न चाधिकारिकम् अपि पतनानुमानात् तद्-अयोगात्
na cādhikārikam api patanānumānāt tad-ayogāt
И [чины] ВЛАСТЕЙ [— трон Индры —] ему не желанны: оттуда ПАДАЮТ, и связи [с его любовью] нет.
अथ स्व-निष्ठेभ्यः श्रैष्ठ्यं दर्शयति । ननु सर्वं ह पश्यः पश्यतीत्य् आदौ विद्यया स्वर्गादेर् अपि प्राप्ति-श्रवणात् तल्-लब्धेन्द्रादि-लोक-भोग-प्रसक्तानां तेषां ब्रह्मैक-रतिर् विच्छिद्येतेत्य् आशङ्क्याह—
न चाधिकारिकम् अपि पतनानुमानात् तद्-अयोगात् ॥
चोऽवधारणे । अपिर् ऐहिक-सुख-समुच्चये । आधिकारिकम् इन्द्रादि-पदं तेषां नैवाकाङ्क्ष्यम् । कुतः ? पतनेति । आ ब्रह्म-भुवनाल् लोकाः पुनर्-आवर्तिनोऽर्जुन [गीता 8.16] इत्य्-आदिषु ततः पात-स्मरणात् आरम्भतस् तत्-स्पृहाभावाच् चेत्य् अर्थः । स्मृतिश् चात्र मृग्या । तथा च विद्या-महिम्ना तस्मिन्न् अनुवृत्तोऽपि तद्-इच्छा-विरहात् न तेन तद्-एक-रतिर् विच्छिद्यतेऽतो निर्बाधं तत्त्वम् इति ॥41॥
atha sva-niṣṭhebhyaḥ śraiṣṭhyaṁ darśayati | nanu sarvaṁ ha paśyaḥ paśyatīty ādau vidyayā svargāder api prāpti-śravaṇāt tal-labdhendrādi-loka-bhoga-prasaktānāṁ teṣāṁ brahmaika-ratir vicchidyetety āśaṅkyāha—
na cādhikārikam api patanānumānāt tad-ayogāt ||
co'vadhāraṇe | apir aihika-sukha-samuccaye | ādhikārikam indrādi-padaṁ teṣāṁ naivākāṅkṣyam | kutaḥ ? pataneti | ā brahma-bhuvanāl lokāḥ punar-āvartino'rjuna [gītā 8.16] ity-ādiṣu tataḥ pāta-smaraṇāt ārambhatas tat-spṛhābhāvāc cety arthaḥ | smṛtiś cātra mṛgyā | tathā ca vidyā-mahimnā tasminn anuvṛtto'pi tad-icchā-virahāt na tena tad-eka-ratir vicchidyate'to nirbādhaṁ tattvam iti ||41||
bd7775ade5c1 · 发布于 2026年7月27日 05:30:26 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Но не прервёт ли единой рати вкушение обретённых видьей миров? На это:
«И чиновное — нет: по выводу о падении, по несвязности».
Даже престол Индры им вовсе НЕ ЖЕЛАНЕН: «все миры, ДО ОБИТЕЛИ БРАХМЫ, — возвратны»; и жажды к тому изначально нет. Хоть величием видьи туда и введён — БЕЗ ЖЕЛАНИЯ: единая рати не рвётся.