Mahabharata · 1.198.19–20
॥
Devanāgarī
धृतराष्ट्रश् च पाञ्चाल्य त्वया संबन्धम् ईयिवान् ॥
कृतार्थं मन्यते ऽऽत्मानं तथा सर्वे ऽपि कौरवाः ॥
न तथा राज्यसंप्राप्तिस् तेषां प्रीतिकरी मता ॥
यथा संबन्धकं प्राप्य यज्ञसेन त्वया सह ॥
Transliteration (IAST)
dhṛtarāṣṭraś ca pāñcālya tvayā saṃbandham īyivān ||
kṛtārthaṃ manyate ''tmānaṃ tathā sarve 'pi kauravāḥ ||
na tathā rājyasaṃprāptis teṣāṃ prītikarī matā ||
yathā saṃbandhakaṃ prāpya yajñasena tvayā saha ||
Word-by-word
SanskritIASTMeaning
धृतराष्ट्रः च पाञ्चाल्य त्वया संबन्धम् ईयिवान्dhṛtarāṣṭraḥ ca pāñcālya tvayā saṃbandham īyivānи Дхритараштра, о панчалиец, обретя союз с тобою,
कृतार्थं मन्यते आत्मानं तथा सर्वे अपि कौरवाःkṛtārthaṃ manyate ātmānaṃ tathā sarve api kauravāḥмнит себя достигшим цели, и так же все Кауравы;
न तथा राज्यसंप्राप्तिः तेषां प्रीतिकरी मताna tathā rājyasaṃprāptiḥ teṣāṃ prītikarī matāне столько обретение царства им радостно,
यथा संबन्धकं प्राप्य यज्ञसेन त्वया सहyathā saṃbandhakaṃ prāpya yajñasena tvayā sahaсколько обретение союза с тобою, о Яджнасена;
Translation
«И Дхритараштра, о панчалиец, обретя союз с тобою, мнит себя достигшим цели, и так же все Кауравы; не столько обретение царства им радостно, сколько обретение союза с тобою, о Яджнасена».
Commentary
Version
203b26f24356 · published Jun 16, 2026, 5:00:00 AM UTC
Page between verses with
Здесь союз сердец ставится выше приобретения царств. Знаменательно слово: радость не столько от царства, сколько от родства с Друпадою — дружба ценнее державы. Здесь открывается, что добрые связи дороже владений: любовь и союз — истинное богатство. Так писание являет иерархию благ; и примирение венчается дружбою, превосходящею корысть.