноситель праны; prāṇa «дыхание» + bhṛt «несущий» (от √bhṛ) — джива; и не душа
caи; соединительная частица; также не
Литературный перевод

И не носитель праны [джива]: «Атман» по этимологии главен во Всепроникающем.

Говинда-бхашья Баладевы Видьябхушаны
Деванагари

प्राण-भृच् च ।

नेत्य् अनुवर्तते हेतुश् च । नाप्य् आत्म-शब्दात् प्राण-भृद्-ग्रहणाशात्र सम्भवति । अततीति-व्युत्पत्तेः सर्व-व्यापके ब्रह्मण्य् एव मुख्यत्वात् । यः सर्वविद् इत्य् आदिर् उपरितनस् तु तत्रैव वर्तते, अतो जीव-वाचक-शब्दाभावात् न तस्याप्य् अत्र ग्रहणं योग्यम् इति ॥4॥

Транслитерация (IAST)

prāṇa-bhṛc ca |

nety anuvartate hetuś ca | nāpy ātma-śabdāt prāṇa-bhṛd-grahaṇāśātra sambhavati | atatīti-vyutpatteḥ sarva-vyāpake brahmaṇy eva mukhyatvāt | yaḥ sarvavid ity ādir uparitanas tu tatraiva vartate, ato jīva-vācaka-śabdābhāvāt na tasyāpy atra grahaṇaṁ yogyam iti ||4||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
प्राण-भृत् चprāṇa-bhṛt ca«и носитель праны»; сутра 1.3.4
न इति अनुवर्तते हेतुः चna iti anuvartate hetuḥ caтянется «не» — и довод; anuvṛtti
न अपि आत्म-शब्दात्na api ātma-śabdātи не из-за слова «Атман»; ātma-śabda
प्राण-भृत्-ग्रहण-आशा अत्र सम्भवतिprāṇa-bhṛt-grahaṇa-āśā atra sambhavatiвозможна здесь надежда на взятие носителя праны; āśā «надежда»
अतति इति व्युत्पत्तेःatati iti vyutpatteḥпо этимологии «атати» — «непрестанно идёт»; at «двигаться»
सर्व-व्यापके ब्रह्मणि एव मुख्यत्वात्sarva-vyāpake brahmaṇi eva mukhyatvāt[слово] главно лишь во всепроникающем Брахмане; mukhyatva
यः सर्व-वित् इति आदिः उपरितनः तुyaḥ sarva-vit iti ādiḥ uparitanaḥ tuа последующее «кто всезнающ…»; uparitana
तत्र एव वर्ततेtatra eva vartateстоит там же [о Нём]; √vṛt
अतः जीव-वाचक-शब्द-अभावात्ataḥ jīva-vācaka-śabda-abhāvātпотому, за отсутствием слова о дживе; abhāva
न तस्य अपि अत्र ग्रहणम् योग्यम् इतिna tasya api atra grahaṇam yogyam itiи его взятие здесь не годится; yogya
Перевод комментария

«И носитель праны [— нет]».

Тянется «не» — и довод. И не из-за слова «Атман» возможна здесь надежда на взятие носителя праны: по этимологии «атати» [«непрестанно движется»] слово главно лишь во всепроникающем Брахмане; а последующее «кто всезнающ…» стоит там же [о Нём]. Потому, за отсутствием слова о дживе, и его взятие здесь не годится.

Версия

0becd18b36d6 · опубликовано 27 июл. 2026 г., 04:14:43 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами