Mahabharata
Арджуна-ванаваса-парва: Читрангада · Verse 1.207.4–5
1642 / 3756
Mahabharata · 1.207.4–5
Devanāgarī

हिरण्यबिन्दोस् तीर्थे च स्नात्वा पुरुषसत्तमः ॥
दृष्टवान् पर्वतश्रेष्ठं पुण्यान्य् आयतनानि च ॥
अवतीर्य नरश्रेष्ठो ब्राह्मणैः सह भारत ॥
प्राचीं दिशम् अभिप्रेप्सुर् जगाम भरतर्षभः ॥

Transliteration (IAST)

hiraṇyabindos tīrthe ca snātvā puruṣasattamaḥ ||
dṛṣṭavān parvataśreṣṭhaṃ puṇyāny āyatanāni ca ||
avatīrya naraśreṣṭho brāhmaṇaiḥ saha bhārata ||
prācīṃ diśam abhiprepsur jagāma bharatarṣabhaḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
हिरण्यबिन्दोः तीर्थे च स्नात्वा पुरुषसत्तमःhiraṇyabindoḥ tīrthe ca snātvā puruṣasattamaḥи омывшись в тиртхе Хираньябинду, лучший из мужей,
दृष्टवान् पर्वतश्रेष्ठं पुण्यानि आयतनानि चdṛṣṭavān parvataśreṣṭhaṃ puṇyāni āyatanāni caузрел лучшую из гор и святые святилища;
अवतीर्य नरश्रेष्ठः ब्राह्मणैः सह भारतavatīrya naraśreṣṭhaḥ brāhmaṇaiḥ saha bhārataспустившись, лучший из мужей, с брахманами, о Бхарата,
प्राचीं दिशम् अभिप्रेप्सुः जगाम भरतर्षभःprācīṃ diśam abhiprepsuḥ jagāma bharatarṣabhaḥжелая [достичь] восточной страны, пошёл бык Бхаратов;
Translation

«Омывшись в тиртхе Хираньябинду, лучший из мужей узрел лучшую из гор и святые святилища; спустившись, лучший из мужей с брахманами, желая достичь восточной страны, пошёл бык Бхаратов».

Commentary

Здесь паломник неустанно движется от святыни к святыне. Знаменательно, что Арджуна не задерживается, но идёт далее, к новым тиртхам: ревностный к благу не довольствуется малым. Здесь — усердие в поиске священного. Так писание являет неутомимость паломника; и путь его пролегает к востоку, к новым святыням.

Version

5a8f10e8d084 · published Jun 16, 2026, 5:00:00 AM UTC

Page between verses with